Кіріспе
Жазу құралы, әсіресе тік жазу (клинопись) үшін Ежелгі Таяу Шығыста, саз тақташалар (аккад [[:wikt:𒁾]) жазу үшін қолданылған, әсіресе тік жазуды жазу үшін, қола дәуірі бойы және темір дәуіріне дейін. Тік жазу белгілері көбінесе қамыстан жасалған қаламұшпен ылғалды саз тақташаға басылған. Жазылғаннан кейін көптеген тақташалар күнде немесе ауада кептіріліп, нәзік болып қалған. Кейіннен бұл күйдірілмеген саз тақташаларды суға малып, жаңа таза тақташаларға айналдыруға болады. Ал басқа тақташалар қасақана түрде ыстық пеште күйдірілген, немесе ғимараттар кездейсоқ немесе қақтығыс кезінде өртенгенде күйдірілген, оларды қатты әрі берік еткен. Осы саз құжаттарының жиынтығы алғашқы мұрағаттарды құрады. Олар алғашқы кітапханалардың бастауы болды. Таяу Шығыста ондаған мың жазу тақташалары, оның ішінде көптеген сынықтар табылған. Миной/Микен өркениеттерінен сақталған тақташалық құжаттардың көп бөлігі есеп жүргізу үшін қолданылған. Тақташаның арт жағында тоқу қызыл сызықтарының іздері және жылдық есептердің жазылуы күрделі есеп жүйесін көрсетеді. Бұл мәдени аймақта сазды жыл сайын қайта өңдеу үшін тақташаларды қасақана күйдірмеген. Дегенмен, кейбір тақташалар сақталған ғимараттардағы бақытсыз жағдайлар салдарынан "күйдірілген". Қалғандары күйдірілмеген саз тақташалары болып табылады, сондықтан олар өте нәзік. Осы себепті, кейбір мекемелер оларды сақтау үшін қазір күйдіру мүмкіндігін қарастырып жатыр.
In the Ancient Near East, clay tablets (Akkadian [[:wikt:𒁾) were used as a writing medium, especially for writing in cuneiform, throughout the Bronze Age and well into the Iron Age. Cuneiform characters were imprinted on a wet clay tablet with a stylus often made of reed (reed pen). Once written upon, many tablets were dried in the sun or air, remaining fragile. Later, these unfired clay tablets could be soaked in water and recycled into new clean tablets. Other tablets, once written, were either deliberately fired in hot kilns, or inadvertently fired when buildings were burnt down by accident or during conflict, making them hard and durable. Collections of these clay documents made up the first archives. They were at the root of the first libraries. Tens of thousands of written tablets, including many fragments, have been found in the Middle East. Surviving tablet based documents from the Minoan/Mycenaean civilizations, are mainly those which were used for accounting. Tablets serving as labels with the impression of the side of a wicker basket on the back, and tablets showing yearly summaries, suggest a sophisticated accounting system. In this cultural region, tablets were never fired deliberately as the clay was recycled on an annual basis. However, some of the tablets were "fired" as a result of uncontrolled fires in the buildings where they were stored. The rest, remain tablets of unfired clay and are therefore extremely fragile. For this reason, some institutions are investigating the possibility of firing them now to aid in their preservation.
Жазушылар (дуб-сар)
Жазу қазіргідей емес еді. Месопотамияда жазу қарапайым сандар түрінде, кейде кездейсоқ емес белгімен, қарапайым сурет түрінде, саз балшыққа басылған немесе сирек жағдайда ағашқа, тасқа немесе ыдысқа ойылған түрде басталатын. Осылайша, бір мәмілеге қатысты тауарлардың нақты саны тіркелген. Бұл дәстүр адамдар егіншілікпен айналысып, үлкен және ұйымдасқан сауда орындарына негізделген тұрақты елді мекендерге қоныстанған кезде пайда болды. Бұл сауда орындары қой, астық және нан сатуға арналған, ал мәмілелер саз балшықтан жасалған белгілермен тіркелді. Бұл бастапқыда өте кішкентай саз балшықтан жасалған белгілер, біздің заманымыздан бұрынғы 9000 жылдан бастап, жазуды тіркеу үшін кеңінен қолданылған тарихи кезеңнің басына дейін, біздің заманымыздан бұрынғы 3000 жылға дейін үздіксіз қолданылып келді. Саз тақташалардың өңі әртүрлі болды, мысалы, сүйектей ақ, шоколад түсті және көмір сияқты. Б.з.б. 4000 жылдары саз тақташаларда пиктограммалар пайда бола бастады, ал шумерлік клинопись жазуының дамуынан кейін, б.з.б. 2500 жылға қарай халықтың күнделікті тіліндегі сөздерді жазуға қабілетті, жартылай буындық жазу жүйесі пайда болды. Саз тақташалардағы мәтіндер мифтер, аңыздар, эсселер, гимндер, мақал-мәтелдер, эпостық поэзия, шаруашылық жазбалар, заңдар, өсімдіктер және жануарлар туралы болды.
Бабыл
Біздің заманымыздан бұрынғы 1800–1600 жылдар аралығындағы «Гилгамеш» дастанының фрагменттері жазылған тақташалар табылды. Толық нұсқасы біздің заманымыздан бұрынғы 1 мың жылдыққа жатқан тақташаларда кездеседі. Вавилондық астрономиялық жазбалардағы (мысалы, «Энума Ану Энлил» және «MUL.APIN») тақташалар шамамен біздің заманымыздан бұрынғы 1800 жылға дейін жетеді. Астрономиялық жазбаларды талқылайтын тақташалар шамамен 75 жылына дейін жалғасады. Британ мұражайындағы кейінгі Вавилон тақташалары Халлей кометасының біздің заманымыздан бұрынғы 164 және 87 жылдары пайда болғанын көрсетеді.