Кіріспе
1979 жылғы бейсбол жарнамасы және тәртіпсіздік
«Дискотекалық бұзу түні» – 1979 жылдың 12 шілдесінде Чикаго қаласындағы Комиски Паркте (Иллинойс штаты) өткен Бейсбол лигасының (MLB) жарнамалық акциясы, нәтижесінде тәртіпсіздік орын алды. Шараның кульминациялық сәтінде дискографиялық пластинкалармен толтырылған жәшік «Чикаго Уайт Сокс» және «Детройт Тайгерс» командалары арасындағы екі ойынның арасында алаңға ұшырылды. Көптеген адамдар ойынды көруге емес, жарылысты көруге келді және жарылыстан кейін алаңға асықты. Жарылыс пен тәртіпсіздік салдарынан алаң қатты зақымданып, «Уайт Сокс» командасы екінші ойынды «Тайгерс» командасына ұтырысқа мәжбүр болды. 1970 жылдардың соңында биге бағытталған диско музыкасы АҚШ-та ең танымал жанр болды, әсіресе 1977 жылғы «Saturday Night Fever» фильмінен кейін. Алайда, диско рок музыкасының жанкүйерлерінен күшті қарсылық тудырды. Осы қарсылық соншалықты күшті болды, «Уайт Сокс» командасы Комиски Паркте орындықтарды толтыру үшін, 12 шілдедегі екі ойынға дискоға қарсы белсенді және Чикаголық шоумен Стив Дальді шақырды. Дальдің демеушілік радиостанциясы WLUP (97.9 FM, қазір WCKL) болды, сондықтан дискографиялық пластинкасын әкелген көрермендерге билет бағасы 98 центке төмендетілді. Ойындар арасында Даль жиналған пластинкаларды жарылыс арқылы жоюға тиіс болды. «Уайт Сокс» командасының өкілдері 20 мың адам жиналады деп күткен, бұл әдеттегіден 5 мыңға артық. Бірақ, керісінше, кем дегенде 50 мың адам, оның ішінде Дальдің ондаған мың тыңдаушысы стадионды толтырды, ал сыйымдылыққа жеткеннен кейін және қақпалар жабылғаннан кейін мыңдаған адам жасырын кірді. Көптеген пластинкаларды қызметкерлер жинамады, олар трибуналардан фрисби сияқты лақтырылды. Даль жиналған пластинкаларды жарылқағаннан кейін мыңдаған жанкүйерлер алаңға басып кірді және тәртіпсіздікке қарсы полиция таратып жібергенге дейін сол жерде қалды. Екінші ойын бастапқыда кейінге шегерілді, бірақ келесі күні Америка лигасының президенті Ли МакФайлдың бұйрығымен «Уайт Сокс» командасы оны ұтырысқа тапсырды. «Дискотекалық бұзу түні» 1979 жылдың соңында диско музыкасының төмендеуіне себеп болды және осы процесті жеделдеткен болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар мен диско әртістері бұл оқиғаның расизм мен гомофобияны көрсететіні туралы пікір білдірді. «Дискотекалық бұзу түні» MLB тарихындағы ең экстремалды жарнамалық акциялардың бірі ретінде танымал.
Өмірбаян
Диско 1960-шы жылдардың соңында Нью-Йорк қаласының түнгі клубтарында пайда болды, онда диджейлер импортталған би музыкасын ойнады. Оның тамыры африкалық американдық және латын американдық музыкада, сондай-ақ гомосексуалдық мәдениетте болғанмен, ол ақырында бағытталған ағымға айналды; тіпті тыныш музыкамен танымал болған ақ нәсілді әртістердің өзі дискоға ықпал еткен хиттерді жасады, мысалы, Барри Манилоудың "Копакабана" сияқты. 1977 жылы шыққан "Saturday Night Fever" фильмі, оның жұлдызы (Джон Траволта) және музыкалық орындаушылары (Bee Gees) гетеросексуалдық бейнесін ұсынды, бұл АҚШ-та дисконың танымалдылығын арттыруға көмектесті. RSO Records компаниясының президенті Аль Куридің айтуынша (фильмнің саундтрек альбомын шығарған), "Saturday Night Fever" дисконы "жасырыннан шығарды". Кейбіреулер диско тым механикалық деп санады; Time журналы оны "шайтандық соққы мен айқай" деп сипаттады. Даль жұмыстан босатылуына байланысты жариялылықты пайдаланып (ол WDAI-дың "Disco DAI" слоганын эфирде жиі "Disco DIE" деп мазақтап отырды), өзінің тыңдаушыларынан тұратын "Insane Coho Lips" атты әйелдер ұйымын құрды. Даль мен Мейер радиода диско пластинкаларын үнемі мазақтап отырды. Даль өзінің "Do Ya Think I'm Disco?" әнін де жазды, ол Род Стюарттың дискоға бағытталған хиті "Da Ya Think I'm Sexy?" әнінің пародиязы болды. Ән әйелдерге бейім ерлер мен салқын әйелдерге толы ортаны бейнелейді. "Saturday Night Fever" фильміндегі Траволтаның кейіпкері Тони есімді кейіпкер диско сахнасын тастап, гараж саудасында ақ үш бөлікті костюмін сатқанша және Led Zeppelin белбеуі үшін алтын тізбектерін еріткенше әйелдің назарын аудара алмады. 1979 жылдың бірінші жартысында дискоға қарсы бірнеше оқиғалар болды, бұл "дисконы бұзу жалғыз оқиға немесе аномалия емес екенін" көрсетті. Сиэтлде жүздеген рок жанкүйерлері жылжымалы би алаңына шабуыл жасады, ал Портлендте (Орегон штаты) диджей диско пластинкаларын тізбелі арамен қиратты, мыңдаған адам қолдау көрсетті. Нью-Йоркте рок диджейі Донна Саммердің "Hot Stuff" диско хитін орындады және тыңдаушылар наразылық білдірді.
Бейсбол
1940 жылдардан бері Чикагоның «Ақ Sox» командасының иесі Билл Вик жанкүйерлердің қызығушылығын арттыру үшін түрлі акцияларды пайдаланғаны мәлім болды. Ол: «Жеңіліспен және нан мен ойын-сауықпен жеңіліс пен ұзақ үнсіздіктен гөрі көбірек адамдарды тарта аласыз» деді. Оның ұлы Майк 1979 жылы «Ақ Sox» командасының жарнамалық директоры болды. Майк Вик маусым басталар алдында жанкүйерге жазған хатында команда басшылығы «Ақ Sox» жеңсе де, жеңілсе де, жанкүйерлердің көңілі көтерілетінін жеткізді. 1979 жылғы маусымның басында 2 мамырда, сәрсенбі күні «Ақ Sox» пен «Тайгерс» командасы арасындағы ойын жаңбырдың салдарынан тоқтатылды. Оны 12 шілде күні кешке екі ойыннан тұратын матч ретінде өткізуге шешім қабылданды. 12 шілде күні кешке жасөспірімдерге арналған акция жоспарланған, олар билеттерді әдеттегі бағасынан жартысына сатып ала алатын. 1977 жылы Comiskey Park-та «Диско түні» өтті. WLUP промоушн жиынында Шварц «Ақ Sox» командасы радио стансасымен бірлесіп акция өткізуге ниетті екенін айтты. Радио стансасы бұрын Чикаго аймағындағы жергілікті түнгі клубтарда көп көрермен жиналған екі сәтті іс-шара өткізген. Шварц «Ақ Sox» командасы акция іздеп жүргенін айтқаннан кейін, промоушн директоры Дейв Логан Стив Дальдің іс-шарасын үлкен аренаға көшіру керектігін ұсынды. Бұл мәселе 1979 жылғы маусымның басында Шварц Майк Викке Даль және оның сауда орталығынан тікелей эфирде дискографиялық пластинкаларды жару жоспарлары туралы айтқанда тағы да көтерілді. Дальден 12 шілдеде Comiskey Park-та пластинкаларды жаруға қызығушылығы бар ма деп сұрады. WLUP радиосының жиілігі 97.9 болғандықтан, 12 шілдедегі «Дисконы жою түні» (жасөспірімдерге арналған ұсынысқа қоса) акциясы бойынша кез келген дискографиялық пластинканы стадионға 98 центпен әкелген адамға кіруге рұқсат берілді. Даль екі ойын арасында жиналған пластинкаларды жаруға тиіс болды.
Оқиға
Іс-шараға дейін бірнеше апта бұрын Даль тыңдаушыларын Comiskey Park-қа жоюды қалаған пластинкаларын әкелуге шақырды. Ол промоушн адамдарды стадионға тартпайтынынан және өзінің ұятқа қалуынан қорқатын. Алдыңғы күні стадионға 15 520 адам келді, "Ақ Sox" командасы жақсы маусым өткізбеді және 12 шілдедегі екі ойынға дайынданып жатты. Билл Вектің бағалауынша, стадионда 50 000-ден 55 000-ға дейін адам болды – оның "White Sox" командасының иесі ретінде екінші мерзіміндегі ең көп көрермендер тобы. Келушілер пластинкаларын үлкен жәшікке салуға тиіс болды, кейбіреулері биік болды; жәшік толғаннан кейін көптеген адамдар пластинкаларын өз орындарына әкелді. WLUP телеарнасының жарнамаларында ашық киімдерімен сол жазда Чикагода танымал болған модель Лорелей алғашқы допты лақтырды. Даль жарылғыш заттарды іске қосып, пластинкаларды жойып, ойын алаңының шөбіне үлкен тесік жасады. Қауіпсіздік қызметкерлерінің көп бөлігі Майк Вектің бұйрығымен қақпаларды бақылап тұрғандықтан, ойын алаңын күзетушілердің саны өте аз болды. Бір адам қақпадан ұрланып кетіп, дукаттан таяқ алып үйіне қайтты. Билл Век үйдің жанында микрофонмен тұрып, адамдарды трибунаға оралуға шақырғанда, орталық алаңда өрт өріліп тұрды. Карей жазба жүйесі арқылы тәртіпті қалпына келтіруге тырысты, бірақ сәтті болмады. "ОРЫНДАРЫҢЫЗҒА ОРАЛЫҢЫЗ" деген жазуы бар есеп тақтасы мен "Мені футболға алып шығыңыз" әні еш назарға алынбады. Кейбір келушілер өртенген винил сынықтарының айналасында би биледі. Сағат 21:08-де Чикаго полициясы төңкеріске қарсы жабдықпен келді, трибунада қалған бейсбол жанкүйерлері ықыласпен қарсы алды. Полицияны көрген алаңдағылар асыққандықпен тарады. Тәртіпсіздік жасағаны үшін 39 адам тұтқындалды; оқиғаға қатысқандардың жарақаттары жоқтан отыздан астамға дейін бағаланды. Век командалар тәртіп орнағаннан кейін екінші ойынды ойнауын қалады. Алайда, алаңның зардап шегуі соншалықты ауыр болды, төрешілер тобының басшысы Дейв Филлипс, "White Sox" командасының қызметкерлері бір сағат бойы қоқысты тазалағаннан кейін де, оны ойнауға жарамсыз деп санады. "Tigers" командасының бас жаттықтырушысы Спарки Андерсон қауіпсіздік алаңдауларына байланысты өз ойыншыларының алаңға шығуына рұқсат бермеді. Филлипс Америка лигасының президенті Ли МакФайлға қоңырау шалып, екінші ойынды жексенбіге кейінге қалдырды. Алайда Андерсон ойынды "Tigers" командасына есепке алуды талап етті. Ол бейсбол ережелеріне сәйкес, ойын тек Құдайдың іс-әрекетінен ғана кейінге қалдырылуы мүмкін екенін және үй командасы ретінде "White Sox" командасы алаңның жағдайына жауапты екенін мәлімдеді. Келесі күні МакФайл екінші ойынды 9-0 есебімен "Tigers" командасына есепке алды. Андерсонның аргументтерін көбінесе қолдаған шешімінде МакФайл "White Sox" командасы қабылданатын ойын жағдайларын қамтамасыз ете алмағанын мәлімдеді.
Салдары
Оқиғадан кейінгі күні Даль әдеттегі таңғы эфирін жергілікті газеттердегі наразылық білдіретін тақырыптарды оқудан бастады. Ол жаңалықтарды қысымдап, былай деді: "Менің ойымша, көбінесе бәрі керемет болды. Бір ақылсыз Кохос алаңға түсіп, бұзық әрекет жасады. Олай істемеу керек еді. Жаман Кохос!" "Тайгерс" командасының басқарушысы Андерсон оқиғаға қатысты: "Сыра мен бейсбол көп жылдардан бері бірге болып келеді. Бірақ менің ойымша, сол жастар сырадан гөрі басқа да нәрселермен айналысып жатқан". 2014 жылдың шілде айында Век президенті болып табылатын "Чарльстон Ривердогз" командасы Джастин Бибер мен Майли Сайрус тауарларын жою акциясын өткізді. Даль әлі де Чикагода радиода жұмыс істейді және подкасттар жазады.
Мәдени маңызы
Диско музыкасының танымалдылығы 1979 және 1980 жылдардың соңында күрт төмендеді. Көптеген диско әртістер өнерлерін жалғастырды, бірақ жазба компаниялары олардың туындыларын би музыкасы деп белгілеуге көшті. Франк айтуынша, "Диско демонтажы дискоға қарсы бүкіл елдегі наразылық толқынына себеп болды, нәтижесінде диско американдық мәдени кеңістіктен жылдам жоғалды". Rolling Stone журналының сыншысы Дэйв Марш Disco Demolition Night-ты "рок-радионың этникалық тазалауының соңғы нәтижесі қандай болуы мүмкін деген ең параноидалық қиялыңыз" деп сипаттады. Диско дәуіріндегі Chic тобының продюсері және гитарисі Найл Роджерс оқиғаны нацистердің кітап жағуымен теңеді. Даль оқиғаға оның жеккөрушілік сезімі себеп болған жоқ деп мәлімдейді: "Ең жаман нәрсе – Disco Demolition-ды гомофобиялық немесе расистік деп айыптау. Мұндай ой бізде болған жоқ". Ол бұл оқиғаның 1996 жылы VH1 телеарнасында 1970-ші жылдар туралы түсірілген деректі фильмде "арзан трюк" ретінде көрсетілгенін, бұл оның пікірінше, "теріс бейнелеу үшін жасалған зерттеусіз әрекет" болды. Тарихшы Джошуа М. Зейц 1980 жылғы президенттік сайлаудың алғашқы кезеңдері мен өзінде демографиялық топтың күрт өзгергенін атап өтті, олар алдымен Демократиялық партияның ішкі сайлауында либералды Тед Кеннедиді, содан кейін жалпы сайлауда консервативті республикалық үміткер Рональд Рейганды қолдады, екеуі де президент Джимми Картерге қарсы болды. Зейц былай деді: "Осы тұрғыдан алғанда, Disco Demolition Night 1970-ші жылдарды саяси орталыққа наразылық білдірген американдықтардың сол және оң жақты радикалды бастамаларға ұмтылуының мысалы ретінде қарастыруға мүмкіндік береді". Ойналмаған екінші ойын – Американдық лигасының жеңіліске ұшыраған соңғы ойыны. Ұлттық лигасының соңғы ойыны 1995 жылдың 10 тамызында Доджер стадионында өткен бейсбол сыйлықтары акциясының сәтсіз аяқталуына байланысты, нәтижесінде Лос-Анджелес Доджерс ойынды Сент-Луис Кардиналдарына беруге мәжбүр болды. Бейсбол сарапшысы Джеремия Грейвстің сөзіне göre, "Disco Demolition Night бүгінгі күнге дейін барлық уақыттағы ең нашар ойластырылған акциялардың бірі ретінде танымал, бірақ бәлкім, ең табыстысы да – өйткені 30 жыл өткен соң да біз осы оқиға туралы әлі де сөйлесіп отырмыз".
Қойындылық ұпай
DetroitABRHRBIBBSOAVG, CF502000.298, 2B410010.295, DH311011.229, 1B400003.266, RF312010.277, LF412100.236, C401101.275, 3B401100.364, SS400000.276 Командалық қорытынды3549335.257
DetroitIPHRERBBSOHRERA (W, 4–0)7 2/35112303.43 (S, 5)1 1/30000203.00Team totals95112501.00
ChicagoABRHRBIBBSOAVG, 2B401000.327, LF401000.270, CF301010.302, 1B300011.296, DH300000.261 , PH DH100000.227, RF311000.288 , PH100001.278, 3B402003.233, SS301100.286, C300000.261Team totals3215125.156
ChicagoIPHRERBBSOHRERA (L, 1–4)5 1/36422403.673 2/33001104.94Team totals99423502.00
Game 2 forfeited to Detroit, 9–0.
DetroitIPHRERBBSOHRERA (Жеңіс, 4–0)7 2/35112303.43 (Сақтау, 5)1 1/30000203.00 Командалық қорытынды95112501.00
DetroitIPHRERBBSOHRERA (W, 4–0)7 2/35112303.43 (S, 5)1 1/30000203.00Team totals95112501.00
ChicagoABRHRBIBBSOAVG, 2B401000.327, LF401000.270, CF301010.302, 1B300011.296, DH300000.261 , PH DH100000.227, RF311000.288 , PH100001.278, 3B402003.233, SS301100.286, C300000.261Team totals3215125.156
ChicagoIPHRERBBSOHRERA (L, 1–4)5 1/36422403.673 2/33001104.94Team totals99423502.00
Game 2 forfeited to Detroit, 9–0.
ChicagoABRHRBIBBSOAVG, 2B401000.327, LF401000.270, CF301010.302, 1B300011.296, DH300000.261, Орын ауыстырушы DH100000.227, RF311000.288, Орын ауыстырушы100001.278, 3B402003.233, SS301100.286, C300000.261 Командалық қорытынды3215125.156
DetroitIPHRERBBSOHRERA (W, 4–0)7 2/35112303.43 (S, 5)1 1/30000203.00Team totals95112501.00
ChicagoABRHRBIBBSOAVG, 2B401000.327, LF401000.270, CF301010.302, 1B300011.296, DH300000.261 , PH DH100000.227, RF311000.288 , PH100001.278, 3B402003.233, SS301100.286, C300000.261Team totals3215125.156
ChicagoIPHRERBBSOHRERA (L, 1–4)5 1/36422403.673 2/33001104.94Team totals99423502.00
Game 2 forfeited to Detroit, 9–0.
ChicagoIPHRERBBSOHRERA (Жеңіліс, 1–4)5 1/36422403.673 2/33001104.94 Командалық қорытынды99423502.00
DetroitIPHRERBBSOHRERA (W, 4–0)7 2/35112303.43 (S, 5)1 1/30000203.00Team totals95112501.00
ChicagoABRHRBIBBSOAVG, 2B401000.327, LF401000.270, CF301010.302, 1B300011.296, DH300000.261 , PH DH100000.227, RF311000.288 , PH100001.278, 3B402003.233, SS301100.286, C300000.261Team totals3215125.156
ChicagoIPHRERBBSOHRERA (L, 1–4)5 1/36422403.673 2/33001104.94Team totals99423502.00
Game 2 forfeited to Detroit, 9–0.
Ойын 2 Детройтқа 9–0 есебімен берілді.
DetroitIPHRERBBSOHRERA (W, 4–0)7 2/35112303.43 (S, 5)1 1/30000203.00Team totals95112501.00
ChicagoABRHRBIBBSOAVG, 2B401000.327, LF401000.270, CF301010.302, 1B300011.296, DH300000.261 , PH DH100000.227, RF311000.288 , PH100001.278, 3B402003.233, SS301100.286, C300000.261Team totals3215125.156
ChicagoIPHRERBBSOHRERA (L, 1–4)5 1/36422403.673 2/33001104.94Team totals99423502.00
Game 2 forfeited to Detroit, 9–0.