Кіріспе

Battlefield 1942 – 2002 жылы Digital Illusions CE компаниясы жасаған және Electronic Arts компаниясы Microsoft Windows және Mac OS X платформалары үшін шығарған бірінші тұлға атыс ойыны. Ойынды жалғыз ойыншы режимінде, ойынның жасанды интеллектына қарсы немесе көп ойыншы режимінде, интернет желісінде немесе жергілікті желідегі ойыншыларға қарсы ойнауға болады. Бұл ойынды өзгертушілер үшін танымал платформа, көптеген модификациялар ойын процесі мен тақырыбын өзгертеді. Ойында ойыншылар бес түрлі жаяу әскер класының бірін таңдай алады: Скаут, Шабуылшы, Танкқа қарсы, Медик және Инженер. Ойыншылар сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыстың әртүрлі истребительдері мен бомбалаушы ұшақтарын басқара алады, капиталдық кемелерде, суасты қайықтарында және ұшақ тасымалдағыштарда жүзе алады, жағалау артиллериясы қорғанысын, танктерді, бронетранспортерлерді (БТР) және джиптерді басқарады, сондай-ақ зениттік қарулар мен пулеметтерді иелене алады. Әр шайқас Екінші дүниежүзілік соғыстың барлық маңызды майдандарында орналасқан әртүрлі карталарда өтеді: Тынық мұхиты, Еуропа, Солтүстік Африка, Шығыс және Италия майдандары. Күрес Оділ державалары мен Одақтастар арасында жүреді. Картаның орналасқан жері қандай елдердің әскерлері қолданылатынын анықтайды (мысалы, Уэйк аралы картасында Жапония АҚШ-қа қарсы, ал Эль-Аламейн картасында Германия Ұлыбританияға қарсы). Battlefield 1942 карталары нақты шайқастарға негізделген және шынайы бейнеленген. Ойын шыққаннан кейін, Battlefield 1942 жағымды пікірлер алды, әсіресе инновациялық ойын процесі, көп ойыншы режимі және Екінші дүниежүзілік соғыс тақырыбы жоғары бағаланды. Ойын 2004 жылға дейін 3 миллионнан астам дана сатылып, коммерциялық тұрғыдан сәтті болды. Ойынның көптеген жалғасы мен спин-оффтары шықты, олар Battlefield ойындарының сериясының бір бөлігіне айналды.

Ойын процесі

Battlefield 1942 ойынының геймплеі әдетте осы сипаттағы бұрынғы ойындарға қарағанда көбірек ынтымақтастыққа бағытталған, себебі қарсыластарды өлтіру ғана емес, картадағы белгілі бір "бақылау нүктелерін" ұстап тұру да маңызды. Бақылау нүктелерін басып алу командаға, ойыншылар мен техникаға белгілі бір аймақта қайта тууына мүмкіндік беру арқылы нығайтуға көмектеседі. Сонымен қатар, бақылау нүктелерін басып алу және бақылауда ұстау жаудың күштерін азайтады. Battlefield 1942 – FPS ойындарының геймплей менталитетінде маңызды өзгеріс жасаған алғашқы ойындардың бірі, ол жеке өнерді ғана емес, сонымен қатар командалық жұмыс пен үйлесімділікті де ынталандырады. Негізгі ойын режимі, Conquest, бақылау нүктелерін басып алу және басқаруға негізделген; команда бақылау нүктесін басып алғаннан кейін, оның мүшелері сол нүктеден қайта туып, ойынға орала алады. Команда барлық бақылау нүктелерін жоғалтқан жағдайда, қайта туып, ойынға орала алмайды. Егер ешкім тірі қалмаса, "қайта туу" нүктелері немесе жиі қолданылатын термин – "билеттері" таусылған команда жеңіледі. Ойындар раундтардан тұрады. Команда, екінші команданың билеттері таусылғанда раундты жеңіп алады. Команда билеттерін өз мүшелері өлтірілгенде, сондай-ақ картадағы басып алу нүктелерінің көпшілігін қарсы команда бақылауда ұстағанда (әдетте бір команда қарсы командадан көбірек басып алу нүктелерін ұстағанда) жоғалтады. Сондықтан кейде жеңімпаз команда раунд соңында жаудың қалып қойған немесе жасырынып алған күштерін іздеуге мәжбүр болады. Командалардың сәттілігі үшін қайта туу билеттері де маңызды рөл атқарады. Командадағы ойыншы өлген сайын және қайта туған сайын, оның командасы бір билеттен айырылады. Әр команда әр раундты 150-ден 300-ға дейін билетпен бастайды, бұл команданың міндетіне (мысалы, қорғаныс) байланысты өзгереді. Командалар бақылаудағы басып алу нүктелерінің санына қарай біртіндеп билеттерін жоғалтады. Жалпы ереже бойынша, команданың бақылауындағы басып алу нүктелерінің саны аз болса, олар жоғалтатын билеттердің саны да көп болады, ал олар осы нүктелерді ұстаған сайын, билеттердің саны тез кеми бастайды. 64 ойыншы картасындағы 32 ойыншыдан тұратын команда үшін, 150 билетпен, егер олар бастапқы қайта туу нүктелерін ұстаса, әр ойыншыға орташа есеппен 5-тен кем қайта туу немесе өлім жатады.

Рөлдер

Ойыншы Одақтас командасы немесе Осі командасы ретінде ойнауды таңдай алады. Одақтас елдер АҚШ, Ұлыбритания, Канада және Кеңес Одағынан тұрады, ал Осі елдері – нацистік Германия мен Императорлық Жапониядан. Ойыншы қандай елді таңдаса да, ол бес түрлі жаяу әскер ролінің бірін ойнай алады: Барлаушы, Шабуылшы, Дәрігер, Танкқа қарсы және Инженер. Әр ролінің өз күшті жақтары мен әлсіз жақтары бар. Мысалы, барлаушы ролі ұзақ қашықтықта бақылау, жоғары тоқтату күші және жау позициясын анықтап, артиллерия оғын бағыттау мүмкіндігімен ерекшеленеді (басқа ойындардағы ұқсас мүмкіндіктерден айырмашылығы, артиллерия оғын басқа ойыншылар да қамтамасыз етуі керек); алайда, снайперлік мылтық жақын арадағы шайқасқа арналмаған, сондықтан ойыншылар көбінесе осы ролді жай ғана снайпер ролі ретінде қарастырып, артиллерияға бағыт беруден бас тартады. Шабуылшы – стандартты рөл және өте агрессивті атыс күшіне ие. Танкқа қарсы ролі көліктер мен танктерге қарсы маманданған, бірақ олардың негізгі қаруы жылжымалы жау әскеріне қарсы тиімсіз. Дәрігер ролі өзін және басқа ойыншыларды емдеуге қабілетті, бірақ оның автоматтарының тоқтату күші шабуылшының қаруларына қарағанда төмен. Инженер бұзылған көліктерді және бекітілген қаруларды жөндеуге қабілетті, сонымен қатар жау әскері мен көліктеріне қарсы өте тиімді жарылғыш заттарды және жау көліктерін жанасқанда жоятын миналарды орнатуға қабілетті.

Даму

2000 жылы DICE Refraction Games (Codename Eagle ойынын жасаған компания) сатып алып, дамылып жатқан Battlefield 1942 ойынына ие болды. DICE бастапқыда ойынды GameCube эксклюзиві ретінде ұсынған. Ұсынысқа қанағаттанғанмен, келіссөздер одан әрі жалғаспады, себебі Nintendo-ның онлайн стратегиясы болмады. Ойынды Digital Illusions компаниясының 14 адамнан тұратын командасы жасады. Battlefield 1942 ойыны, І дүниежүзілік соғыстың тарихи баламасы негізінде құрылған, аз танымал және сәтті болған Codename Eagle видео ойынының формуласына негізделген. Онда жеке және көп ойыншылық режимдер болды. Алдыңғы Refractor 1 ойын қозғалтқышында, оның Refractor 2 мұрагеріне қарағанда аркада стиліндегі физика және реалистік емес көңіл көтеруге басымдық берілген, ол Battlefield 2 ойынында қолданылды. Battlefield 1942-нің Macintosh үйлесімді нұсқасы 2004 жылдың ортасында Aspyr Media компаниясымен шығарылды. Ойынның Xbox нұсқасы 2001 жылдың басында жарияланды, бірақ екі жылдан кейін Electronic Arts PC үшін кеңейту пакетімен жақын жұмыс істеу үшін тоқтатылды.

Кеңейтулер

Battlefield 1942 ойынына екі кеңейту пакеті шығарылды: Battlefield 1942: The Road to Rome (Италия майданы қосылды) және Battlefield 1942: Secret Weapons of WWII, олардың екеуі де әртүрлі жаңа ойын режимдері, карталар мен ойын концепцияларын ұсынады. The Road to Rome итальяндық шайқастарға баса назар аудап, ойыншыларға Бос Франция күштері немесе Корольдік Италия армиясы үшін ойнау мүмкіндігін береді. Secret Weapons of WWII прототиптік, тәжірибелік және сирек қолданылатын қару-жарақтар мен техникаларға (мысалы, реактивті қанаттар) шолу жасайды және неміс және британдық армияларға – неміс элиталық әскерлері мен британдық командостарға қосымша топтарды енгізеді. Осы кеңейтулермен бірге негізгі ойынға қателерді жойған және қосымша контент (мысалы, Ұлыбритания шайқасы картасы) қосылған жаңартулар да шықты. Battlefield 1942 Deluxe Edition бастапқы ойынмен бірге Battlefield 1942: The Road to Rome ойынын қамтиды, ал Battlefield 1942: World War II Anthology жинағына Battlefield 1942: Secret Weapons of WWII кеңейту пакеті қосылған. Battlefield 1942: The Complete Collection аясында Battlefield Vietnam және Battlefield Vietnam WWII Mod ойындары да енгізілді.

Қабылдау

Battlefield 1942 АҚШ-та 680 000 дана сатылып, 2006 жылдың тамызына дейін 27,1 миллион доллар табыс әкелді. Осыған байланысты Edge журналы оны 2000 жылдың қаңтарынан бері шыққан елдегі ең көп сатылған 18-ші компьютерлік ойын деп санады. 2006 жылдың тамызына дейін АҚШ-та Battlefield 1942 және оның барлық Battlefield сериялы компьютерлік ойындарының жалпы сатылымы 2,7 миллион данаға жетті. 2002 жылдың желтоқсанында ойын Германия, Австрия және Швейцарияда кем дегенде 100 000 дана сатылғаны үшін Verband der Unterhaltungssoftware Deutschland (VUD) ұйымынан "Алтын" сату сыйлығын алды. 2004 жылдың шілдесіне дейін ойынның 3 миллионнан астам данасы сатылды. Metacritic шолу жинақтау сайтының мәліметінше, ойын "жалпы алғанда жағымды пікірлер" алды, бұл "толыққанды мақтауға" бір ұпай ғана кем. GameSpot журналисі Скотт Осборн оны "Екінші дүниежүзілік соғыстың комикс кітабына айналған нұсқасы" деп сипаттады. IGN журналисі Стив Баттс көп ойыншылы режимін жоғары бағалап, бірақ "бір ойыншылы режимде жетіспейтін көп нәрсе бар" деді. PC Gamer US редакторлары оны "біздің арман дағы PC ойынымыздың іске асуы" деп атады – жарысқа қатысушылардың әрбір қызықты элементін адамдар бірге ойнай алатын көп ойыншылы шайқастар. Интерактивті өнер және ғылым академиясы Battlefield 1942 ойынына 6-шы жылдық Interactive Achievement Awards (қазіргі D. I. C. E. Awards) марапаттарында төрт награда берді: "Жылдың ойыны", "Жылдың компьютерлік ойыны", "Компьютерлік ойындардағы ең үздік инновация" және "Жылдың онлайн ойыны"; сонымен қатар "Ойын дизайнындағы ең үздік жетістік" номинациясын иеленді.

Франчайзинг

Battlefield 1942 – Battlefield сериясының тұңғыш өкілі болды және одан кейін түрлі соғыс дәуірлерінде өтетін көптеген жалғастар мен спин-оффтар жарық көрді. 2004 жылы Battlefield Vietnam, 2005 жылы Battlefield 2, 2006 жылы Battlefield 2142, 2009 жылы Battlefield 1943, 2008 жылы Battlefield: Bad Company, 2010 жылғы жалғасы, 2011 жылы Battlefield 3, 2013 жылы Battlefield 4, 2015 жылы полицейлер мен қарақшылар туралы спин-офф – Battlefield Hardline, 2016 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа негізделген Battlefield 1, 2018 жылы Battlefield V (1943 жылдан бері серияның Екінші дүниежүзілік соғыс операцияларына қайта оралуы және 1942 жылдан бері Тынық мұхиты театрдан тыс жерде өткен алғашқы шайқас) және 2021 жылы Battlefield 2042 шықты. Бұл барлық шығарылымдарды DICE бақылады, ал Hardline-ды Visceral Games әзірледі. Criterion Games, EA Gothenburg және Ripple Effect Studios сияқты қосымша әзірлеушілер де дамуға көмектесті.

Модтар

EA 2004 жылдың қазан айында ойынның мод жасау қауымдастығын атап өтті. Half Life және басқа да танымал FPS ойындар сияқты Battlefield 1942 бірнеше модтарды шығарды. Көпшілігі көп дамымады және жарияланбастан тоқтатылды. Кейбірлері өте шектеулі, тек ойынға ұсақ өзгерістер енгізеді немесе тіпті жүктеу экранын өзгертеді, ал басқалары мазмұн мен ойынды толыққанды өзгертетін конверсиялар болып табылады. Бірнеше мод танымал болды және дерлік жеке ойынға айналды. Battlefield 1942 ойынына жасалған алғашқы модификациялар арнайы бағдарламалық құралдарсыз жасалды. Кейіннен EA "Mod Development Kit", яғни Battlefield Mod Development Toolkit құралын шығарды, ол модтарды дамытуға көмектесетін. Battlefield 1942-нің Battlefield Vietnam және Battlefield 2 сияқты жалғасы шыққаннан кейін, кейбір модтар жаңа нұсқаларын шығарды немесе сол ойынмен дамуын жалғастырды. Battlefield Vietnam Refractor 2 ойын қозғалтқышының жаңартылған нұсқасын пайдаланады. Кейбір модтар Söldner: Secret Wars, Half Life 2 сияқты компьютерлік ойындарға көшті, ал басқалары Battlefield 1942 үшін мод әзірлеуді аяқтағаннан кейін жеке ойын шығарды (Eve of Destruction REDUX және FinnWars). Battlefield 1918, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде өтетін, алғаш рет 2004 жылы шығарылған және 2022 жылдың желтоқсанына қарай әлі де дамып жатқан мод. 2016 жылғы сұхбатында DICE компаниясының өкілі Ларс Густавссон Battlefield 1 ойынына шабыттанғаны үшін Battlefield 1918 модын атады. Battlefield Interstate 1982, 1UP журналының 2003 жылғы желтоқсандағы "Тегін компьютерлік ойындар" мақаласында еске алынған. ("Тегін компьютерлік ойындар" 1UP.ORG, 2003 жылғы желтоқсан). Battle G.I. Joe туралы пікір About.com сайтында Майкл Клаппенбах жазды. Модты Hasbro компаниясы авторлық құқық мәселелері бойынша байланыстырды, бұл туралы "Мен модпын ба, жоқ па?" (Nieborg, 2005) зерттемесінде айтылған. Мақалаларда Ирак соғысының осы модқа қызығушылықты арттырғаны, күніне шамамен 15 000, тіпті 20 000-70 000 бет қаралымға дейін жеткізгені көрсетілген. Desert Combat модының өзінде DC Extended және Desert Combat Realism сияқты екі қосымша мод бар екені "Мен модпын ба, жоқ па?" (Nieborg, 2005) зерттемесінде көрсетілген. Eve Of Destruction 2003 жылы PC Gamer журналының "Жыл моды" атағын жеңіп алды. PC Gamer журналының Дэн Моррис 2004 жылғы наурыз айындағы санында: "Battlefield Vietnam әлі де әзірлеушілердің ойында болса, бұл ерекше мод Battlefield 1942 ойыншылары тарапынан ыстық қарсылық алды" деп жазды. Experience WWII моды PC Gamer журналында тарихи дәлдікке баса назар аударатыны, бұл ойынға тікелей әсер ететіні туралы сипатталды. 2006 жылы Mac платформасына портталғаннан кейін Inside Mac Games журналының "Macologist Mod of the Year" сыйлығын жеңіп алды. 2006 жылы Battlefield 2 ойынының жалғасы Forgotten Hope 2 жарық көрді. Galactic Conquest моды Лукасфильмнің "Жұлдызды соғыстар" ғаламынан материалды ашық түрде пайдалануға рұқсат бергені "Мен модпын ба, жоқ па?" (Nieborg, 2005) зерттемесінде айтылған. Бұл туралы 2004 жылғы сәуір айындағы Edge журналында жазылған. Galactic Conquest моды 2004 жылы TechTV X Play бағдарламасында қарастырылды. HydroRacers моды 2004 жылы Тони Лэмбтің PC Zone журналында және 2004 жылғы маусымда Madison Courier журналында жарияланды. Siege моды Утрехт университетінің зерттеуінде өзінің түпкілікті идеясы және ортағасырлық соғыс тақырыбы үшін ерекше аталып өтті. "Мен модпын ба, жоқ па?" (Nieborg, 2005) зерттемесінде де көрсетілген. Сондай-ақ, бұл мод норвегиялық және шведтік көптеген медиа сайттарында, соның ішінде VG, Aftonbladet және IDG сайттарында жарияланды. Who Dares Wins моды 2005 жылғы тамызда PC Gamer журналының Ұлыбританиядағы басылымында қарастырылды, ал оның 0.2 нұсқасы журналмен бірге DVD-ROM дискісінде оқырмандарға таратылды.