Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Томас Лодж (шамамен 1557 – 16 қыркүйек 1625) – ағылшын жазушысы және драматургі, өмірі Елизавета және Якоб дәуірлерін қамтыған.
English writer and dramatist (1557–1625)
Thomas Lodge (c. 1557September 1625) was an English writer and medical practitioner whose life spanned the Elizabethan and Jacobean periods.
Ерте өмір
Томас Лодж 1557 жылы Уэст-Хэмде, Лондонның Лорд-мэрі сэр Томас Лодждің үшінші әйелі Энннен (1528–1579) туған екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Ол туылғанға бір жыл бұрын әкесі Хоукстоун және Солтон имеліктерін Женева Библиясын басып шығарған және қала әкімі болған Роуланд Хиллге өткізген еді. Лодж отбасы осы имеліктермен белгілі бір байланысты сақтап, оның кіші Лодждың шығармашылығына шабыт берген болуы мүмкін деген болжам бар. Ол Мерчант Тейлор мектебінде және Оксфордтағы Тринити колледжінде білім алды, 1577 жылы бакалавр, ал 1581 жылы магистр дәрежесін алды. 1578 жылы ол Линкольн Иннге қабылданды, онда, басқа да сот үйлеріндегідей, әдебиетке құштарлық пен қарыздар жиі кездесетін.
Thomas Lodge was born about 1557 in West Ham, the second son of Sir Thomas Lodge, Lord Mayor of London, by his third wife Anne (1528–1579), daughter of Henry Luddington (died 1531), a London grocer. The year before he was born his father had transferred the ownership the manors of Hawkstone and Soulton to Sir Rowland Hill, publisher of the Geneva Bible and a fellow Lord Mayor. The Lodge family continued some form of association with those manors, and it has been suggested that this was part of the inspiration of Lodge junior's literally output. He was educated at Merchant Taylors' School and Trinity College, Oxford; taking his BA in 1577 and MA in 1581. In 1578 he entered Lincoln's Inn, where, as in the other Inns of Court, a love of letters and a crop of debts were common.
Ертедегі әдеби шығармалары
Лодж отбасының тілегін ескермей, әдебиетпен айналыса бастады. 1579 жылы өкініш білдірген Стивен Госсон өзінің "Злоупотребленілер мектебі" атты еңбегін жариялағанда, Лодж оған "Поэзия, музыка және сахналық қойылымдарды қорғау" (1579 немесе 1580) деп жауап берді, бұл еңбек белгілі бір салмақтылықты көрсетсе де, күшті және білімді еді. Бұл кітапшаға тыйым салынды, бірақ жеке таратылғаны белгілі. Госсон оған "Бес әрекетте жолдан тартқан пьесалар" еңбегімен жауап берді, ал Лодж "Үстемдікке қарсы дабыл" (1584) деген шығармасын жариялады – бұл жеке тәжірибеден туындаған, сол заманға арналған трактат. Осы жылы ол өз еркімен жазған алғашқы әңгімесін, "Форбон мен Прискерияның қызықты тарихы" атты проза мен өлеңде жазды, ол "Дабыл" еңбегімен бірге жарияланды және қайта басылды. 1587 жылдан бастап ол пьеса жазуға бірнеше рет әрекеттенген сияқты, бірақ оған жатқызылатын көптеген пьесалар негізінен болжамдарға құрылған. Ол актер болған жоқ, ал Джон Пэйн Коллиердің осы тұжырымы Филип Хенслоудың қолжазбасындағы "Лодж" – ойыншы болған және оның аты Томас болған деген екі болжамға негізделген, бірақ екеуі де мәтінде расталмаған. Капитан Кларкпен бірге Терейра және Канар аралдарына экспедиция жасаған Лодж 1591 жылы Томас Кавендишпен бірге Бразилияға және Магеллан бұғазына сапар шегіп, 1593 жылы үйіне оралды.
Lodge, disregarding the wishes of his family, took up literature. When the penitent Stephen Gosson had published his Schoole of Abuse in 1579, Lodge responded with Defence of Poetry, Music and Stage Plays (1579 or 1580), which shows a certain restraint, though both forceful and learned. The pamphlet was banned, but appears to have been circulated privately. It was answered by Gosson in his Playes Confuted in Five Actions; and Lodge retorted with his Alarum Against Usurers (1584)—a "tract for the times" which may have resulted from personal experience. In the same year he produced the first tale written by him on his own account in prose and verse, The Delectable History of Forbonius and Prisceria, both published and reprinted with the Alarum. From 1587 onwards he seems to have made a series of attempts at play writing, though most of those attributed to him are mainly conjectural. He probably never became an actor, and John Payne Collier's conclusion to that effect rested on the two assumptions that the "Lodge" of Philip Henslowe's manuscript was a player and that his name was Thomas, neither of which is supported by the text. Having been to sea with Captain Clarke in his expedition to Terceira and the Canaries, Lodge in 1591 made a voyage with Thomas Cavendish to Brazil and the Straits of Magellan, returning home by 1593.
Кейінгі еңбектері мен өмірі
Екінші экспедициясын бастамас бұрын ол «Нормандияның екінші герцогы Роберт, «Роберт Ібіліс» деп аталған» тарихи романын жариялаған; сондай-ақ, «Сингулярлығы» еңбегінде Катарос Диогенді жариялауға қалдырған, онда ол Афинаның (Лондон) әдепсіздігі туралы айтқан. Екеуі де 1591 жылы жарық көрді. Лайли стиліндегі тағы бір роман, «Euphues Shadow, the Battaile of the Sences» (1592) Лодж саяхатта жүргенде пайда болды. Өмірінің соңғы кезеңінде – шамамен 1596 жылы, ол Эссекстің Лоу-Лейтон қаласынан шыққан «Wits Miserie and the World's Madnesse» және діни трактат «Prosopopeia» (егер, болжам бойынша, оның туындысы болса) жариялаған кезде, ол бұрынғы «артық әрекеттеріне» өкініп, католик дініне кірді және медицинамен айналыса бастады. Вудтың айтуынша, ол 1600 жылы Авиньонда диплом алып, медициналық біліктілік алған. Екі жылдан кейін Оксфорд университетінен медицина докторы ғылымын қорғады. 1606 жылдың басында ол католиктерге қарсы қудалаудан қашу үшін Англиядан кеткен секілді; 1610 жылы Париждегі ағылшын елшісіне қауіпсіз оралуға көмектескені үшін алғыс білдірген хат жазған. 1616 жылы ол түрлі жеке істерімен шет елде болған. Одан кейін, өмірінің соңына дейін оның жайлы ешқандай мәлімет жоқ. Лодж Лондонда медицинамен айналысқанда алдымен Уорвик-Лейнде, содан кейін Ламберт-Хиллде, ал соңында Сент-Мари-Магдалена приходінің Олд-Фиш-стритте тұрған. Ол 1625 жылы Олд-Фиш-стритте қайтыс болды, көбінесе Рим-католик дінінде (төменде қараңыз). Ол 1893 жылы бұзылған Сент-Мария-Магдалена ескі балық көшесінде жерленген болуы мүмкін, бірақ құжаттық дәлелдер жеткіліксіз.
Before starting on his second expedition he had published a historical romance, The History of Robert, Second Duke of Normandy, surnamed Robert the Devil; and he left behind him for publication Catharos Diogenes in his Singularity, a discourse on the immorality of Athens (London). Both appeared in 1591. Another romance in the manner of Lyly, Euphues Shadow, the Battaile of the Sences (1592), appeared while Lodge was still on his travels. In the latter part of his life—possibly about 1596, when he published his Wits Miserie and the World's Madnesse, which is dated from Low Leyton in Essex, and the religious tract Prosopopeia (if, as seems probable, it was his), in which he repents him of his "lewd lines" of other days—he became a Catholic and engaged in the practice of medicine, for which Wood says he qualified himself by a degree at Avignon in 1600. Two years afterwards he received the degree of M. D. from Oxford University. Early in 1606 he seems to have left England, to escape the persecution then directed against the Catholics; and a letter from him dated 1610 thanks the English ambassador in Paris for enabling him to return in safety. He was abroad on urgent private affairs of one kind and another in 1616. From this time to his death nothing further concerning him remains to be noted. Lodge while practising medicine in London lived first in Warwick Lane, afterwards in Lambert Hill, and finally in Old Fish Street in the parish of St Mary Magdalen. He died in Old Fish Street in 1625, apparently in the Roman Catholic communion (see below). He may have been buried in St Mary Magdalen Old Fish Street, demolished in 1893, but documentary evidence is lacking.
Драмалық шығармалар
Лодждің белгілі драмалық шығармаларының саны аз. Ол Роберт Гринмен бірлесіп, шамамен 1590 жылы халыққа кең таралған, бірақ әлсіз емес, ерекше пьеса – «Лондон мен Англияға арналған айна» (1594 жылы жарық көрді) пьесасын жазды. Ол одан бұрын «Азамат соғысының жаралары» (1587 жылы сахнаға қойылған, 1594 жылы жарық көрген) атты жақсырақ екінші деңгейдегі, сол заманғы жартылай тарихи пьесалар үлгісіндегі шығарманы жазған болатын. Даррен Фрибери Джонс Лодж пен Гриннің бірлесіп «Селимді» жазғаны туралы аргументтер келтірді. Флей 1588 жылы Королеваның труппасы ойнаған «Муцедорус пен Амадина» пьесасына, сондай-ақ Роберт Гринмен бірлесіп «Джордж Грин, Уэйкфилдтің тістеуіші» және Шекспирдің «Генрих VI» пьесасының 2-бөлігіне қатысуға негіз тапты; ол оны «Король Лирдің шындық хроникасы және оның үш қызы» (1594) пьесасының кем дегенде жартылай авторы деп санайды; сондай-ақ «Англия королі Джонның қиын тұсы» (шамамен 1588) пьесасының да авторы деп есептейді; тағы екі пьеса бойынша Лодж авторлығын болжамдық деп қарастырды. Гриннің «Ақылға сыймас құндылықтағы әңгімелердегі» «Жас Ювенал» Лодж екені туралы гипотеза енді кеңінен қабылданбайды.
Lodge's known dramatic work is small in quantity. In conjunction with Robert Greene he, probably in 1590, produced in a popular vein the odd but far from feeble play, A Looking Glass for London and England (published 1594). He had already written The Wounds of Civil War (produced perhaps as early as 1587, and published in 1594), a good second rate piece in the half chronicle fashion of its age. Darren Freebury Jones has advanced arguments that Lodge co wrote Selimus with Greene. Fleay saw grounds for assigning to Lodge Mucedorus and Amadine, played by the Queen's Men about 1588, a share with Robert Greene in George a Greene, the Pinner of Wakefield, and in Shakespeare's 2nd part of Henry VI; he also regards him as at least part author of The True Chronicle of King Leir and his three Daughters (1594); and The Troublesome Raigne of John, King of England (c. 1588); in the case of two other plays he allowed the assignation to Lodge to be purely conjectural. That Lodge is the "Young Juvenal" of Greene's Groats Worth of Wit is no longer a generally accepted hypothesis.
Поэзия және проза
Оның екінші тарихи романы "Уильям Лонгбирдтің өмірі мен өлімі" (1593) алғашқысына қарағанда табыстырақ болды. Лодж жаңа әлемнен өзімен бірге "Американың Маргаритасын" (1596 жылы жарық көрген) алып келді, бұл осы сипаттағы роман, көптеген лирикалық өлеңдермен араластырылған. 1589 жылы Лодж әлемге олардың ішіндегі бастысының атымен аталатын өлеңдер жинағын ұсынды – "Сцилланың метаморфозы, Глаукустың бақытсыз махаббатымен өрілген", көбінесе "Глаукус және Сцилла" деп белгілі. Шекспирдің "Венера мен Адонис" идеясы осы әңгімеден туған болуы мүмкін. Жоғалған "Теңізшінің күнтізбесі" атты еңбегінде ол теңіздегі саяхаттарын әлдебір жолмен баяндаған болуы керек. Егер Лодж, болжам бойынша, Колин Клуттың "Қайтып кел" поэмасындағы Алкон болса, онда бұл Эдмунд Спенсердің ықпалынан туған болуы мүмкін, ол "Филис" жинағын жазуға себеп болды – сонеттер жинағы, онда табиғаттың үні кейде ғана естіледі, және 1593 жылы "Эльсиредтің шағымы" поэмасымен бірге жарық көрді. "Момусқа бір құрма" (A Fig for Momus), оның арқасында ол Англиядағы ең алғашқы сатирик деп аталды, және Самуил Дэниел және басқаларға арналған пасторальдар, Майкл Дрейтонға жолданған хат және басқа да туындыларды қамтиды, 1595 жылы жарық көрді.
His second historical romance, the Life and Death of William Longbeard (1593), was more successful than the first. Lodge also brought back with him from the new world A Margarite of America (published 1596), a romance of the same description interspersed with many lyrics. Already in 1589 Lodge had given to the world a volume of poems bearing the title of the chief among them, Scillaes Metamorphosis, Enterlaced with the Unfortunate Love of Glaucus, more briefly known as Glaucus and Scilla. To this tale Shakespeare was possibly indebted for the idea of Venus and Adonis. In a lost work, the Sailor's Kalendar, he must in one way or another have recounted his sea adventures. If Lodge, as has been supposed, was the Alcon in Colin Clout's Come Home Again, it may have been the influence of Edmund Spenser which led to the composition of Phillis, a volume of sonnets, in which the voice of nature seems only now and then to become audible, published with the narrative poem The Complaynte of Elsired in 1593. A Fig for Momus, on the strength of which he has been called the earliest English satirist, and which contains eclogues addressed to Samuel Daniel and others, an epistle addressed to Michael Drayton, and other pieces, appeared in 1595.
Академиялық еңбектер
Лодж Оксфорд университетінен медицина докторын алғаннан кейін, оның туындылары одан әрі ауырламалы сипатқа ие болады, оларға Иосиф Флавийдің (1602), Сенеканың (1614) және Ду Бартастың "Құдайлық аптасы" (1625 және 1637) еңбектерінің аудармалары кіреді. Ол медициналық әдебиеттерді де жазды, оның ішінде "Жұқпалы ауру туралы трактат" (1603), "Кедей адамның қабілеті" (шамамен 1623 ж.) және жарияланбаған, бірақ танымал "Үй шаруасы медицинасы" туралы нұсқаулық жатады.
After Lodge received his M. D. from Oxford University, his works from then on take on a more serious note, comprising translations of Josephus (1602), of Seneca (1614), a Learned Summary of Du Bartas's Divine Sepmaine (1625 and 1637). He also wrote medical literature including the Treatise of the Plague (1603), The poore Mans Talentt (c. 1623), and a popular manual, which remained unpublished, on Domestic Medicine.
Отбасы
Лодж алғашқы әйелі Джоанға 1583 жылы немесе одан бұрын үйленген сияқты, ол "адам өмірінің тұрақсыздығына осырып" өсиетнама жасады. Оның отбасы сол кездегі оның әрекеттеріне наразылық білдірген болуы мүмкін, себебі 1583 жылы әкесінің өсиетінен оның аты жоқ. Лодж пен Джоанның Мэри есімді қызы болды. Ол екінші рет Соломон Олдредтің жесірі Джейнге үйленді, ол бір кезде Фрэнсис Уолсингхемнің Римдегі католиктік агенті болған.
Lodge seems to have married his first wife Joan in or before 1583, when, "impressed with the uncertainty of human life", he made a will. That his family viewed his conduct at the time with disfavour may be inferred from the absence of his name from his father's will in 1583. Lodge and Joan had a daughter Mary. He married secondly Jane, widow of Solomon Aldred, at one time a Roman Catholic agent of Francis Walsingham in Rome.