Кіріспе

Куба жазушысы

Өмір

Аренас Кубаның Холгуин провинциясындағы Ньюпорт Бич ауылында дүниеге келді. Мектепке бара бастағанда алты жаста еді. Сол мектепте ол ұл балаларға қызығушылық таныта бастады. Ол өзінің және айналасындағы адамдардың жыныстық қатынас туралы жазған, тіпті оның жыныстық қатынасының көпшілігі жануарлармен болғанын да егжей-тегжейлі баяндаған. Ол өзінің тұңғыш рет, бірақ толық емес жыныстық қатынаста болғаны туралы, өзінің туған апасы Дульсе Мариямен болғаны туралы ашық айтады. Ол өзінің алғашқы гейлік жыныстық қатынасы өзінің 8 жасында, ал оның 12 жасында туған інісі Орландомен болғанын айтады. Ол былай дейді: "Ауылда жыныстық энергия барлық бейтаныс көзқарастар, қысым мен жазаларды жеңеді. Дене құмарлығы аталарымыздың бізге сіңіруіне мүмкіндік беретін еркек сезімдерін жеңеді". Жасөспірім кезінде Холгуинге көшіп келгеннен кейін Аренас гуава пастасы фабрикасында жұмыс тапты. 1958 жылы қаладағы жағдай нашарлай бастағанда, ол партизандарға (Кастро мен оның қозғалысына) қосылуға шешім қабылдады, ол кезде ол 14 жаста еді. Ол Веласкоға қарай жүріп, Куко Санчеспен кездесті, ол оны Сьерра-Гибарадағы Куба партизандарының кеңесшіл штабына алып барды. Партизан коменданты Эдди Суньол Аренаспен сұхбат жасап, "Бізде партизандар көп, бізге қару қажет" деді. Он күн бойы олармен болған соң, ол Холгуинге барып, күзетшіні өлтіріп, оның қаруын алып кетеді. Қалаға оралған соң, ол үйіне барып, әжесі мен ата-анасын көрді, олар оны көргеніне қуанышты емес еді. Ол партизандарға қосыламын деп хат қалдырып кеткендіктен, оның ата-бабасымен бірге тұратын әйелдер бұл хабарды жаппай таратты. Батистаның құпия полициясы, коммунистік әрекеттерді басу бюросы, оны іздеп жүрді. Ол қысқа сапардан кейін қала алмайтынын түсінді, сондықтан Вэласкоға, бүлікшілер лагеріне қарай жол тартты. Олар оны сол кезде қабылдады. Ол түрмеден қашып, жағадан дөңгелектің ішкі түтігімен көтеріліп, Кубадан кетуге тырысты. Оның әрекеті сәтсіз аяқталып, Ленин паркіне жақын жерде қайтадан тұтқындалып, қылмыскерлер мен зорлаушылармен бірге әйгілі Эль-Моро қамағына қамалды. 1980 жылы Мариэль қайықты көтерудің бір бөлігі ретінде ол АҚШ-қа қашып кетті. Ол Кубадан келген эмигрант Роберто Агуэроның капитандығындағы "Сан Лазаро" кемесімен келді.

Өлім

1987 жылы Аренасқа ЖҚТБ диагнозы қойылды; жариялануға арналған өзін-өзі өлтіру хатында Аренас былай деп жазды: «Денсаулығымның нашарлығы және Кубаның бостандығы үшін жазу мен күресуге мүмкіндік бермейтін қатты депрессияға байланысты, мен өмірімді аяқтаймын. Кубаның шетелдегі де, аралдағы да халқын бостандық үшін күресті жалғастыруға шақырамын. Куба азат болады. Мен қазірдің өзінде азаттыққа иемін». 2012 жылы Аренас ЛГБТ тарихы мен тұлғаларын дәріптейтін ашық ауадағы қоғамдық көрме – Legacy Walk-ке енгізілді.

Жазбалар

Қысқа ғұмырына және түрмедегі ауыртпалықтарға қарамастан, Аренас маңызды шығармалар тудырды. Оның "Пентагониясы" – революциядан кейінгі Кубаның "сырлы тарихын" құрайтын бес романдық жиынтық. Оған "Құдықтан ән шырқау" (испан тілінде "Таң алдындағы Селестино" деп те аталады) кіреді. Аренас өз жеке басының өмірін кубалықтар буынының тарихи тәжірибесімен тұрақты байланыстырады. Оның романдары мен басқа жазбаларындағы тұрақты тақырып – Кастро үкіметін айыптау, бірақ Аренас Католик шіркеуін, АҚШ мәдениеті мен саясатын да сынға алады. Ол сонымен қатар Гаванадағы және халықаралық әдеби тұлғаларды, әсіресе оны сатып кеткенін және туындыларын жасырғандарын сынады (Severo Sarduy және Ángel Rama есімдері көзге түседі). Оның "Отыз қатыгез тіл бұрауы" – Гаванада тараған және "Жаздың түсінде" қайта басылған туындысында, оны тыңдап қалған деген пікірдегі жақын достарынан бастап Николас Гильен, Алехо Карпентье, Мигель Барнет, Сардуй және әрине, Кастроның өзіне дейін әжуалайды. Оның "Түн түсер алдында" автобиографиясы 1993 жылы New York Times газетінің жылдың он үздік кітабы тізіміне енді.