Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трикала (Τρίκαλα) – Грекияның солтүстік-батыс Тесалия аймағындағы қала және Трикала облыстық бірлігінің орталығы. Қала Пиней өзенінің саласы – Литай өзенінің жағасында орналасқан. Грекия Ұлттық статистика қызметінің мәліметтері бойынша, 2011 жылы Трикала қаласында 81 355 адам, ал Трикала облыстық бірлігінде барлығы 131 085 адам тұрды. Трикала – әдемі ескерткіштермен және дәстүрлі архитектурасы бар ескі аудандарымен толыққан бір Грек қаласы. Қала Метеораға және Оңтүстік Пинд тауларына жақын орналасқан, онда көптеген саяхаттарға баруға болады (мысалы, Пайлидің тас көпірі, Элати, Пертули, Палайокарьяның тас көпірі мен сарқырамасы, Пертули шаңғы курорты және т.б.).
Trikala (Τρίκαλα) is a city in northwestern Thessaly, Greece, and the capital of the Trikala regional unit. The city straddles the Lithaios river, which is a tributary of Pineios. According to the Greek National Statistical Service, Trikala is populated by 81,355 inhabitants (2011), while in total the Trikala regional unit is populated by 131,085 inhabitants (2011). Trikala is a lively Greek city with picturesque monuments and old neighborhoods with traditional architecture. The city is near Meteora and also near the mountain range of south Pindus, where there are many destinations (i. e. Pyli's stone bridge, Elati, Pertouli, Palaiokarya's stone bridge and waterfall, Pertouli Ski Center etc. ).
Атауы
Қаланың атауы ежелгі Трикка немесе Трикке (Τρίκκα немесе Τρίκκη) қаласынан шыққан, ол өзі Пеней немесе Асопостың қызы болған нимфаның құрметіне аталған. Трикала атауы Византия кезеңінде қолданыла бастады. Осман тілінде Тирхала деп белгілі болған. Ароман тілінде Триколж деп аталады.
The city's name derives from the ancient Trikka or Trikke (Τρίκκα or Τρίκκη), which was itself named after a nymph that was a daughter of Peneus or Asopos. The name Trikala appears in the Byzantine period. In Ottoman Turkish it was known as Tirhala. In Aromanian it is known as Trikolj.
Ежелгі дәуір
Трикала аймағында адамдар тас дәуірінен бері қоныстанған. Тұрақты қонысқа қатысты алғашқы белгілер Теопетра үңгірінде табылды, олар шамамен 49 000 ж.б.д. мерзіміне жатады. Мегало Кефаловрисо және басқа да жерлерде б.з.д. 6000 жылға дейінгі неолиттік қоныстар қазылып алынды. Трикала қаласы ежелгі Трикка немесе Трикке қаласының орнында салынған, ол б.з.д. 3 мыңжылдықта негізделген және нимфа Трикке, Пенеус қызының, немесе басқалардың пікірінше, өзен құдайы Асопус қызының атымен аталады. Ежелгі қала жергілікті төбе мен Литай өзені арасындағы қорғанысқа ыңғайлы жерде салынған. Қала антикалық дәуірде маңызды орталыққа айналды және емдік құдай Асклепийдің туған жері және негізгі мекені саналды. Қалада Асклепийдің ең маңызды және ежелгі емдеу храмдарының бірі, асклепейон орналасқан. Қала Гомердің "Илиадасында" Асклепийдің ұлдары Махаон мен Подалирий басшылығымен отыз кемемен Троя соғысына қатысқандығы айтылады. Микен дәуірінде қала патшалықтың астанасы болды, ал кейін Тессалияның Эстаиотис аймағының негізгі орталығына айналды, ол қазіргі Трикала облысының аумағын қамтыды. Тарихи тұрғысынан алғанда, Трикке қаласы мен айналасы гүлденген. 480 ж.б.д. қала Ахеменид парсыларының билігіне өтті, ал он жылдан кейін Тессалияның ақша одағына қосылды. 352 ж.б.д. қала Филипп II-нің Македониясымен бірікті. Бұл қала Македония мен Рим арасындағы қатал шайқастардың ортасы болды. Филипп V және оның ұлы Персей қаланы сақтап қалуға тырысқанмен, 168 ж.б.д. қала Рим Республикасының құрамына кірді.
The region of Trikala has been inhabited since prehistoric times. The first indications of permanent settlement have been uncovered in the cave of Theopetra, and date back to approx. 49,000 BC. Neolithic settlements dating back to 6,000 BC have been uncovered in Megalo Kefalovriso and other locations. The city of Trikala is built on the ancient city of Trikka or Trikke, which was founded around the 3rd millennium BC and took its name from the nymph Trikke, daughter of Peneus, or according to others, daughter of the river god Asopus. The ancient city was built at a defensive location in between the local hill and the river Lithaios. The city became an important center in antiquity and it was considered to be the birthplace and main residence of the healing god Asclepius. The city exhibited one of the most important and ancient of Asclepius' healing temples, called asclepieia. The city is mentioned in Homer's Iliad as having participated in the Trojan War with thirty ships under Asclepius' sons Machaon and Podalirius. In the Mycenean period, the city was the capital of a kingdom, and later it constituted the main center of the Thessalian region of Estaiotis, which occupied roughly the territory of the modern Trikala Prefecture. In historical times, the city of Trikke and the surrounding area experienced prosperity. It fell to the Achaemenid Persians in 480 BC, while ten years later it joined the Thessalian monetary union. In 352 BC it was united with the Macedonia of Philip II. The city became a location of hard battles between Macedonia and Rome. While Philip V of Macedon and his son Perseus tried to keep the city, after 168 BC it fell to the Roman Republic.
Орта ғасырлар
Бұл аймақ Византия империясының билігінде деп есептелгенмен, оған бірінен соң бірі шабуыл жасайтын шабуылшылар мен көшпелі тайпалар түсіп тұрды. Осы аймаққа шабуыл жасаған тайпалардың арасында: готтар (396), ғұндар (447), славяндар (577), болгарлар (986–1000), норманндар (1082/3), каталондықтар (1309–1311) бар. Қазіргі Трикала атауы алғаш рет 11 ғасырдағы Кекауменос Стратегиконында, онда «Трикалитан влахтары» есімдері кездеседі, содан кейін 12 ғасырдың басында Анна Комнененің «Алексиада» еңбегінде айтылады. Кейін, сол ғасырдың аяғында араб саяхатшысы және географы әл-Идриси бұл қаланы «мол жүзімдіктері мен бақшалары бар маңызды егіншілік орталық» деп сипаттады (Т. Э. Грегори). 1348 жылы Тесалияны Стефан Душан басып алып, жаңа құрылған Сербия империясына қосты. Серб генералы Прелюб аймақтың губернаторы болып тағайындалды және Трикалаға орналасты. 1359 жылы Душанның жартылай інісі Симеон Урош Трикала қаласында өз сарайын құрды, ал 1366/7 жылы жақын жердегі Метеора монастырьларын салды. Симеоннан кейін оның ұлы Иоанн Урош билікке келді, ал ол өз кезегінде жергілікті билеушілер Алексиос Ангелос Филантропенос және Мануил Ангелос Филантропеносқа басшылықты тапсырды. Олар 1393/4 жылы Османлылардың Тесалияны жаулап алуына дейін билік етті.
While the area was considered to be firmly under the rule of the Byzantine Empire, it was invaded nevertheless by a succession of raiders and nomadic tribes. Some of these tribes that raided the area include: Goths (396), Huns (447), Slavs (577), Bulgarians (986–1000), Normans (1082/3), Catalans (1309–1311). The current name of Trikala first appears in the 11th century Strategikon of Kekaumenos, where "Trikalitan Vlachs" are mentioned, and then in the early 12th century Alexiad of Anna Komnene. Later in the century, the Arab traveller and geographer al Idrisi recorded the town as "an important agrarian center with abundant vineyards and gardens" (T. E. Gregory). In 1348, Thessaly was conquered by Stephen Dushan and incorporated into the newly established Serbian Empire. The Serbian general Preljub was made the region's governor, and established himself at Trikala. In 1359, Dushan's half brother Symeon Uroš established his court at Trikala, and in 1366/7 he founded the Meteora monasteries nearby. Symeon was succeeded by his son John Uroš, and he in turn by the local magnates Alexios Angelos Philanthropenos and Manuel Angelos Philanthropenos, who ruled until the Ottoman conquest of Thessaly in 1393/4.
Осман дәуірі
Осман империясы тұсында қала Тырхала деп аталды. Осман билігінің алғашқы кезеңіндегі жағдайы белгісіз: ол Эвренос Бейдің ұлы Ахметтің басқаруындағы ірі санжақтың бір бөлігі болғандығы айтылады, бірақ 15 ғасырдың басында ол мұсылман қоныстандырушыларын әкелген және жергілікті грек халқына жеңілдіктер берген Турахан Бейдің иелігіне кірді. Турахан мен оның ұлы және мұрагері Өмір Бей қалада көптеген ғимараттар салды, тарихшы Александра Еролимпостың сөзімен айтқанда, қалаға "[мешіттер, медреселер, хамам, имарет, хан және кәрвансарайлармен, цитадельден тыс және христиан халқы қалған Варусси (Варош) ауданына дейін созылған, әдеттегі Осман қаласының сырт келбетін] алуға көмектесті". Жергілікті провинцияның әкімшілік орталығы (Трикала санжағы) ретінде қала мұсылман иммигранттарын тартты және ірі мұсылман және еврей қауымдастықтарына ие болды: 1454/5 жылғы санақта қалада 2453 тұрғын (251 мұсылман отбасы және 9 жесір, 212 христиан отбасы және 73 жесір) болды; 1506 жылы қалада 3100 тұрғын болды, оның ішінде 260 мұсылман, 310 христиан және 19 еврей отбасы; 1520/38 жылы бұл көрсеткіш 301 мұсылман, 343 христиан және 181 еврей отбасына жетті. 17 ғасырдағы Осман саяхатшысы Эвлиа Челеби қалада 2300 үй бар екенін хабарлады, олар он алты мұсылман және сегіз христиан ауданына (махалла) бөлінген; сегіз мешіт, оның ішінде қаланың басты мешіті – Мимар Синан салған Осман-шах мешіті, бүгінге дейін сақталған; төрт хамам; алты текке; және, мүмкін, шамадан тыс 1000 дүкен, бірақ Эвлиа таңғажайып безестенін (жабық базар) атамаған. Қала 20 ғасырдың басында Осман және ортағасырлық ғимараттарының көп бөлігін жоғалтты, әсіресе 1930 жылдары қала жаңа қалалық жоспар бойынша қайта салынғаннан кейін. Византиялық қамал, 6 ғасырда Юстиниан ежелгі Трикке акрополіне салған. Кейіннен оны Османдықтар қайта салған, олар 17 ғасырда үлкен сағат мұнарасын орнатқан, оған салмағы бар қоңырау қосылған. 1936 жылы тағы бір сағат мұнарасы орнатылды және бүгін қаланың символы болып табылады, сонымен қатар қаланың панорамалық көрінісін ұсынады. Қамалдың астында ескі қала орналасқан. Трикаланың ескі қаласы, Варуси және Манавика аудандарынан тұрады. Варуси Осман империясы тұсында Трикаланың христиандық ауданы болған және қамалдың етегінде орналасқан. 1930 жылға дейін қаланың бұл бөлігі Трикаланың ақсүйек ауданы деп есептелген және қазірде 17-19 ғасырлар аралығында салынған көптеген дәстүрлі ескі ғимараттар сақталғандықтан, қорғалатын аймақ болып табылады. Осы жерде қаланың ең көне шіркеулері орналасқан, олар 14-19 ғасырларда салынған және барлығы бір-біріне жақын орналасқан. Варуси ауданынан орталық алаңға дейін қаланың Манавика деп аталатын бөлігі, ескі қаланың біркелкі және көрнекті сәулеті бар маңы бар. Бұл жерде қаладағы ең жақсы мейрамханалар, кофеханалар мен барлар орналасқан. Трикаланың грек православ шіркеулері. Қаланың ең көне шіркеулері негізінен ескі қалада, Варуси тарихи ауданында орналасқан. Бұл шіркеулер: Фанеромени (1853 ж.), Епискепси (1867 ж.), Сент-Стефан (1882 ж.), Сент-Параскеви (1843 ж.), Сент-Марина (1766 ж.), Сент-Димитриус (1588 ж.), Анаргирой (1575 ж. жөнделген), Сент-Джон баптист шіркеуі (1674 ж.), Сент-Джон жанашыр және Сент-Пантелеимон (14 ғ.) шіркеуі және Сент-Николай соборы. Қаланың басқа да көптеген жерлерінде де тарихи шіркеулер кездеседі. Профитис Илияс (Пайғамбар Ілияс) төбесі, қаланың керемет панорамалық көрінісі бар және қала орталығынан жаяу арақашықтықта орналасқан бақ. Бұл төбеде Ілияс пайғамбардың шіркеуі (1897 ж. салынған) және қалалық зообақ орналасқан. Литайос өзені қала орталығын екіге бөліп, оның әйгілі көрінісі және 1886 жылы салынған Орталық көпір, орталық алаңды басты жаяу жүргінші көшесімен байланыстырады. Литайос өзенінің тағы бір танымал жерлері – Асклепий мүсіні салынған көпір және қала ортасындағы өзен жағалаулары. 1884 жылы салынған Matsopoulos диірмені қазіргі уақытта мұражай және мәдени орталық ретінде пайдаланылатын тарихи өнеркәсіптік ғимарат болып табылады. Рождество кезеңінде тас салынған Мацопулос диірмені Грекияның ең танымал Рождество паркіне, "Эльфтер диірменіне" айналады. Осман-шах мешіті (16 ғасыр), Мимар Синан жобалаған ғимарат. Мешіттің артында Сүлейменнің немере інісі Осман шаһтың кесенесі тұр. Трикала теміржол вокзалы (1886 ж. салынған), Сот үйі (түрік билігі кезінде Осман билігінің ордасы), Фольклорлық мұражай және тағы көптеген тарихи және неоклассикалық ғимараттар.
Under Ottoman rule, the city was called Tırhala. Its fortunes in the early period of Ottoman rule are unclear: it is reported as being part of a large sanjak under Ahmed, the son of Evrenos Bey, but in the early 15th century it formed part of the domain of Turahan Bey, who brought in Muslim settlers and granted privileges to the local Greek population. Turahan and his son and successor, Ömer Bey, erected many buildings in the city, helping it, in the words of the historian Alexandra Yerolimpos, to "[acquire] the appearance of a typical Ottoman town, with mosques, medreses, a hammam, imaret, khan and karwansaray extending beyond the citadel and the Varoussi (Varosh) quarter which remained Christian". As the administrative center of the local province (the Sanjak of Trikala), the city attracted Muslim immigrants and had large Muslim and Jewish communities: in the 1454/5 census, the city had 2,453 inhabitants (251 Muslim families and 9 widows, and 212 Christian families and 73 widows); in 1506, the city numbered 3,100 inhabitants, with 260 Muslim, 310 Christian and 19 Jewish families; in 1520/38, the number had risen to 301 Muslim, 343 Christian, and 181 Jewish families. The 17th century Ottoman traveller Evliya Çelebi reports that the city had 2,300 houses divided into sixteen Muslim and eight Christian quarters (mahalla); eight mosques, of which only the city's main mosque, the Osman Shah Mosque built by Mimar Sinan, survives today; four hammams; six tekkes; and the probably exaggerated number of 1,000 shops, although Evliya curiously does not mention the city's impressive bezesten (covered market) which was demolished in the early 20th century. The town lost much of its Ottoman and medieval buildings in the early 20th century, particularly after it was rebuilt to a modern urban plan in the 1930s. The Byzantine Castle, built by Justinian onto the acropolis of ancient Trikke in the 6th century AD. Later it was rebuilt by the Ottomans, who in the 17th century placed a huge clock tower, which was accompanied by a bell weighing In 1936, another clock tower was placed and today remains the trademark of the city, while offers a panoramic view to the city. Under the castle lies the old town. The Old Town of Trikala, which consists of the districts Varousi and Manavika. Varousi was a Christian district of Trikala during the Ottoman rule and is located at the foot of the fortress. Until 1930, this part of the city was considered as the noble district of Trikala and is now a conservation area, with a large number of traditional old buildings, built between 17th and 19th century, preserved until today. In this part are located the oldest churches of the city, built between the 14th and the 19th century, all very close to each other. Following the district Varousi up to the central square is the part of the city called Manavika, a neighborhood of the old town with a uniform picturesque architecture. Here are located some of the best restaurants, coffee shops, and bars in town. The Greek Orthodox Churches of Trikala. The oldest churches of the city are located mainly in the old town, within the Varousi historic district. Those churches are: Church of Virgin Mary Faneromeni (1853), Church of Virgin Mary Episkepsi (1867), Saint Stephen Church (1882), Saint Paraskevi Church (1843), Saint Marina Church (1766), Saint Demetrius Church (1588), Church of Saints Anargyroi (renovated in 1575), Saint John the Baptist Chapel (1674), Church of Saint John the Merciful and Saint Panteleimon (14th C.) and the Saint Nicholas Cathedral. Other historic churches can be also found in many other parts of the city. The Hill of Prophitis Ilias (Prophet Elijah), a grove with a nice panoramic view of the city and within walking distance from the city center. On this hill is situated the church of the Prophet Elijah (built in 1897) and the municipal zoo. Lithaios river that bisects the city center being its renowned landmark and the Central Bridge, built in 1886, which connects the central square with the main pedestrian street. Additional recognizable points of the Lithaios river are the bridge with the statue of Asclepius and the characteristic lush river banks in the middle of the city center. The Mill of Matsopoulos, which was constructed in 1884 and today is a historical industrial building being used as a museum and cultural center. During the Christmas period, the stone built Matsopoulos Mill transforms into the “Mill of Elves”, Greece's most famous Christmas park. The Osman Shah Mosque (16th century), building designed by Mimar Sinan. Behind the mosque stands the mausoleum of Osman Shah, nephew of Sultan Suleyman the Magnificent. The Trikala Train Station (built in 1886), the Courthouse (seat of the Ottoman authorities during the Turkish rule), the Folklore Museum and many more historical and neoclassical buildings.
Жақын жерлер
Трикала қаласы аймақтағы көптеген қызықты бағыттарға жақын орналасқан, олар күнделікті саяхаттарға өте қолайлы. Қала әлемдік атақты Метеора мен Калампаканың жанында, сондай-ақ Оңтүстік Пинд тау тізбегінің және оның танымал көрікті жерлерінің, атап айтқанда Пилидің тас көпірінің (16 ғасыр), Порта Панагия византиялық шіркеуінің, тас көпірдің (16 ғасыр) және Палайокарья, Элати, Пертули, Нерайдохори және Пертули шаңғы курортының жанында жатыр.
Trikala city is in close proximity of many interesting destinations in the region suitable for daily trips. The city is near the world famous Meteora and Kalampaka and also near the mountain range of south Pindus with its renowned sights i. e. the stone bridge of Pyli (16th c.), the Byzantine Church of Porta Panagia, the stone bridge (16th c.) and waterfall of Palaiokarya, Elati, Pertouli, Neraidochori and Pertouli Ski Center.
Облыс
Трикала провинциясы Трикала префектурасының провинцияларының бірі болған. Оның аумағы қазіргі Трикала, Фаркадона және Пайли муниципалитеттерінің аумағымен сәйкес келді. 2006 жылы таратылды.
The province of Trikala was one of the provinces of the Trikala Prefecture. Its territory corresponded with that of the current municipalities Trikala, Farkadona and Pyli. It was abolished in 2006.
Инфрақұрылым
Трикалада Трикала облысының бас ауруханасы орналасқан. Фессалия университетінің дене шынықтыру және спорт ғылымдары факультеті де Трикала қаласында орналасқан. Ол 1994 жылы құрылған, алғашқы студенттер 1994-1995 оқу жылында қабылданды; бастапқыда Мацопулос паркінің ғимаратында орналасқан, бірақ 1999 жылдың шілдесінде жаңа Кариес кампусына көшірілді. Трикала қаласында 20-дан астам орта білім беру мектебі бар, сондай-ақ қалада заманауи кешкі техникалық мектеп те жұмыс істейді. Трикала Грециядағы алғашқы «ақылды қала» атағын иеленеді, жаңа технологияларды муниципалитеттің күнделікті өміріне енгізеді және электрондық үкімет арқылы азаматтарға мемлекеттік қызметтерді ұсынады. Бұдан өзге, қала Грецияның алғашқы 5G желісіне дайын қаласы болу үстінде.
Trikala is home to the General Hospital of the Trikala Prefecture. The Physical Education and Sport Science department of the University of Thessaly is also located in Trikala, and was founded in 1994, with the first students being admitted in the academic year 1994 1995; it was originally housed in the Matsopoulos Park facility, but moved to the new Karyes campus in July 1999. Trikala has over 20 schools of secondary education, and a modern night technical school also functions in the town. Trikala has the distinction of being the first smart city in Greece, integrating new technologies into the daily life of the municipality and providing government services to citizens by means of e governance. Furthermore, it is in the process of becoming Greece's first 5G ready city.
Көлік
Қала 3-ші тас жолдың (A3) немесе Орталық Грекия тас жолының (сонымен қатар Е65 тас жолы деп те аталады) қасында орналасқан. KTEL, Грециядағы қалааралық негізгі қоғамдық көлік автобус операторы, Трикаланы айналасындағы өңірлермен, Афинамен, Салоникимен және материктің көптеген басқа қалаларымен байланыстыратын жиі автобус бағдарламаларын ұсынады. Қалаға сондай-ақ теміржол станциясы да қызмет көрсетеді. Афина мен Салоникиге күнделікті пойыз қатынасы бар.
The city is next to the Motorway 3 (A3), or the Central Greek motorway (known also as E65 highway). KTEL, which is the main intercity public transport bus service in Greece, has frequent bus itineraries, connecting Trikala with the surrounding regions, Athens, Thessaloniki and many other cities of the mainland. The city is also served by a railway station. There are daily basis train connection to Athens and Thessaloniki.
Климат
Трикаланың континенттік әсері қаланың Жерорта теңізі климаты (Csa) деп жіктелуіне тосқауыл бола алмайды, бірақ күндізгі температураның айтарлықтай өзгеруі байқалады. Жазда өте ыстық болады, тамыз айының орташа ең жоғары температурасы 34,5 °C (94 °F) құрайды. Күз бен көктем айларында ауа-райы қоңыр, ең төмен немесе ең жоғары температуралар болмайды. Қысқы түндерде, әсіресе, мұз температурасы сирек кездеседі. Қар жауылдары болады, бірақ көбінесе маңызды емес.
Trikala's continental influence isn't enough for the city to avoid being classified as a Mediterranean climate (Csa), although with significant diurnal temperature variation. Summers are very hot, with an August average high of 34.5 °C (94 °F). Meanwhile, autumn and spring are quite mild, lacking extremely low or high temperatures. Freezing temperatures occur sporadically, especially during winter nights. Occasional snowfall is observed but is generally not significant.
Спорттық командалар
Trikala F. C., 1999–2000 маусымда грек бірінші лигасынде ойнаған футбол командасы. Trikala 2000 B. C., 2008–09 және 2009–10 маусымдарында гректердің жоғары лигасынде ойнаған баскетбол командасы. Команда жоғары лигадан төмендегеннен кейін және одан кейінгі қаржылық қиындықтарға байланысты таратылды. Aries Trikala B. C., бес маусым қатарынан (2013–14-ден 2017–18 жылдарға дейін) грек жоғары лигасынде ойнаған баскетбол командасы. 2018–19 маусымында Aries Trikala B. C. грек А2 баскетбол лигасына қатысады.
Trikala F. C., a football team that competed in the Greek first division, as recently as the 1999–00 season. Trikala 2000 B. C., a basketball team that competed in the Greek top division, in the 2008–09 and 2009–10 seasons. The team was dismantled following the team's relegation from the top division, and ensuing financial difficulties. Aries Trikala B. C., a basketball team that competed in the Greek top division for five seasons in a row (from 2013–14 till 2017–18. By season 2018 19 Aries Trikala B. C. will participate in the Greek A2 Basket League.
Қосымша оқу
Мессинас, Элиас. (2022). Греция синагогалары: Македония мен Фракиядағы синагогалар туралы зерттеу: Грецияның барлық синагогаларының архитектуралық суреттерімен. KDP, 190 бет.
Messinas, Elias. (2022). The Synagogues of Greece: A Study of Synagogues in Macedonia and Thrace: With Architectural Drawings of all Synagogues of Greece. KDP, 190.