Кіріспе

Өсімдіктің бөлігі

Гипокотил ("hypocotyledonous stem" деген сөздің қысқартылған түрі, "тұқым жапырағының астында" деген мағынаны білдіреді) – өніп келе жатқан көшеттің тұқым жапырақтарының (тұқым жапырақтары) төменінде және тамырдың (радикал) жоғарысында орналасқан сабағы.

Еудикоттар

Өсімдік эмбрионының өніп өсуі кезінде, ол негізгі тамырға айналатын және топыраққа енетін тамыршық деп аталатын өркен шығарады. Тамыршық пайда болғаннан кейін гипокотил пайда болады және өсіп келе жатқан ұшын (әдетте тұқым қабығын қоса) жер бетіне көтереді, эмбриондық жапырақтарды (котиледон деп аталады) және алғашқы нағыз жапырақтарды дамытатын плюмуланы алып шығады. Гипокотил – жас өсімдіктің негізгі өсу органы және ол сабаққа айналады.

Монокоттар

Астық тұқымдасы және басқа шөптер сияқты монокотиледонды көшеттердің ерте дамуы біршама ерекше. Колеоптил деп аталатын құрылым, іс жүзінде котиледонның бір бөлігі, жас сабақты және өршілді өсу кезінде топырақ арқылы жоғары итеру арқылы қорғайды. Мезокотил – тұқымның (топыраққа көмілген күйде қалатын) және өршілдің арасында орналасқан жас өсімдіктің бөлігі – шығарды топырақ бетіне дейін созады, онда өршілдің астынан екіншілік тамырлар пайда болады. Радикалдан шыққан негізгі тамыр одан әрі дамымауы мүмкін. Мезокотил жартылай гипокотил және жартылай котиледон болып есептеледі (қ. тұқым). Барлық монокотиледонды өсімдіктер шөптер сияқты дамымайды. Пияз жоғарыда сипатталған бірінші реттілікке ұқсас дамиды, тұқымдық қабық және эндосперм (қоймаланған қоректік қоры) котиледонның кеңеюімен бірге жоғары көтеріледі. Кейіннен алғашқы нағыз жапырақ радикул мен қабықша тәрізді котиледон арасындағы түйінден өсіп шығады, котиледонды бұзып, одан өтеді.

Сақтау органы

Кейбір өсімдіктерде гипокотиль қоректік заттарды сақтау үшін үлкейеді. Мысалға, цикламен, глоксиния және сельдерей (келерка) жатады. Цикламенде мұндай сақтау органы түйір деп аталады.

Гипокотильді ұзарту сынағы

Фотобиология саласында кеңінен қолданылатын әдістердің бірі – жарық мөлшері мен сапасының өзгеруінің гипокотильдің созылуына тигізетін әсерін зерттеу. Бұл әдіс этилен сияқты өсімдік гормондарының қолдануынан туындайтын өсуді күшейтетін немесе тежейтін әсерін зерттеу үшін жиі қолданылады. Қалыпты жарық жағдайында гипокотильдің өсуі фотоморфогенез деп аталатын процесте бақыланады, ал көшеттерге көлеңке түсіру фотоморфогенезді теріс реттейтін жылдам транскрипциялық жауапты қозғап, гипокотильдің өсу қарқынын арттырады. Өсімдіктерді қараңғыда ұстағанда бұл қарқын ең жоғары болады, бұл фотоморфогенезге қарама-қарсы келетін скотоморфогенез деп аталатын процесспен байланысты.