Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Швед психиатры және криминологы (1921–1988)
Swedish psychiatrist and criminologist (1921–1988)
Нильс Йохан Артур Бежерот (21 қыркүйек 1921 – 29 қараша 1988) – швед психиатры және криминологы, есірткіге тәуелділік туралы жұмыстарымен және «Стокгольм синдромы» терминін енгізгенімен әйгілі. Бежерот Швецияда есірткіге тәуелділік зерттеулеріндегі жетекші ғалымдардың бірі болды. Оның есірткіге тәуелділікті қылмыстық мәселе деп қарауы және оған қатысты қатаң жазалар қолдану қажеттігі туралы пікірі Швецияда және басқа елдерде зор ықпалға ие болды. Ол есірткіге тәуелділікті емдеудің жолын есірткіні қолжетімсіз ету және оны қоғамдық жағынан жақтырмау деп санайтын. Сондай-ақ, ол есірткіге тәуелділіктің симптомнан дертіне айналуы мүмкін деген идеяны қолдады.
Nils Johan Artur Bejerot (September 21, 1921 – November 29, 1988) was a Swedish psychiatrist and criminologist best known for his work on drug abuse and for coining the phrase Stockholm syndrome. Bejerot was one of the top drug abuse researchers in Sweden. His view that drug abuse was a criminal matter and that drug use should have severe penalties was highly influential in Sweden and in other countries. He believed that the cure for drug addiction was to make drugs unavailable and socially unacceptable. He also advocated the idea that drug abuse could transition from being a symptom to a disease in itself.
Ерте өмір
Нильс Бежерот 1921 жылы Стокгольмнің Норттелье қаласында дүниеге келген. Оның әкесі жергілікті Upland Bank кеңсесінде банк қызметкері болып жұмыс істеді. Ол оқуға аса құштар емес, скауттықпен көбірек қызығушылық танытқан. 1936 жылы әкесі басқа банк кеңсесіне ауысқаннан кейін отбасы Эстхаммарға көшіп келді. 15 жасында Бежеротқа туберкулез салдарынан өкпеде қан кетуі анықталды және ол үш жылға санаторийге жатты. Дегенмен, Бежерот бұл кезеңді өміріндегі бақытты уақыт деп еске алды. Науқастардың көңіл-күйі жақсы болды, бірақ олардың шамамен үштен бірі қайтыс болды. Алғашқы демалысында ол 320 км теміржолмен Самац пен Сараево арасында, сол кездегі Югославияда, ағылшын медбикесі Кэрол Мориспен кездесіп, кейіннен олар үйленді. 1973 жылы Норрмальмсторг тонауы кезінде психиатриялық кеңесші ретінде жұмыс істеп, кешірімділікпен тұтқындарға ризашылық білдіріп, полицияның әрекетіне сын көзбен қараған құрбандардың психологиялық жағдайын сипаттаған «Стокгольм синдромы» терминін енгізді. Бұл термин содан бері кеңінен қолданылып келеді. 1975 жылы Бежерот Каролинск институтында есірткіге тәуелділік және есірткі саясаты тақырыбындағы докторлық диссертациясы бойынша доцент атанды. 1979 жылы Бежеротқа Швеция үкіметі жыл сайын тек бірнеше адамға ғана табыс ететін профессор атағы берілді. Оның зерттеулері есірткіге тәуелділіктің эпидемиологиясы, тәуелділіктің динамикасы және әлеуметтік қамтамасыз ету саясатының кемшіліктері сияқты кең ауқымды мәселелерді қамтыды. Бежерот Швецияның көптеген аймақтарында көптеген лекциялар оқыды. Ол 30 жыл бойы марихуананы иелену және қолдануды қоса алғанда, нөлдік төзімділік саясатын қабылдау үшін белсенді түрде үгіт жүргізді. Ол түрлі БАҚ-та 600-ға жуық мақала мен пікір білдіру материалдарын жариялады және осы тақырыпта 10-нан астам кітап шығарды. Оның екі күндік курстарына барлығы 100 000-ға жуық адам қатысты. Ол көп жыл бойы «Polishögskolan» (Швеция полиция академиясы) -нда есірткіге тәуелділік, психикалық денсаулық және келіссөздер жүргізу дағдылары туралы лекциялар оқыды. Ол Швеция полициясының дерлік барлық офицерін оқытқандықтан, оған «polisdoktorn» (полиция дәрігері) деген лақап берілді. 1968 жылдан бастап есірткіге тәуелділіктің эпидемиялық, терапиялық және эндемиялық түрлері арасындағы айырмашылық Бежероттың жазбаларында және лекцияларында жиі кездесетін тақырып болды. 1969 жылы Бежерот Швецияның есірткі саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарған және қазірге дейін әсерін тигізіп келе жатқан «Есірткісіз қоғам үшін қауымдастық» (RNS) ұйымын құрушылардың бірі болды. RNS мемлекеттік гранттарды қабылдамайды. Бежерот «эпидемиялық тәуелділік» салдары туралы ескертті, оны жас, психологиялық және әлеуметтік тұрғыдан тұрақсыз адамдар тудырады, олар көбінесе басқа есірткі пайдаланушыдан тікелей жеке бастама алғаннан кейін, әлеуметтік жағынан қабылданбаған, есірткілік әсер ететін заттарды эйфория алу үшін қолдана бастайды. 1972 жылы Бежероттың есебі Швецияда ауыр есірткі қылмыстары үшін ең жоғарғы жазаны 10 жылға дейін ұзартудың бір себебі болды. 1974 жылы ол АҚШ Сенатының марихуана және гашиш эпидемиясы және оның АҚШ қауіпсіздігіне тигізетін әсері жөніндегі кіші комитеті алдында марихуана бойынша 21 ғылыми сарапшының бірі ретінде куәлік беруге шақырылды. Ол нөлдік төзімділік саясатын жақтады, бұл оны өмірінің соңына дейін де, кейін де даулы тұлғаға айналдырды. Көптеген адамдар Бежеротты есірткіге қарсы тиімді саясатты қолдаған жақсы гуманист деп есептейді, ал Роберт Дюпон оны «швед есірткіге қарсы күресінің батыры» деп атады. Басқалары оның әрекеттерін есірткіге қарсы жаңа емдеу тәсілдеріне кедергі келтіретін реакциялық ұстаным деп қарастырады. Бежероттың есірткіге тәуелділіктің таралуы туралы теориялары және есірткіге қарсы саясат бойынша ұсыныстары Швецияның есірткі саясатына әлі де маңызды әсер етеді. 2012 жылдың мамыр айында Ұлттық есірткіге қарсы саясат директоры Р. Гил Керликовский АҚШ президенті Барак Обама әкімшілігінің есірткі саясатының жаңартылған нұсқасын жариялағанда, 1965 жылы Бежерот докторлық диссертациясында зерттеген есірткілерді заңмен тағайындау тәжірибесінде болған жағдайға сілтеме жасады.
Nils Bejerot was born 1921 in Norrtälje, Stockholm. His father worked as a bank teller at the local Upland Bank office. Not an avid student, he was more interested in scouting. In 1936 the family moved to Östhammar after his father was assigned to another bank office. At the age of 15, Bejerot was found to have bleeding in the lungs due to tuberculosis and was admitted to a sanatorium for a total of three years. However, Bejerot described this time as a happy period in his life. The mood among the patients was good, despite the fact that approximately one third of them died. On his first vacation he met English nurse Carol Maurice in the 320 km railway between Samac and Sarajevo in then Yugoslavia, and they later married. In 1973, he served as a psychiatric advisor during the Norrmalmstorg robbery, and coined the term Stockholm syndrome to refer to the way in which the hostages apparently become grateful to the hostage takers and critical against the police's handling of the situation. The term has since become heavily used. In 1975, Bejerot became an associate professor on a doctoral thesis about drug abuse and drug policy at the Karolinska Institute. In 1979 Bejerot received an honorary title of professor, an honor that the Swedish government usually awards to only a few people a year. His research covered such wide areas as the epidemiology of drug abuse, the dynamics of drug dependence and the anomalies of public welfare policy. Bejerot gave an extensive number of lectures in many parts of Sweden. For 30 years he lobbied intensively for zero tolerance, including possession and use of cannabis. He published about 600 papers and debate articles in different media, and published more than 10 books about the subject. In total he had about 100,000 participants of his 2 day courses. For many years he held lectures at ‘’Polishögskolan’’ (The Swedish Police College) about drug abuse, mental problems and negotiation skills. He was teacher for almost every Swedish police officer, which gave him the epithet "polisdoktorn" (The police doctor). From 1968 and onward, the difference between the epidemic type, the therapeutic type and the endemic type of drug abuse was a repeated issue in Bejerot's writing and lectures. In 1969, Bejerot became one of the founders of the Association for a Drug Free Society (RNS), which played and still plays an important role in shaping Swedish drug policies. RNS don't accept any of the state grants which are available. Bejerot warned of the consequences of an ‘epidemic addiction’, prompted by young, psychologically and socially unstable persons who, usually after direct personal initiation from another drug abuser, begin to use socially nonaccepted, intoxicating drugs to gain euphoria. In 1972, Bejerots' reports were used as one of the reasons for increasing the maximum penalty for grave drug offences in Sweden to 10 years in prison. In 1974 he was called to testify as one of 21 scientific experts on marijuana for a subcommittee of the United States Senate on the marijuana hashish epidemic and its impact on United States security. He advocated zero tolerance something that made him a controversial person, both before and after his death. Many people considered Bejerot as a good humanist advocating a viable policy against narcotics and Robert DuPont considers him "the hero of the Swedish drug abuse story." Others view this as a reactionary hindering of new treatment practices against drug abuse. Bejerot's theories about spread of drug abuse and proposals for an anti drug policy have still a significant influence on the drug policy of Sweden. When R. Gil Kerlikowske the Director of National Drug Control Policy in May 2012, announced an updated version of U. S. President Barack Obama's administration's drug policy he referred to what happened in the experiment with legal prescription of drugs in 1965 that was studied by Bejerot in his doctoral thesis.