Роберт Блай: Американ ақыны және эссешінің өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Американдық ақын, автор және белсенді (1926–2021)
ақын

Роберт Элвуд Блай (23 желтоқсан 1926 – 21 қараша 2021) – американдық ақын, эссеші, белсенді және мифопоэтикалық ерлер қозғалысының жетекшісі. Оның ең танымал прозалық кітабы – «Iron John: A Book About Men» (1990), ол 62 апта бойы «The New York Times» бестселлер тізімінде тұрды және мифопоэтикалық ерлер қозғалысының маңызды мәтіні болып саналады. Ол 1968 жылы «Дене төңірегіндегі жарық» кітабы үшін Ұлттық кітап сыйлығына ие болды. 1944 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін АҚШ Әскери-теңіз күштеріне екі жылға қатарына шақырылды. Минесота штатындағы Сент-Олаф колледжінде бір жыл оқығаннан кейін Гарвард университетіне ауысты, онда болашақ жазушылар: Дональд Холл, Уилл Морган, Адриенна Рич, Кеннет Кох, Фрэнк О’Хара, Джон Эшбери, Гарольд Бродки, Джордж Плимптон және Джон Хоукс сияқты жастармен бірге оқыды. 1950 жылы бітіріп, келесі бірнеше жылды Нью-Йоркте өткізді. 1954 жылдан бастап Блай Айова университетінің Айова жазушылар шеберханасында екі жыл оқыды, В. Д. Снодграсс, Дональд Джастис және басқалармен бірге көркем өнер магистрі дәрежесін алды. 1956 жылы Фулбрайт грантын жеңіп алып, Норвегияға сапар шегіп, норвегия поэзиясын ағылшын тіліне аударды. Сол жерде ол АҚШ-та жақсы танылмаған көптеген көрнекті халықаралық ақындардың шығармаларымен танысты. Олардың ішінде норвегиялықтармен қатар Испания, Латын Америкасы және басқа елдердің жазушылары да болды, мысалы Гуннар Экелоф, Гарри Мартинсон, Георг Тракл, Антонио Мачадо, Пабло Неруда, Сезар Вальехо, Руми, Хафез, Кабир және Мирабай. Ол сондай-ақ әулетінің бірнеше туыстарымен де байланыс орнатты.

Жеке өмір

Блай 1955 жылы үйленген әйелі Кэрол (туған тегі Маклин) және төрт баласымен бірге Миннесота штатындағы фермада өмір сүрді. Кэрол Блай да жазушы болған, ол өңімелер мен романдары үшін марапаттар алды. Роберт пен Кэрол 1979 жылы ажырасып кетті. Олардың қызы Мэри Блай Фордэм университетінің профессоры және Элоиза Джеймс псевдонимімен махаббат романдарының авторы. 1980 жылы Роберт Блай Рут Конселлға үйленді. Роберт Блай 2021 жылғы 21 қарашада 94 жасында Миннеаполистегі үйінде қайтыс болды.

Мансап

Блайдың "Сүкір даладағы тыныштық" атты алғашқы өлеңдер жинағы 1962 жылы жарық көрді. Оның қарапайым, образдық стилі келесі екі онжылдықтың американдық өлеңдеріне елеулі әсер етті. Келесі жылы ол "Америкалық поэзияның қате бұрылысы" атты эссесін жариялады, онда 1917 жылдан 1963 жылға дейінгі американдық поэзияның көп бөлігі жан мен "ішкі сезімнен" мүсірленбегенін, бұл тұлғасыздық пен әлемді объективті, интеллектуалды тұрғыдан қарауға басымдық бергенінің салдары екенін дәлелдеді. Блай бұл бағытты модернистер бастаған деп санайды және ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі американдық поэзияның эстетикасын қалыптастырды. Ол Т. С. Элиот, Езра Паунд, Марианна Мур және Уильям Карлос Уильямс сияқты американдық туған модернистердің ықпалын сынады және американдық поэзия Пабло Неруда, Сезар Вальехо, Хуан Рамон Хименес, Антонио Мачадо және Райнер Мария Рилке сияқты еуропалық және Оңтүстік Америка ақындарының ішкі толқынына ден қойып, соларға ұқсауы керек деп мәлімдеді. 1981 жылы Блайдың түсіндірмелерімен бірге Рилкеден аударған "Таңдалған өлеңдер" жинағы жарық көрді. Антонио Мачадоның "Times Alone" таңдамалы өлеңдері, испан және ағылшын тілдеріндегі беттестік аудармасымен 1983 жылы жарық көрді. 1966 жылы Блай Вьетнам соғысына қарсы американдық жазушылардың құрылуына мүше болды және жазушылар арасындағы соғысқа қарсылықтың жетекшілерінің бірі болды. 1968 жылы ол "Жазушылар мен редакторлар соғыс салығына қарсы" уәдесіне қол қойып, соғысқа қарсылық білдіру үшін салық төлеуден бас тартуға міндеттенді. 1968 жылы "Дене төңірегіндегі жарық" кітабы үшін Ұлттық кітап сыйлығын алған кезде ол 1000 долларлық сыйлықты қарсылық көрсету ұйымдарына беруге уәде берді. Алпысыншы жылдары Блай Үндістанның Калькутта қаласында анти-орындық сот процесіне тап болған бенгалдық ашкөз ақындарға көмектесті. Блайдың 1970 жылғы "Соңғыда жалаңаш тіс ана" өлеңі, кейіннен "Қол ұстасқан ұйықтаушылар" (1973) кітабына енген, Вьетнам соғысы кезеңіндегі соғысқа қарсы поэзияға маңызды үлес қосты. 1970 жылдары ол он бір өлең, эссе және аударма кітабын жариялады. Ол мифтердің, үнділік экстаздық поэзияның, медитация мен әңгіме айтудың күшін дәріптеді. 1980 жылдары ол "Екі әлемде әйелді сүю", "Құстың өмірі: Тороның таңдалған өлеңдері мен прозасы", "Қара пальтодағы адам бұрылады" және "Адамның көлеңкесі туралы кішкентай кітап" кітаптарын шығарды. Оның ең танымал еңбегі, мүмкін, "Темір Жон: ерлер туралы кітап" (1990) болар. Бұл кітап халықаралық бестселлерге айналып, көптеген тілдерге аударылды және Америка Құрама Штаттарындағы мифопоэтикалық ерлер қозғалысына шабыт бергені үшін мақталады. Блай Джеймс Хиллман, Майкл Мид және басқалармен бірге ерлерге, сондай-ақ Марион Вудманмен бірге ерлер мен әйелдерге арналған семинарлар өткізді. Ол "Құрттармен жүгіретін әйелдер" кітабының авторы Кларисса Пинкола Эстеспен достық хат алмасып жүрді. Блай Мэрион Вудманмен бірлесіп "Қыз патша: еркек пен әйелдің қайта қосылуы" атты роман жазды. Ол Джеймс Хиллман мен Майкл Мидпен бірге редакциялаған "Жүректің жыр-сырма дүкені" (1992) атты поэзия антологиясын жариялады.

Bly's early collection of poems, Silence in the Snowy Fields, was published in 1962. Its plain, imagistic style had considerable influence on American verse of the next two decades. The following year, he published "A Wrong Turning in American Poetry", an essay in which he argued that the vast majority of American poetry from 1917 to 1963 was lacking in soul and "inwardness" as a result of a focus on impersonality and an objectifying, intellectual view of the world. Bly believed this approach was instigated by the Modernists and formed the aesthetic of most post World War II American poetry. He criticized the influence of American born Modernists such as T. S. Eliot, Ezra Pound, Marianne Moore, and William Carlos Williams, and argued that American poetry needed to model itself on the more inward looking work of European and South American poets like Pablo Neruda, César Vallejo, Juan Ramón Jiménez, Antonio Machado, and Rainer Maria Rilke. A Selected Poems translation of Rilke from the German, with Commentary by Bly, was published in 1981. Times Alone, Selected Poems of Antonio Machado, with facing page Spanish/English translation, was published in 1983. In 1966, Bly co founded American Writers Against the Vietnam War and was among the leaders of the opposition to that war among writers. In 1968, he signed the "Writers and Editors War Tax Protest" pledge, vowing to refuse tax payments in protest against the war. In his speech accepting the 1968 National Book Award for The Light Around the Body, he announced that he would be contributing the $1000 prize to draft resistance organizations. During the sixties Bly aided the Bengali Hungryalist poets who faced anti establishment trials at Kolkata, India. Bly's 1970 poem "The Teeth Mother Naked at Last", later collected in his book Sleepers Joining Hands (1973), is a major contribution to anti war poetry of the Vietnam War era. During the 1970s, he published eleven books of poetry, essays, and translations. He celebrated the power of myth, Indian ecstatic poetry, meditation, and storytelling. During the 1980s he published Loving a Woman in Two Worlds, The Wingéd Life: Selected Poems and Prose of Thoreau, The Man in the Black Coat Turns, and A Little Book on the Human Shadow. Perhaps his most famous work is Iron John: A Book About Men (1990). This became an international bestseller and has been translated into many languages; it is credited with inspiring the Mythopoetic men's movement in the United States. Bly frequently conducted workshops for men, together with James Hillman, Michael J. Meade, and others, as well as workshops for men and women with Marion Woodman. He maintained a friendly correspondence with Clarissa Pinkola Estés, author of Women Who Run with the Wolves. Bly wrote The Maiden King: The Reunion of Masculine and Feminine with Marion Woodman. He published a poetry anthology titled The Rag and Bone Shop of the Heart (1992), with James Hillman and Michael Meade co editing.

Ұлы аналар конференциясы

1975 жылы Блай Ұлы Аналар конференциясын ұйымдастырды. Тоғыз күндік іс-шара барысында адам санасын зерттеу мақсатында поэзия, музыка және би өнерімен айналысты. Конференция жыл сайын өткізіліп келеді, 2003 жылдан бері АҚШ-тың Мэн штатындағы Ноблборо қаласында ұйымдастырылады. Бастапқы жылдары оның негізгі тақырыбы әйелдік құдай немесе адамзат тарихы бойында белгілі болған "Ұлы Ана" болды. Блайдың 1973 жылғы "Sleepers Joining Hands" атты жинағының көп бөлігі осы тақырыпқа арналған. Вьетнам соғысы тұсында әйелдік қасиеттерге назар аудару өте маңызды және қажетті деп есептелді. Одан бері конференция өз тақырыптарын кеңейтіп, түрлі поэзиялық, мифологиялық және ертегілік дәстүрлерді қарастыра бастады. 1980-ші және 1990-шы жылдары конференция қатысушылары қазіргі заманғы ерлердің өміріндегі өзгерістерді көп талқылады, соның нәтижесінде конференция атауына "Жаңа әке" деген сөз қосылды. Блай 2010 жылдан кейін конференцияға қатысуын тоқтатты.

Сыйлықтар мен мұра

Блай 2002 жылы Миннесота университеті кітапханасының ерекше жазушысы атанды. Ол 2000 жылы Макнайт қорының көркемөнерпаз сыйлығын, ал 2002 жылы Морис ағылшын поэзиясы сыйлығын алды. Ол 40-тан астам өлең жинағын жариялады, көптеген басқаларын редакциялады және швед, норвег, неміс, испан, парсы және урду тілдерінен өлеңдер мен прозаның аудармаларын шығарды. Оның "Абрахам жұлдыздарға шақырылған түні" кітабы Миннесота кітап сыйлығына ұсынылды. Сондай-ақ ол беделді "Үздік американдық поэзия 1999" (Scribners) жинағының редакторы болды. 2006 жылы Миннесота университеті Блайдың архивін сатып алды, онда 80 000-нан астам бетке жуық қолжазбалар, 50 жылға жуық созылған күнделік, оның "таңғы өлеңдерінің" жазбалары, аудармалардың жобалары, жүздеген аудио және бейнежазбалар, сондай-ақ Джеймс Райт, Дональд Холл және Джеймс Дикки сияқты көптеген жазушылармен хат алмасулары сақталған. Архив Миннесота университетінің кампусындағы Элмер Л. Андерсен кітапханасында орналасқан. Университет мектеп қорынан және жеке демеушілерден 775 000 доллар жұмсады. 2008 жылдың ақпан айында Блай Миннесота штатының алғашқы ақыны болып тағайындалды. Сол жылы ол "Басқа әлемнен: Джеймс Райтты еске алу өлеңдері" жинағына өлең және соңғы сөз жазды. 2013 жылдың ақпан айында Американың Поэзия қоғамы оған өмірлік жетістіктері үшін Роберт Фрост медалін табыс етті.

Аударма

Блайдың басқалармен ынтымақтасуға дайындығы оның аударма жұмысында ерекше көзге түседі. Ақынның туған тілін жақсы білетін адамдармен жұмыс істей отырып, Блай ақындық шеберлігін сөзбе-сөз емес, поэтикалық аударма жасауға пайдаланады. Оны ең қызықтыратын ақындар оның «Секіретін поэзия» идеясын бейнелейді, бұл идея 1972 жылы Роберт Блайдың «Секіретін поэзия: Таңдалған өлеңдер мен аудармалар арқылы идея» еңбегінде түсіндірілген. Ол кітапта осы секіретін поэзияның мысалы ретінде Федерико Гарсия Лорка, Сезар Вальехо, Пабло Неруда, Райнер Мария Рильке және Томас Транстремер сияқты ақындарды таңдаған. Ол былай дейді: «Ғаламның жаңалықтары: Екіұшты сананың өлеңдері» – 1995 жылы әлемнің түкпір-түкпірінен жиналған өлеңдер жинағы. Кіріспе сөзінде Блай бұл кітапты Sierra Club Books сұрағанын және оның экологияға қатысты өлеңдерден тұруы керектігін түсіндіреді. Ол кітапты 18 ғасырдағы табиғатты «ақылсыздықтан ақаулы» деп қараған «Ескі ұстаным» деп аталатын жеті өлеңмен бастайды. Одан кейін «Ескі ұстанымға шабуыл» бөлімі келеді, одан соң тағы төрт бөлім бар, ал ағылшыл тілінен басқа барлық ақындардың өлеңдерін Блай аударған. «The Winged Energy of Delight, Selected Translations» (2004) жинағына «Leaping Poetry» үшін аударылған өлеңдер, сондай-ақ жапон, испан, араб және басқа да әлемдік ақындардың аудармалары енген. Блайдың Шығыс экстатикалық поэзиясына деген қызығушылығы 1971 жылы «Кабир кітабы», яғни Кабирдің қырық төрт экстатикалық өлеңдерінің жарық көргенімен күшейді. Бұл әртүрлі журналдарда, шолуларда және басылымдарда бұрын жарияланған өлеңдердің жинағы болды. 1981 жылы Yellow Moon Press «Түн және ұйқы» атты кітапты шығарды, онда Коулман Баркс пен Роберт Блайдың Руми аудармалары бар. Баркс Джон Мойнмен және оның парсы тіліндегі сөздік аудармаларымен бірлесіп жұмыс істеді. Блай А. Дж. Арберри мен Рейнольд А. Николсонның парсы тіліндегі түпнұсқадан жасаған аудармаларын пайдаланды. 2004 жылы Мирабай аудармалары бар кітап жарық көрді, оның авторы Джейн Хиршфилд, ал соңында Джон Страттон Хоули жазған. 2001 жылы «Түнгі Ибраһим жұлдыздарға шақырылды» басылымында Блайдың ғазалға арналған мадақтауы жарияланды, кітап мұқабасында «Блай батыс оқырмандарына ғазалдың қамтитын қызықты секірістерін сезіну мүмкіндігін ұсынады» делінген. 2008 жылы «Таверна есігін соққан періштелер» жинағында Хафездің Блай және белгілі ислам ғалымы Леонард Льюисон аударған отыз өлеңі жарияланды.

Bly's willingness to collaborate with others is especially evident in his extensive translation work. Working with people knowledgeable about the poet's native language, Bly applies his craft as a poet to creating a non literal, poetic translation. The poets that interest him most embody his idea of "Leaping Poetry", explained in 1972's Leaping Poetry: An Idea with Poems and Translations Chosen by Robert Bly. The poets he chooses in the book as examples of this leaping poetry included Federico García Lorca, Cesar Vallejo, Pablo Neruda, Rainer Maria Rilke and Tomas Tranströmer. He says:

News of the Universe: Poems of Twofold Consciousness is a collection of poetry from around the world in 1995. In the introductory note Bly explains the book was requested by Sierra Club Books, and was to be poems relating to ecology. He begins the book with seven poems he calls "The Old Position", which are poems from the 18th century which "dismissed nature as defective because it lacks reason". The next part is the "Attack on the Old Position", followed by four more sections, and all non English poets are translated by Bly. The Winged Energy of Delight, Selected Translations (2004) includes poets translated in Leaping Poetry, along with translations from Japanese, Spanish, Arabic and other world poets. Bly's interest in Eastern ecstatic poetry flowered with the publication in 1971 of The Kabir Book, Forty four of the Ecstatic Poems of Kabir. It was a compilation of poems previously published in a variety of journals, reviews, and magazines. In 1981, Yellow Moon Press published Night and Sleep, which contained translations of Rumi by Coleman Barks and Robert Bly. Barks collaborated with John Moyne and his literal Persian translations. Bly worked with translations from the Persian original by A. J. Arberry and Reynold A. Nicholson. A book translating Mirabai followed in 2004, co authored with Jane Hirshfield, with an afterword by John Stratton Hawley. In 2001, The Night Abraham Called to the Stars published Bly's celebration of the ghazal, of which the cover flap says "Bly offers Western readers the opportunity to experience the thrilling leaps that the ghazal allows." In 2008, The Angels Knocking on the Tavern Door gave us thirty poems by Hafez translated by Bly and noted Islamic scholar Leonard Lewisohn.

Ой және ерлер қозғалысы

Блайдың көптеген көркем прозалық шығармалары бүгінде көптеген еркектердің тапқан қиын жағдайына назар аударады. Оның пікірінше, бұл, басқа да себептермен қатар, дәстүрлі әкелік институтының құлдырауынан туындайды, нәтижесінде жас ұлдар өмірдің жетілуге апаратын кезеңдерінде басшылықсыз қалды. Ол әйелдердің өз денелерін жақсы сезінуімен (әсіресе, менструальді циклдің басталуы мен аяқталуы арқылы) еркектерге балалық шақтан еркекке дейін өту жолында белсенді басшылық қажет екенін айтты. Көне мәдениеттерде мифтер кеңінен таралған, олар көбінесе өту рәсімдері ретінде орындалған, сондай-ақ "еркектер қоғамдары" болған, онда үлкендер жас ұлдарға осы жыныстық мәселелер туралы білім берген. Бүгінгі күні әкелердің қатысуы азайғандықтан, бұл білім ұрпақтан-ұрпаққа берілмейді, нәтижесінде "бауырлас қоғам" пайда болады. "Әкенің жоқтығы" Блайдың шығармаларындағы тұрақты тақырып, және оның айтуынша, депрессия, жасөспірімдердің қылмыстық мінез-құлқы және бизнес пен саясаттағы көшбасшылықтың жетіспеушілігі осымен байланысты. Блай бүгінгі еркектерді жартылай ересектер деп қарастырады, олар балалық шақ пен ересектік арасындағы тұтқынға түсіп, жұмыста жауапкершілікке және қоғамда көшбасшы болуға қиналады. Соңында олар әлсіз немесе атасыз әкелерге айналуы мүмкін, бұл мінез-құлық олардың балаларына беріледі. "Бауырлас қоғам" (1997) кітабында Блай мұндай еркектерден құралған қоғамның шығармашылық пен терең эмпатиядан айырылғанын, сондықтан ол проблемалық екенін айтады. Танымал мәдениет әкелерді наив, семіз және эмоционалды жағынан әрқашан тәуелді етіп көрсету арқылы жартылай ересектердің бейнесін күшейтеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл дәстүрлі патриархалды модельден жақындағы ауытқуды білдіреді, және Блай 1960 жылдардағы жастар қозғалыстары арқылы туған олқылықты толтыруға әйелдер асықты, еркектердің эмоционалдық қабілеттерін арттырып, әйелдердің ұзақ жылдар бойы басып өткен өкінішті сезінуге көмектесті деп санайды. Алайда, бұл "жұмсақ еркектердің" пайда болуына әкелді, олар қоғамды қайта жандандыру үшін сыртқа бағытталған күшке ие емес. Блайдың пікірінше, шешім дәстүрлі мифтер мен ертегілерде, сондай-ақ поэзияда жасырылған мағынаны қайта табуда жатыр. Ол еркектердің жетілуіне қатысты мифтерді зерттеді және жинады, көбінесе Гриммдердің ертегілерінен алынған, және оларды әртүрлі кітаптарда жариялады, "Темір Джон" ең танымал мысал. Бүгінгі күні жас еркектерге үнемі жоғары жетістіктерге жетуді үйретуден айырмашылығы, осы мифтерде кездесетін рухани төмендеу (көбінесе грекше атауы κατάβασις) еркектік өзінің терең жақтарымен байланысу және толық әлеуетін жүзеге асыру үшін қажетті қадам ретінде ұсынылады. Бұл көбінесе кейіпкердің өзінің ізденісінің ортасында жер астына түсіп, жалғыздық пен қайғыға толы кезеңді жартылай жануарлық күйде өткізуімен бейнеленеді. Блай көптеген дәстүрлі қоғамдарда адамның өмірінде мұндай кезең үшін мәдени кеңістік бар екенін байқады, оның болмауы көптеген еркектердің бүгінгі күні депрессия мен алкоголизмге ұшырауына себеп болады, өйткені олар санасыз түрде осы туа біткен ритуалды еліктеуге тырысады. Блай швейцариялық психиатр Карл Юнгтің әсеріне тап болды, ол архетиптер теориясын дамытты, яғни армандарда, мифтерде және өнерде бейнелер ретінде пайда болатын психиканың дискретті құрылымдары. Юнгке сәйкес, "Қуатты патша", "Зұлым сиқыршы" және "Сұлу қыз" - ұжымдық санасыздың белгілері. Блай олардың мағынасы мен қазіргі өмірмен байланысы туралы кеңінен жазды. Юнгтің пікірінше, ол Сиқыршыны ер адамның психикасының сол бөлігі деп қарастырды, онда әйелдің жағымсыз және қиратушы жағы бейнеленген, және ол балалық шақта анасының кемшіліктерін сақтау үшін дамыды. Нәтижесінде, Сиқыршының символдары негізінен кері айналған аналық символдар, онда пісірудің сүйіспеншілікпен жасалуы зұлым әсерлерді дайындауға айналады, ал киім тоқу жәндіктің желісін алады. Тамақтандыру процесі де кері бұрылады, енді бала анасының денесінен тамақтанған орнына, Сиқыршының денесін тамақтандыру қаупіне ұшырайды. Осыған байланысты, Сиқыршы ер адамның дамуының тоқтап қалуының белгісі болып табылады, өйткені ол оның психикасы әлі толыққанды қабылдай алмайтын әйелдік шындықтардан қорғайды. Бұл түсінік бойынша ертегілер көбінесе сыртқы деңгейде ойналатын ішкі шайқастарды бейнелейді, онда кейіпкер Сиқыршыны өлтіру арқылы болашақ әйелін құтқарады, мысалы, "Дауылшы" (Гриммдердің ертегісі 193). Бұл нақты тұжырым Блайдың 1989 жылғы "Адамдық көлеңке" сөйлесуінде және осы сөйлесуде ұсынылған кітабында кеңейтілді.

Much of Bly's prose writing focuses on what he saw as the particularly troubled situation in which many males find themselves today. He understood this to be a result of, among other things, the decline of traditional fathering which left young boys unguided through the stages of life leading to maturity. He claimed that in contrast with women who are better informed by their bodies (notably by the beginning and end of their menstrual cycle), men need to be actively guided out of boyhood and into manhood by their elders. Pre modern cultures had elaborate myths, often enacted as rites of passage, as well as "men's societies" where older men would teach young boys about these gender specific issues. As modern fathers have become increasingly absent, this knowledge is no longer being passed down the generations, resulting in what he referred to as a Sibling Society. The "Absence of the Father" is a recurrent theme in Bly's work and according to him, many of the phenomena of depression, juvenile delinquency and lack of leadership in business and politics are linked to it. Bly therefore saw today's men as half adults, trapped between boyhood and maturity, in a state where they find it hard to become responsible in their work as well as leaders in their communities. Eventually they might become weak or absent fathers themselves which will cause this behaviour to be passed down to their children. In his book The Sibling Society (1997), Bly argues that a society formed of such men is inherently problematic as it lacks creativity and a deep sense of empathy. The image of half adults is further reinforced by popular culture which often portrays fathers as naive, overweight and almost always emotionally co dependent. Historically this represents a recent shift from a traditional patriarchal model and Bly believes that women rushed to fill the gap that was formed through the various youth movements during the 1960s, enhancing men's emotional capacities and helping them to connect with women's age old pain of repression. It has, however, also led to the creation of "soft males" who lack the outwardly directed strength to revitalize the community with assertiveness and a certain warrior strength. In Bly's view, a potential solution lay in the rediscovery of the meanings hidden in traditional myths and fairytales as well as works of poetry. He researched and collected myths that concern male maturity, often originating from the Grimms' Fairy Tales and published them in various books, Iron John being the best known example. In contrast to the continual pursuit of higher achievements that is constantly taught to young men today, the theme of spiritual descent (often being referred to by its Greek term κατάβασις), which is to be found in many of these myths, is presented as a necessary step for coming in contact with the deeper aspects of the masculine self and achieving its full potential. This is often presented as hero, often during the middle of his quest, going underground to pass a period of solitude and sorrow in semi bestial mode. Bly noticed that a cultural space existed in most traditional societies for such a period in a man's life, in the absence of which, many men today go into a depression and alcoholism as they subconsciously try to emulate this innate ritual. Bly was influenced by the Swiss psychiatrist Carl Jung, who developed the theory of archetypes, the discrete structures of the Psyche which emerge as images in dreams, myths, and art. The Powerful King, the Evil Witch and the Beautiful Maiden are, according to Jung, some of the imprints of the collective unconscious and Bly wrote extensively about their meaning and relations to modern life. As an example and in accordance with Jung, he considered the Witch to be that part of the male psyche upon which the negative and destructive side of a woman is imprinted and which first developed during infancy to store the imperfections of one's own mother. As a consequence, the Witch's symbols are essentially inverted motherly symbols, where the loving act of cooking is transformed into the brewing of evil potions and knitting clothes takes the form of spider's web. The feeding process is also reversed, with the child now in danger of being eaten to feed the body of the Witch rather than being fed by the mother's own body. In that respect, the Witch is a mark of arrested development on the part of the man as it guards against feminine realities that his psyche is not yet able to incorporate fully. Fairy tales according to this interpretation mostly describe internal battles played out externally, where the hero saves his future bride by killing a witch, as in "The Drummer" (Grimms tale 193). This particular concept is expanded in Bly's 1989 talk "The Human Shadow" and the book it presented.

Сын

Жаңа формалист және жаңа повесть ақыны Дана Гиоя ерте мақаласында Роберт Блайдың поэзиялық жолын қарастырды, оны Гиоя "Америкадағы ең белгілі және ықпалды ақындардың бірі" деп атады. Гиоя Блайдың Вьетнам соғысына АҚШ-тың араласуына қарсы бағытталған кейбір өлеңдерін жоғары бағалағанмен, Блайдың жетістігі әдеби қабілетінен гөрі өзін-өзі таныстыруға байланысты екенін айтты. Гиоя сондай-ақ Блайдың формальды ақындардың туындыларын бос өлеңмен аударғанын "түпнұсқаның дыбысына және мәніне немқұрайлы" деп бағалады және Блайды "осындай ең төменгі деңгейдегі аударманы" қолдау арқылы "американ поэзиясына зор зиян келтірді" деп айыптады. Қорытынды ретінде Гиоя: "Блай өзін маңызды ақын ретінде бағалануын қалайды, бірақ оның өлеңдері осы талапқа шыдамауда" деп жазды.