Кіріспе

Квиз – ойын немесе ойыншылардың бір немесе бірнеше тақырып бойынша сұрақтарға дұрыс жауап беруге тырысатын зихи ойын түрі. Квиздер білім, дағдылар мен шеберліктердің артуын бағалау үшін білім беру және оған ұқсас салаларда жылдам бағалау құралы ретінде, немесе әуесқойлық ретінде қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, олар көңіл көтеру мақсатында, көбінесе ойын-сауық шоу форматында теледидарда көрсетілуі мүмкін.

Этимология

Сөздің ең алғашқы белгілі мысалдары 1780 жылға дейін жетеді; оның этимологиясы белгісіз, бірақ студенттік жаргоннан туындаған болуы мүмкін. Бастапқыда ол "ерекше, қызық адам" немесе "әзіл, алдау" деген мағынаны білдірген. Кейіннен (мүмкін, "жайлысымды білушіл" сияқты сөздермен байланысты) ол "көзбен бақылау, мұқият зерттеу" мағынасын алды, содан кейін (шамамен 19 ғасырдың ортасынан бастап) "тексеру, емтихан" деген мағынаға ие болды. "Викторина" сөзі туралы кең таралған аңыз бар, онда 1791 жылы Дублин қаласындағы театр иесі Ричард Дейли 24 сағат ішінде тілге жаңа сөз енгізе алатынына тікелей тікелей балта шапқан. Ол содан кейін көшедегі балаларды жалдап, Дублин қаласының қабырғаларына мағынасы жоқ "викторина" деген сөзді жаздырды. Бір күн ішінде бұл сөз кеңінен таралды және мағынаға ие болды (ешкім оның мағынасын білмегендіктен, барлығы оны бір түрлі сынақ деп ойлады), ал Дейлидің қалтасы ақшаға толы болды. Дегенмен, бұл оқиғаны растайтын ешқандай дәлел жоқ, және бұл термин 1791 жылғы болжамды тікелей тікелей балта шабудан бұрын-ақ қолданыста болған.

Әлемдік рекорд

Гиннесс бойынша ең ірі викторина 2010 жылдың 11 желтоқсанында Бельгияның Гент қаласындағы Фландрия көрме орталығында өткен "Өмір үшін викторина" болды, оған 2280 қатысушы келді. Жеңімпаз команда, Лёвен қаласынан шыққан Café De Kastaar, Марник Баес, Эрик Дерике, Эрик Хемеляерс, Барт Перментье және Том Трогтан тұрды.

Білім беру саласында

Білім беру саласында викторина – бұл әдетте студенттің білімін бағалаудың бір түрі, бірақ көбінесе одан аз сұрақтардан және оңайрақ деңгейдегі тапсырмалардан тұрады, оны орындауға тестке қарағанда аз уақыт керек. Мұндай қолданыс әдетте АҚШ, Канада, Филиппин, Доминикан Республикасы және Үндістанның кейбір колледждерінде кездеседі. Мысалы, математика сабағында викторина математикалық есептердің бір түрін түсінуді тексеруге арналған болуы мүмкін. Кейбір оқытушылар студенттердің келесі сабаққа дайындалу үшін алдыңғы материалды қайталауына көмектесу мақсатында күнделікті немесе апталық түрде 5-30 қарапайым сұрақтан тұратын викториналар ұйымдастырады. "Кенет викторина" – студенттерге дайындалуға уақыт берілмей, сыныпта күтпеген жерден берілетін викторина.

Басқа тесттер

Сонымен қатар, жеке тұлғаны анықтау тесті – бұл респондент туралы дұрыс немесе бұрыс жауаптары жоқ, бірнеше нұсқаулы сұрақтардан тұратын тізім болуы мүмкін. Осы сұрақтарға берілген жауаптар белгілі бір схема бойынша есептеледі, ал нәтиже респонденттің кейбір қасиеттерін көрсетеді деп есептеледі. Мұндай "тест" бастапқыда Cosmopolitan сияқты әйелдер журналдары арқылы танымал болды. Кейіннен олар интернетте кеңінен таралды, нәтижелер бетінде осы нәтижені жариялау үшін блогқа қосылатын кодтар болады. Мұндай жазбалар LiveJournal сияқты көптеген сайттарда жиі кездеседі. Онлайн тесттердің нәтижелерін көбінесе жеңіл қабылдаған жөн, өйткені олар көбінесе адамның нақты мінез-құлқын немесе қарым-қатынастарын көрсете бермейді. Олар психометриялық тұрғыдан да көбінесе дұрыс емес. Дегенмен, олар тест тақырыбы туралы ойлануға және адамға өз сезімдерін, сенімдерін, іс-әрекеттерін зерттеуге немесе алған білімін тексеруге мүмкіндік береді.