Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
16-17 ғасырдағы ағылшын-ирланд шіркеу қайраткері
16th/17th century Anglo Irish churchman
Қасиетті Уильям Беделл (Uilliam Beidil, D. D.; 22 қыркүйек 1571 – 1642 ақпан) – 1627-1629 жылдары Дублин Тринити колледжінің 5-ші провосты қызметін атқарған ағылшын Англикан епископы. Ол сонымен қатар Килмор лорд-епископы және 1628 жылдың қаңтарынан шілдесіне дейін Ирландияның Төменгі палатасының депутаты болды.
The Rt. Rev. William Bedell, D. D. (Uilliam Beidil; 22 September 15717 February 1642), was an English Anglican bishop who served as the 5th Provost of Trinity College Dublin from 1627 to 1629. He also served as Lord Bishop of Kilmore and as a member of the Irish House of Commons from January 1628 to July 1628.
Ерте өмір және білім
Ол Англияның Эссекс графтығындағы Блэк-Нотлиде дүниеге келген, ол Джон Беделлдің ұлы, еркін шаруа. 1584 жылы ол Кембридждегі Эммануэль колледжіне студент ретінде қабылданды, онда Уильям Перкинстің шәкірті болды: ол 1588/89 жылы бакалавр, ал 1592 жылы магистр дәрежесін алды, 1593 жылы Эммануэль колледжінің профессоры болып сайланды. Ол 1596/97 жылғы 10 қаңтарда Колчестердің суфраган епископы Джон Стерн арқылы дін қызметкеріне бекітілді және 1599 жылы дінтану бакалавры дәрежесін алды. Ол 1601 жылдан 1607 жылға дейін Сент-Эдмундс қаласындағы Сент-Мария шіркеуінің викариы қызметін атқарды.
He was born at Black Notley in Essex, England, the son of John Bedell, yeoman. He was admitted pensioner at Emmanuel College, Cambridge in 1584, where he was a pupil of William Perkins: he took B. A. in 1588/89 and M. A. in 1592, being elected a Fellow of Emmanuel College in 1593. He was ordained priest on 10 January 1596/97, by Bishop John Sterne, suffragan bishop of Colchester, and was awarded the degree of Bachelor of Divinity in 1599. He served as vicar of St Mary, Bury St Edmunds, from 1601 to 1607.
Англикандық діни қызметкер
1607 жылы ол сол кездегі Англияның Венециядағы елшісі Генри Уоттонның капелланы болып тағайындалды. Ол үш жыл бойы Венецияда болып, ғалым және дінтанушы ретінде зор даңққа ие болды. Ол "Ортақ дұғалар кітабын" итальян тіліне аударды, сондай-ақ Венеция Республикасының мемлекеттік қайраткері және саяси теоретик Паоло Сарпимен хат алмасып, тығыз достық қарым-қатынаста болды. Беделл, Сарпидің шәкірті Фульгенцио Миканциомен бірге бірнеше протестанттық уағыздар жазды. 1610 жылы Бьюриге оралғаннан кейін, ол Норфолк қаласының Эршем қаласынан Джон Боулзтың қызы Лияға үйленді, ол Бьюри Сент-Эдмундс жазбашысы Роберт Моудың (1609 жылы қайтыс болған) жесірі еді және оның бұрыннан төрт баласы болған (олардың екеуі аман қалды және әкесінің орнына бауырымен тәрбиеленді). Беделл одан Уильям, Джон, Амбрози атты үш ұлы мен Грейс атты қызы дүниеге келді. 1616 жылы оны Рэшбрук Холлдың иесі сэр Томас Джермин (Эммануэль колледжіне көмек көрсеткен сэр Роберт Джерминнің ұлы) жақын жердегі Хорнингсхидтің пасторы қызметіне тағайындады. Ол бұл қызметте он екі жыл бойы болды.
In 1607, he was appointed chaplain to Sir Henry Wotton, then English Ambassador to Venice, where he remained for three years, acquiring a great reputation as a scholar and theologian. He translated the Book of Common Prayer into Italian, and both corresponded and was on terms of close friendship with the Venetian Republican statesman and political theorist Paolo Sarpi. Bedell wrote a series of Protestant sermons with Fulgenzio Micanzio, Sarpi's disciple. Having returned to Bury in 1610, he married Leah, daughter of John Bowles, Esq., of Earsham, Norfolk, and widow of the Recorder of Bury St Edmunds, Robert Maw (died 1609), by whom she had already four children (two of whom survived to be raised by their stepfather). Bedell had by her three sons, William, John, and Ambrose, and a daughter Grace. In 1616, he was appointed to the nearby rectory of Horningsheath by Sir Thomas Jermyn of Rushbrooke Hall (son of Sir Robert Jermyn, benefactor of Emmanuel College). This benefice he held for twelve years.
Даблиннің Тринити колледжінің проректоры
1627 жылы Ирландиямен бұрынғы байланысы болмаса да, ол Дублин Тринити колледжінің проректоры болды. Проректорлық қызметінің жалақысы шамамен оның Хорнингсхит шіркеуінен алатын табысына тең болды, және ол игіліктің негізімен оны тапсыруға мәжбүр болғанға дейін Саффолк шіркеуіндегі қызметін сақтап қалды. Беделл ирланд реформасын дамыту ниетімен, кешкі ас кезінде ирланд тілінде сөйлейтін адамға Ирланд тіліндегі Жаңа өсиеттің бір бөлімін дауыстап оқып беруді және өз шіркеуінде ирланд тілінде дұға оқуды бұйырды.
In 1627, he became Provost of Trinity College Dublin, despite having no prior connection with Ireland. The Provostship paid roughly the same as his Horningsheath rectory and he clung to his living in Suffolk until forced to surrender it on grounds of benefice. Owing to his wish to advance the Irish Reformation, Bedell decreed a chapter of the Irish language New Testament to be read aloud during dinner by a native Irish speaker and for Irish language prayers to be offered in his chapel.
Килмор және Ардаг епискобы
1629 жылы ол Килмор және Ардаг епископы болып тағайындалды. Ол өзінің епархиясындағы бұзушылықтарды реформалауға кірісті, дін қызметкерлерінің ирланд тілін қолдануын ынталандырды және епископтың лайықты емес кеңесшісі атқаратын көптеген міндеттерді өзі мойнына алды. Ол ирланд тіліне Библияны аударуды тапсырғаны үшін белгілі, бұл жұмысты Тэмплпорт шіркеуінің протестант пасторы, Мюрчертах О Цонга атқарды. Сондай-ақ ол шіркеулерге тек ирланд тілінде сөйлейтін адамдарды ғана тағайындады. 1633 жылы ол Ардаг епархиясынан бас тартып, Килмор епархиясын сақтап қалды, онда ол англикандықтар мен католиктерден бірдей қарсылыққа тап болды, себебі ол ирландтарға жетуге және оларды дінге баулуға тырысты. Ол сондай-ақ епархиядағы ұмытылған шіркеу ғимараттарын жөндеуге бел буды, 1638 жылы епархиядағы барлық англикан дін қызметкерлері мен лауазым иелерінің синодын өткізіп, тәртіпсіздік мәселелерін талқылады. Ол Каван округінің оңтүстігіндегі Вирджиния қалашығын салуға Плантация комиссиясының сотынан өтініш алды, себебі ондағы англикан тұрғындары жергілікті англо-ирланд жер иелері қалашықты салуға немесе англикандық құдайға табыну орнын құруға көмектеспегені туралы шағымдар түсті. Беделл қарапайым өмір салған, көбінесе километрлерді жаяу немесе атпен жүріп, қауіпті жолдармен сапар шеккен. Беделл англикан дініне өткен ирландтарға көмектесіп, оларды діни қызметке дайындауға мүмкіндік берді. Беделл Килмордағы католиктердің жағында болып, епархияның канцлері Алан Куктың шектен тыс әрекеттеріне қарсы шықты. Алайда шіркеу соты Куктың заң бойынша канцлер болу құқығы бар екенін анықтады және епископ оны қызметтен ала алмады.
In 1629, he was appointed to become Bishop of Kilmore and Ardagh. He set himself to reform the abuses of his diocese, encouraged the use of the Irish language by the clergy, and personally undertook many of the duties generally discharged by the bishop's lay chancellor. He is noted for commissioning the translation of the Bible into the Irish Language, which was undertaken by the Protestant Rector of Templeport parish, The Rev. Muircheartach Ó Cionga. He also chose to appoint only Irish speakers to parishes. In 1633, he resigned the see of Ardagh, retaining the more primitive bishopric of Kilmore, where he encountered opposition from Anglicans and Catholics alike for his practice of reaching out to and trying to evangelist the native Irish. He was also determined to repair the neglected church buildings throughout the diocese, where, in 1638, he held a synod of all the Anglican clergy and officers within the diocese to discuss lax discipline. He was asked by the court of the Plantation Commission to "lay out" the town of Virginia in the south of County Cavan, after complaints from the Anglican residents there about local Anglo Irish landlords' failure to build the town or provide a church for Anglican worship. Bedell was a man of simple life, often walking miles on foot or travelling on horseback, travelling the dangerous byways. Bedell provided assistance to native Irish converts to Anglicanism and enable them to study for the ministry. Bedell sided with the Catholics of Kilmore against the excess of Alan Cooke, the incumbent chancellor of the diocese. However, the church courts found that Cooke had legally acquired the right to become chancellor, and the Bishop was unable to remove him.
Өлім
1641 жылы Ирландия көтерілісі басталғанда, О’Райли кланының басшысы бастаған жергілікті ирланд тайпалары көтеріліп, аймақты бақылауға алды. Бірақ О’Райлилер «епископқа құрметті сөздер айтты» және Каван графтығындағы Килмордағы Уильям Беделлдің үйіне тиіспеді, ол кланнан қашқандарға пана болды. Ақырында, О’Райлилер оның үйінде баспана тапқандардың барлығын қууды талап етті, ал епископ бас тартқандықтан ол тұтқындалып, басқалармен бірге жақын орналасқан Лох-Оутер аралындағы Клоуготер қамалында қамауға алынды. Ол бірнеше апта бойы қамауда болды және тұтқындаушыларынан «Король Чарльзден жеңілдік сұраған» жазба мен наразылық хатына қол қойғаннан кейін босатылды. Уильям Беделлді досы Денис Шеридан күтіміне алды, бірақ епископтың түрмедегі қиындықтары оған көп зиян келтірді. Босатылғаннан кейін көп ұзамай, 1642 жылдың 7 ақпанында Беделл жараларынан және суықтан қайтыс болды. Епископ Беделлге О’Райли тайпасы Килморда әйелі Лияның қасына жерлеу құрметін берді, онда О’Райли тайпасының басшыларының қатысуымен салтанатты жерлеу рәсімі өтті. Беделлдің алғашқы өмірбаянын 1685 жылы епископ Гилберт Бернет, ал оның үлкен ұлы жазды (ред. Т. В. Джонс, Камден қоғамы үшін, 1872). Беделлдің соңғы өсиеті Ұлыбритания Ұлттық мұрағатында сақтаулы.
Upon the outbreak of the Irish Rebellion of 1641, the local Irish clans, led by the Chief of Clan O'Reilly, rose and took over control of the region. The O'Reillys, however, "gave comfortable words to the Bishop" and William Bedell's house at Kilmore in County Cavan was left untouched, became a refuge for those fleeing arrest by the clan. In the end, however, the O'Reillys demanded upon the dismissal of all who had taken shelter in his house, and on the bishop's refusal he was arrested and detained with some others on the nearby island castle of Lough Oughter, Cloughoughter Castle. He was detained for several weeks and was released after signing a deposition and a remonstrance from his captors, "pleading on their behalf for graces from King Charles." William Bedell was taken into the care of his friend Denis Sheridan but the sufferings of the Bishop's imprisonment had inflicted considerable damage. Shortly after his release Bedell died from his wounds and from exposure on 7 February 1642. Bishop Bedell was granted the dignity by Clan O'Reilly of burial next to his wife Leah at Kilmore, where he received an honourable funeral in the presence of the Clan O'Reilly's leaders. Bishop Bedell's earliest biography was written by Bishop Gilbert Burnet in 1685 and by his elder son (ed. T. W. Jones, for the Camden Society, 1872). Bedell's Last Will and Testament is available through the UK National Archives.