Кіріспе
1984 жылы жазылған Елияху М. Голдраттың "Мақсат" кітабы – бизнес-консультант, шектеулер теориясымен танымал Елияху М. Голдрат және басқаруға бағытталған роман жазған Джефф Кокс еңбегі. "Мақсат" кітабы алғаш рет 1984 жылы жарық көрді, кейіннен қайта қаралып, жаңадан басылды. Бұл кітап операциялық басқару саласындағы жағдайды зерттеуді, сондай-ақ шектеулер теориясын, туындаған қиындықтарды және оларды қалай шешуге болатынын көрсетеді. 2011 жылы Time журналы осы кітапты "бизнес-басқару саласындағы ең әсерлі 25 кітаптың" бірі деп тізімге енгізді.
The Goal is a management oriented novel by Eliyahu M. Goldratt, a business consultant known for his theory of constraints, and Jeff Cox, the author of several management oriented novels. The Goal was originally published in 1984 and has since been revised and republished. This describes a case study in operations management, focusing on the theory of constraints, and bottlenecks and how to alleviate them. In 2011, Time Magazine listed the book as one of "the 25 most influential business management books".
Орнату
Голдратт пен Кокстың басқа кітаптары сияқты, "Мақсат" та көркем әңгіме түрінде жазылған. Басты кейіпкер – Алекс Рого, ол болашағы күмәнді өндіріс орнының басшысы. Компания басшысы Билл Пич Алекске оның зауытын зиянды әрі сенімсізден табысты жағдайға өзгертуге үш ай мерзім берді. Көптеген адамдар Голдраттың өзі деп санайтын физик Джона, телефон арқылы қоңырау шалып, қысқа кездесулерде компанияның проблемаларын шешуге көмектеседі, соның ішінде көптеген негізгі бизнес ұғымдарын түсіндіреді. Сонымен қатар, Алекстің отбасылық өміріне қатысты екінші сюжеттік желі енгізіледі.
Қиындықтар
Кітапта өндіріс процесіндегі бөтелкелердің (кедергілердің) рөлі көрсетіледі, және оларды анықтау олардың әсерін азайтуға ғана емес, сонымен қатар материалдар ағынын өлшеу және бақылау үшін пайдалы құрал беруге мүмкіндік береді. Алекс және оның командасы өз процестеріндегі бөтелкелерді анықтап, дереу өнімділікті арттыру және өндірісті жылдамдату үшін өзгерістер енгізуге кіріседі. Қазіргі заманғы өндірісте ескі технологияны қолданудың логикасы туралы сұрақтарға жауап ретінде Алекстің командасы екі бөтелке тосқауылдың бірі ретінде анықталған NCX 10 машинасының қуатын арттыру үшін тегін алған ескі машинаны (бұрын олардың зауытында басқа екі машинамен бірге қолданылған) әкелді. Бұдан әрі, олар екінші бөтелке ретінде анықталған жылумен өңдеу процестерін анықтады, бұл өнімнің жылумен өңдеуден өтуін үлкен кешігуге алып келді, сондай-ақ кейбір өнімдерді бірнеше рет жылумен өңдеуге (жұмсақ ету үшін, содан кейін қайтадан қатаңдату үшін) себеп болды, оның орнына бір рет немесе мүлдем өңдемеу керек болған.
Сократ әдісі
Кітапта Джона Алекс Рогоға сократтық әдіс арқылы үйретеді. Кітап бойында, Джонамен кездесу немесе телефон арқылы әңгіме кезінде ол Алекс Рогоға немесе оның команда мүшелеріне сұрақ қояды, бұл олардың өзара ақылдасып проблемаларын шешуге ынталандырады. Алекс Рого әйелімен бірге болғанда, Сократ әдісінің оның некесін жақсартуға көмектесетінін түсінеді, содан кейін ол осы әдісті командасымен бірге зауыттағы мәселелерді шешу үшін қолдануға болатын бес қадамды анықтауға пайдаланады, нәтижесінде ол және Лу әр бөлімнің меңгерушісі – Рогоның тағайындалған лауазымында – не білуі керек екенін анықтайды.