Кіріспе

Американдық комедиан және актер (1928–2021)

Джеки Мейсон (туған Яков Моше Маза; 9 маусым 1928 – 24 шілде 2021) – американдық стендап комедиан және актер. Оның 1986 жылғы «Менің көзқарасымдағы әлем!» атты бір адамдық шоуы Арнайы «Тони» сыйлығына, Сыртқы сыншылар шеңберінің сыйлығына, «Ace» сыйлығына, «Эмми» сыйлығына ие болды және «Грэмми» номинациясын алды. Кейіннен, оның 1988 жылғы «Джеки Мейсон Бродвейде» атты арнайы бағдарламасы тағы бір «Эмми» сыйлығын (көркем жазу үшін) және тағы бір «Ace» сыйлығын жеңіп алды, ал 1991 жылы «Симпсондар» мультсериалының «Әкесі сияқты, клоун сияқты» атты эпизодындағы раввин Хайман Крустофскийге берген дауысы Мейсонға үшінші «Эмми» сыйлығын сыйлады. Ол Бродвейде алты бір адамдық шоу жазып, орындады. «Time» журналының бір сыншысы Мейсонның мансабы бойында тыңдаушыларға сөйлегенін былай деп жазды: «Ағылшын тіліндегі курсты бітірген, иммигранттың идиш тіліндегі сөйлеуімен. Пошта арқылы».

Ерте өмір

Джеки Мейсон 1928 жылғы 9 маусымда (1940 жылғы Нью-Йорк халық санағына сәйкес) Висконсин штатының Шебойган қаласында, қатаң сақталған православиелік еврейлердің алты балалы отбасында төртінші және соңғы ұл (және АҚШ-та туған жалғыз ұл) болып дүниеге келді. Мейсонның әкесі, әкесінің әкесі, бабасы және арғы бабасы – бәрі де раввин болған. Оның әкесі Илай Маза және анасы Белль (Гитлин) Минск қаласында туған, 1920 жылдары Мейсонның отбасымен бірге АҚШ-қа көшіп келген. Әкесі 1959 жылы қайтыс болды. Яһуди босқындар ұйымы оның әкесіне Шебойган қаласында раввиндық қызмет табуға көмектесті, себебі қалаға раввин қажет болды. Мейсон бес жасқа толғанда, оның отбасы Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің төменгі шығыс бөлігіне көшіп келді, негізінен ол және оның бауырлары ешивада білім алуы үшін. Ол Генри көшесінде, Ратгерс көшесінде және Норфолк көшесінде өсті. 18 жасында кантор, ал 25 жасында раввин атағын алды (оның үш ағасы, әкесі, бабасы және арғы бабасы сияқты). Ол Солтүстік Каролина штатының Уэлдон қаласындағы және Пенсильвания штатының Латроуб қаласындағы Бет-Исраил қауымына жетекшілік етті. Ол шіркеуде: "Мен көбірек әзілдер айта бастадым, біраз уақыттан соң қауымға көптеген бейеврейлер де уағыздарды тыңдау үшін келе бастады" деді.

Алғашқы жылдар

Мейсон өзінің материалдарының көп бөлігін өзі жазды. Адамдарды риза ету туралы ойлары: "Барлығына ұна алмайсың. Менің сүйікті қызым бар. Менің ойымша, ол әлемдегі ең керемет адам. Бірақ мен үшін солай. Ал әйелім үшін..." Тағы да сенім туралы: "Әжем әрқашан ақшаңа тым қадағалама, денсаулығыңа көңіл бөл деп айтар еді. Мен денсаулығыма көңіл бөлгенімде, біреу ақшамды ұрлап кетті. Ол – әжем еді". Мейсонның өнері заманасынан озық деп танылды. Көрермендер оларды мазақтайтын комикке дайын болмаған. Бірнеше жылдан кейін Дон Риклс пайда болды, бірақ ол кезде Борщ белдеуінің көрермендері осындай юморға көңіл бөлді. Ол Барри Грей радиошоуында қатысқаннан кейін сахналық есімін қабылдады. Нью-Йорктің түнгі клубтарында (аптасына 10 000 долларға дейін (қазіргі шақтағы құнымен) табатын), 1962 жылы Стив Аллен шоуында алғашқы ұлттық теледидарда пайда болды, сондай-ақ Стив Алленмен бірге "Түнгі шоуда", Перри Комо шоуында, Дин Мартин шоуында және Гарри Мур шоуында өнер көрсетті. Мейсон 2012 жылдың наурызында BBC-дің "Desert Island Discs" шоуында сол кезде топ туралы көп ойланбағанын, оларды "дауыс іздеген, шашын қиюға мұқтаж төрт бала" деп атағанын айтты. 1962 жылы ол өзінің алғашқы LP-жазбасын шығарды, ол "Мен әлемдегі ең ұлы комедиантпын, бірақ әзірге ешкім білмейді" деген тақырыптағы бестселлер болды, содан кейін "Мен сізді ұлы комедианттың сөзімен қалдырғым келеді" жазбасы жарық көрді. "Desert Island Discs" сұхбатында ол Франк Синатра мен басқалардың бірде Лас-Вегастағы оның шоуына келгенін және Синатраның оның өнерін сынағанын айтты. Мейсон Синатраға және "оның бүкіл тобына" кеткенше жағымсыз пікірлер білдірді. "Синатраның "мафиямен" байланысы бар екенін ескере отырып, мұны жасау ақымақтық болды деп ойладың ба?" деген сұраққа Мейсон: "Жоқ, мен өзімнен сұрадым – олар маған не істей алады?" деді. Ол кейін бөлмесіне оқ атылып, барлық терезелердің сынып қалғанын айтты. Полиция тергеу жүргізбеді.

"Орталық саусақ" оқиғасы (1964)

1964 жылы 18 қазанда "Эд Салливан шоуында" Мейсонның эфирде Эд Салливанға ортан терісін көрсеткені айтылады. Оқиғаның түсірілген фрагментінде Мейсон комедиялық өнерін орындап жатқанда, кейін Суливанға қарайды, ол камераның тікелей артында тұрып, Мейсонға белгі беріп отырғанын айтады. Дегенмен, Мейсонға біраз уақытқа шоуға қатысуға тыйым салынды. Суливан Мейсонның болжамсыз және сенімсіз екенін мәлімдеді. Суливанның беделінің арқасында ол сенімді емес, тұрақсыз және ұятсыз деп есептелді, соның салдарынан келесі екі онжылдық бойы маңызды тележұмыстардан айырылды.

1986-2011 жылдар

1986 жылы Мейсон Бродвейге екі жылдық "Менің ойымша әлем" қойылымымен қайта оралды! "Брукс Аткинсон" театрында алғашқы рет 367 рет, екінші рет 203 рет көрсетілді. Бұл оның жеке актерлік қойылымдарының алғашқысы болды. Оны сыншылар мен көрермендер жақсы қабылдады; The New York Times газетінің кейде қатал сыншысы Франк Рич: "Мейсон өте, өте күлкілі еді" деп жазды. Оның "Бродвейдегі Джеки Мейсон" атты арнайы бағдарламасы үздік жазу үшін "Эмми" сыйлығы мен "Ace" сыйлығын жеңіп алды. New York Post газетінің сыншысы Клайв Барнс "ұлы" комик және оның "басынан аяғына дейін толығымен жаңа" юморын мақтады, осылайша ол рөлі үшін "Эмми" сыйлығын алған алғашқы қонақ актер атанды. Мейсон сондай-ақ "Симпсон" мультсериалының "Бүгін мен клоунмын", "Спрингфилдте бір кездері", "Он пайыздық шешім", "Соңғы ұзақ уақытқа" және "Клоун қиын жағдайда" атты эпизодтарында ойнады; соңғы эпизод Рабби Крустофскийдің өлімі мен оның ұлы Крусти клоунға тигізген әсеріне арналған. Кейін бұл кейіпкер "Крустмастан кейінгі қорқыныш", "Фландерлердің бағанасы" және "Уу Ху, кім жасады?" атты эпизодтарда үш рет флэшбектер/қиялдарда пайда болды. Бұл сериалдағы оның соңғы пайда болуы және 2021 жылы қайтыс болғанға дейін түсірген соңғы рөлі болды. Оның Бродвейдегі екі актілі қойылымы "Саяси тұрғыдан дұрыс емес" (1994–95) "Джон Голден" театрында 347 рет көрсетілді. Бұл қойылым Билл Махердің "Саяси тұрғыдан дұрыс емес" атты түнгі, жарты сағаттық саяси ток-шоуы эфирде болған кезде ойналды. 2005 жылы "Комиктердің комигі" анықтау мақсатымен өткізілген сауалнамада Мейсон әріптестері мен комедиялық сарапшылардың пікірінше, 50 ең үздік комедиялық актердің ішінде 43-орынды иеленді. Оның толық метражды сот драмасы "Бір ашулы адам" 2010 жылы АҚШ және Канадада көрсетілді. Мейсонның соңғы фильмі "Джеки Голдберг: Жеке детектив" (2011) FilmWorks Entertainment компаниясымен тікелей DVD форматында шығарылды. Мейсон раввин Мейр Каханені құрметтеді. Ол Израильдің егемендігін мойындағысы келмейтін израильдік арабтардың эмиграциясына төлеу жоспарын ашық қолдады. Сондай-ақ ол Кахане құрған ешива үшін өткізілген қаржы жинау іс-шарасында құрметті спикер болып қызмет етті. 1971 жылдың 1 наурызындағы "The Evening Star" газетінде Джеки Мейсонның "Демократиялық принциптер Израильге Америкаға қатысты болғандай қолданылмауы керек" деген сөзі келтірілген. 2001 жылдың қаңтар айында Мейсон Осло бейбіт келісіміне жауап ретінде "Бір Иерусалим" ұйымын құрды. Ұйымның мақсаты – "Бір Иерусалимді Израильдің бөлінбеген астанасы ретінде сақтау".

Даулар

1991 жылы Мейсонды афроамерикандық ұйымдар, соның ішінде NAACP сынға алды, ол Нью-Йорк қаласының мэрі Дэвид Динкинсті "мұстақты сәнді қара нәсілді" деп атады; Кейін Мейсон кешірім сұрады. 2003 жылы Мейсон Израиль басшыларына палестиналықтарды Израильден, Батыс жағалаудан және Газа секторынан қууды ескертетін мақала жазды. Мейсон мен Рауль Фельдер: "Біз әлемнің пікірінен қорқып, өзімізді ұстап қалдық, сондықтан бір қарапайым шындықты қабылдау қиын: егер біз барлық арабтарды Израильден қууды бірден ескертпесек, біз бұл соғыста жеңіске жете алмаймыз, егер өлтіру тоқтамаса". Оның суреті "Джеки Мейсон – Иса үшін яһуди ме?" деген слоганмен бірге қолданылды. Нью-Йорктегі сотқа ұсынған құжатында Мейсон: "Христиан дінін ұстанатындарға өте құрмет көрсетсем де, барлығы білетіндей, мен яһудимін, маца шары немесе кошер шұжық сияқтымын" деді. Мейсон бұл топтың оның беделін және атағын назар аудару және жаңа мүшелер тарту үшін пайдалануда деп мәлімдеді. Топ бұл талапқа: "Осыған ашуланғаны үшін оған ұят болсын" деп жауап берді. 2012 жылы Мейсон сол кездегі досы Каору Сузуки МакМаллен Манхэттеннің Батыс 57-ші көшесіндегі пәтерінен шығып бара жатқанда оған шабуыл жасағанын айтты. Сузуки МакМаллен Мейсон оған шабуыл жасағанын айтты, бірақ ол тұтқындалды. Екі тарап та мәселені тоқтатуға келісті және Сузуки МакМалленге қарсы барлық айыптар алынып тасталды.

Жеке өмір

Мейсонның қызы, Шеба Мейсон 1985 жылы Мейсонның оңтүстік Флоридадан ағылшын тілі сабақтарын оқытқан Джинджер Райтермен он жылға созылған қарым-қатынасы барысында дүниеге келді. Ол сонымен қатар комедия актері. 1991 жылы Мейсон өзінің 37 жастағы менеджері Jyll Rosenfeld-ке үйленді.

Өлім

Мейсон 2021 жылғы 24 шілдеде Манхэттендегі Mt. Синай ауруханасында екі аптадан астам уақыт емделгеннен кейін қайтыс болды. Көптеген атақты адамдар мен танымал тұлғалар Мейсонның өліміне күйінді. Гилберт Готфрид оны "ең жақсыларының бірі" деп сипаттады. Fox News арнасынан Шон Ханнити оның "әдепсіз, консервативтік емес, қызық, ақылды және ұлы американдық патриоты" болғанын айтты.

Видео блог

Мейсон YouTube-та 200-ден астам өзі жазған бейне блог жазбаларында пайда болды, онда ол өзекті оқиғалар мен саясатқа қатысты өз пікірлерін білдірді. Ол сонымен қатар подкасттармен тәжірибе жасады және 2012 жылдың ақпан айында «Fearless» атты Уэст-Энд стендап-шоуын жарнамалау үшін британдық «Answer Me This!» подкастына қатысты.

Мұра

Мейсон 1987 жылы "Менің ойымша әлем" атты туындысы үшін арнайы "Тони" сыйлығымен марапатталды. 1988 жылы ол HBO арнасындағы "Менің ойымша әлем" атты арнайы бағдарламасы үшін "Эмми" сыйлығын жеңіп алды (Бродвейдегі Джеки Мейсон ретінде де танымал). Сонымен қатар, ол "Симпсон" сериалындағы Рабби Крустофский рөлі үшін 1992 жылы "Эмми" сыйлығын алды, бұл сыйлықты көрсетілімнің тағы бес тұрақты актерлерімен бөлісті. DePatie Freleng Enterprises компаниясының "Құмырсқа мен Аардварк" атты анимациялық мультсериалында Аардварк дауысын Джон Байнер Мейсонды еліктеу арқылы орындады.