Кіріспе
Энгел Витальге қарсы, 370 U.S. 421 (1962) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды ісі. Бұл істе Сот мемлекеттік қызметкерлердің ресми мектеп дұғасын жазуы және оны мемлекеттік мектептерде оқуға итермелеуі Бірінші түзетуді бұзу болып табылады және конституцияға қайшы екенін анықтады. Бұл шешімге қатысты пікір-таластар әлі де жалғасуда.
Өмірбаян
1951 жылдың қараша айында Нью-Йорк штатының регенттер кеңесі мемлекеттік мектептерде күнді діни сипаты жоқ дұғамен бастауды ұсынды. Мектеп кеңестеріне бұл ұсынысты қабылдау міндетті емес, бірақ рұқсат етілді. Дұғаны Нью-Йорк штатының регенттер кеңесі жазғандықтан, ол "Регенттер дұғасы" деп аталды. Дұғаның мәтіні жиырма екі сөзден тұрады:
«Күдіретті Құдай, біз Сенің алдындағы тәуелділігімізді мойындаймыз және Өзіңнен, ата-анамыздан, ұстаздарымыздан және елімізден нығмет тілейміз. Әмин». Бұл ұсынысты 1958 жылдың шілдесінде Херрикс еркін білім беру округі қабылдады. Оқушылар ата-анасының қол қоюымен дұғадан бас тарта алатын болды. Нью-Хайд-Парктегі Херрикс орта мектебінің мемлекеттік мектеп оқушыларының бесеуі мектеп кеңесінің төрағасы Уильям Ж. Виталь-младшийге қарсы сотқа жүгініп, Регенттер дұғасының конституциялық заңдылығына дау қоздады. Сотқа шағымданушылар мектеп күнін мұндай дұғамен ашудың АҚШ Конституциясының бірінші түзетуіне енгізілген дін бостандығы қағидасын бұзатынын мәлімдеді, бұл қағида он төртінші түзету арқылы штаттарға қолданылады. Жиырма екі штаттың үкіметтері Жоғарғы Сотқа адвокаттық пікір білдіріп, Нью-Йорк апелляциялық сотының дұғаның конституциялық заңдылығын қолдаған шешімін растауын сұрады. Америка еврей комитеті, Америка синагогалар кеңесі және Америка этикалық одағы сотқа жеке-жеке үндеулер жолдап, дұғаның конституцияға қайшы екенін анықтауды талап етті.
Almighty God, we acknowledge our dependence upon Thee, and we beg Thy blessings upon us, our parents, our teachers and our country. Amen. The proposal was adopted by the Herricks Union Free School District in July 1958. Students could opt out with a parent's signature. Five parents of public school students attending Herricks High School in New Hyde Park sued the school board president William J. Vitale Jr challenging the constitutionality of the Regents Prayer. The plaintiffs argued that opening the school day with such a prayer violates the Establishment Clause of the First Amendment to the United States Constitution as applied to the states through the Fourteenth Amendment. The governments of twenty two states submitted an amicus curiae brief to the Supreme Court urging affirmance of the New York Court of Appeals decision that upheld the constitutionality of the prayer. The American Jewish Committee, the Synagogue Council of America, and the American Ethical Union each submitted briefs urging the Court to instead reverse and rule that the prayer was unconstitutional.
Төменгі соттың тарихы
Бернард С. Мейер сот шешімінің қорытындысын жазды, онда Құрылыс ережесі "мемлекеттік мектептерде регенттердің дұғасын міндетті түрде оқуға тыйым салмайды" делінген. Мейердің негіздемесі түзетулер қабылданған кездегі "қабылданған практикаға" негізделген: "Құрылыс" ережесі бұзылмаған себебі, дәстүрлі түрде, әсіресе Бірінші және Он төртінші түзетулер қабылданған кезде, осылай қабылданған практика болған. Тарихи талдаудан өзге, сот Жоғарғы Соттың "Зорах против Клаусон" ісіндегі прецедентіне сүйенді. "Киелі Үштік шіркеуі АҚШ-қа қарсы" ісін сілтеме жасай отырып, және "Зорах против Клаусон" ісіне қосымша негіздемелер келтіре отырып, Белдок регенттердің дұғасы тек "бұл діни мемлекет екенін" қайта растайды деп мәлімдеді. Соттар дұға конституциялық деп танылды, себебі одан бас тартуға мүмкіндік болды.
The reason the 'establishment' clause is not breached is because traditionally, and particularly at the time of the adoption of the First and Fourteenth Amendments, this was the accepted practice. Aside from the historical analysis, the trial court relied on the Supreme Court precedent in Zorach v. Clauson: Citing Church of the Holy Trinity v. United States, supported by additional reasoning based on Zorach v. Clauson, Beldock argued that the Regent's Prayer merely reaffirmed "that this is a religious nation". The courts said the prayer was constitutional because of the opt out provision.
Дуглас Конкуренция
Дұғалас судья да осы пікірмен келісіп, үкімет діни мектептерге қаржылай көмек көрсеткенде, Конституцияның Бірінші түзетуінің діни бейтараптық қағидасы бұзылатынын айтты. Уоррен сотына, әсіресе Оңтүстік және Орта Батыстағы ақ протестанттар арасында, оның «Браун против Білім беру кеңесі» ісіндегі мектептегі сегрегацияны жою туралы шешіміне қатысты наразылық көп болды. «Энгель» шешімінен кейін Конгрестің кейбір мүшелері, мысалы, Алабама штатының Джордж Эндрюс және Миссисипи штатының Джеймс Истленд, Уоррен сотына шабуыл жасағанда мектептердегі сегрегацияны жою және мектепте дұға оқу мәселелеріне сілтеме жасады. «The Christian Century» газеті оңтүстік саясаткерлерін, сотты «мектептердегі сегрегацияны жойғаны үшін жазалауға» тырысып, мектептегі дұғалар туралы дауды қару ретінде пайдаланды деп сынады. Джеймс Истленд басқаратын Сенаттың Әділет комитеті «Энгель» шешімін жоюға бағытталған бес ұсынысты қарастырды. Епископ Джеймс Пайк, белгілі діни орталық және заңгер, Соттың діни бейтараптық қағидасын кең түсіндіруіне қарсы болды, себебі ол дінсіз дұға оқуға тыйым салды. Ол конституциялық түзетутің қабылдануын қолдады, ол дін құруын «қалыптасқан шіркеу немесе кез келген ағым, секта немесе ұйымдасқан діни бірлестік ретінде мойындаумен» шектеуді көздеді. Яһуди қауымдастығының ішінде діннің қоғамдық өмірдегі рөлі туралы пікірталас жалғасып жатқанда, Америкалық яһудилер конгресі бұл істі «үлкен жетістік» деп атады, ал шешімді көптеген американдық яһуди ұйымдары құттықтады. Католик шіркеуінің басшылары бұл шешімге қарсы күшті наразылық білдірді. Кардинал Спэллман: «Бұл шешім Америка балаларының ұзақ жылдар бойы тәрбиеленген құдайға сену дәстүрінің өзегіне нұқсан келтіреді», - деді. Нью-Йорктің Джон Дж. Руни бастаған католиктердің арасында діни мектептерге федералдық қаржыландыруды қолдау күшейді. «The Christian Century» журналы шешімді қолдап, «Энгель» мектепте дұға оқу мәселесін шешпегенін, себебі ол үкімет әзірлеген дұғаға қатысты екенін атап өтті. Сот судьясы Кларктың көпшілік пікірін Дугластың келісімінен алшақтатуы мектепте дұға оқуды қолдайтындарға Сот алдағы істерде кең шешім қабылдамайды деген үміт берді, бірақ келесі жылы «Шемпп» ісінде мемлекеттік мектепте Иеміздің дұғасын оқу конституцияға қайшы деп танылды. 1962 жылғы шешімнен бір жыл өткен соң, Сот «Abington School District v. Schempp» ісінде мектепте Иеміздің дұғасын оқу мен Киелі кітапты оқудың діни бейтараптық қағидасын бұзатынын шешті.