Кіріспе

Тыңдау иллюзиясы

Дыбыстың қиялға келтірілген үздіксіздігі – бұл дыбыс қысқа мерзімге үзілген кезде туындайтын дыбыстық иллюзия, оның ішінде тар спектрлі шу пайда болады. Шу деңгейі үзілісті жасыру үшін жеткілікті жоғары болуы керек, егер бұл үзіліс ауыстыру иллюзиясы болмаса. Дыбыс тұрақты, көтеріліп немесе төмендесе де, егер үзіліс шу арқылы жасырылса, құлақ оны үздіксіз деп қабылдайды. Алайда, адамның құлағы кенеттен болатын өзгерістерге өте сезімтал болғандықтан, иллюзияның сәтті болуы үшін үзіліс орнындағы дыбыс амплитудасының тым күрт өсуі немесе төмендеуі болмауы керек. Бұл иллюзияның ішкі механизмдері толыққанды түсіндірілмегендігімен, негізінен есту қабығының белсенділігін қолдайтын дәлелдер бар.

Басқа да есту иллюзияларымен байланысы

Іллюзиялық сабақтастық иллюзиялық үзіліспен қарама-қарсы. Иллюзиялық сабақтастық жасырылған дыбыстардың қабылдау тізбегін қалпына келтірсе, иллюзиялық үзіліс дыбыс шын мәнінде үздіксіз болса да, қабылдауды бұзады. Иллюзиялық үзіліске бейімділігі жоғары тыңдаушылар иллюзиялық дыбыстық сабақтастықты қабылдамайды.

Арманда талап етілетіндер

Мидағы аудиторлық индукция мидағы фондық шу алдыңғы шумен үзілгенде, жалған үзділіктік сезімін туғызу үшін қолданылады. Алдыңғы шу толықтай алынып, орнына басқа шу қойылған кезде де, тыңдаушылар алынып тасталған алдыңғы дыбысты ести алатындарын хабарлайды. Бұл жағдай сөйлеуде де кездеседі, мұнда сөйлеу үлгілерін бұрынғы тәжірибеден пайдалану арқылы жасалады. Дегенмен, мұндай кезде нейрондық желілерде үзіліс белгілері көрінбейді. Дыбыс толықтай жойылғанның орнына басқа шу қойылса да, нейрондық желілерде дыбыс үзілгенін көрсететін сигналдар байқалмайды. Бірақ, бұл құбылыстың шектеулері де бар. Алдыңғы дыбысты жабатын шудың тиісті құрамы мен қарқындылығы болуы керек. Иллюзия тек жеке компоненттерге ғана емес, иллюзияға қатысты барлық факторларға байланысты. Алдыңғы және артқы шудың екеуі де осы иллюзия үшін қажетті талаптарға сай келуі керек, біреуі ғана емес. Қорыта айтқанда, егер алдыңғы шудың үзілісі басқа фондық шумен толтырылмаса, ол үзіліс ретінде қабылданады, ал егер үзіліс кезінде басқа шу болса, дыбыс үзділікті болып сезіледі. Бұл әсер шудың ұзақтығына, күшіне және жиілік диапазонына байланысты, сондай-ақ қысқа және күшті аралықта иллюзия күштірек болады. Егер үзіліс тым ұзақ болса немесе жабатын шу тым қысқа болса, иллюзия әсері жоғалады. Бұл иллюзия екі дыбыстың бірігіп келуіне ұқсас сезім тудырады. Мұндай үзіліс шамамен 40 мс немесе одан аз болуы керек. Дыбыссыз үзіліс осылай қабылданады, әдетте дыбыстың иллюзиялық әсері болуы үшін жабатын шу болуы қажет.