Уильям Эдвардс Деминг: Американ сапа сарапшысы және менеджмент теориясының негізін қалаушысы

Кіріспе

Уильям Эдвардс Деминг (1900 жылдың 14 қазанында дүниеге келген, 1993 жылдың 20 желтоқсанында қайтыс болған) – американдық инженер және статистик. Ол сондай-ақ бизнес теоретигі, композитор, экономист, өнеркәсіптік инженер, басқару консультанты және жазушы болған. Алғашында электр инженері мамандығын алған, кейін математикалық физикаға маманданған ол, АҚШ Халық санағы бюросы мен Еңбек статистикасы бюросының әлі күнге дейін қолданып келе жатқан сынақ үлгілерін алу әдістерін әзірлеуге көмектесті. Ол сапалық қозғалыстың негізін қалаушысы ретінде танымал және Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапонияның өнеркәсібін революциялап, оны әлемдегі ең қуатты экономикалардың біріне айналдырғаны үшін үлкен ықпал еткен тұлға. Ол басқару теорияларымен әйгілі.

Ерте өмір

Уильям Эдвардс Деминг Айова штатының Сиук-Сити қаласында дүниеге келді, бірақ оның тәрбиесі Айова штатының Полк-Сити қаласында, атасы Генри Кофин Эдвардстың тауық шаруашылығында, кейін әкесі Вайоминг штатының Пауэлл қаласында сатып алған фермада өтті. Ол Уильям Альберт Деминг пен Плума Ирен Эдвардстың ұлы болды. Оның ата-анасы жақсы білім алған және балаларына білімнің маңыздылығын үнемі ескертіп отырды. Плума Сан-Францискода оқыған және музыкант болған. Уильям Альберт математика және құқық салаларын оқыған. Ол Джон Демингтің (1615–1705) тікелей ұрпағы, ол Коннектикут колониясының алғашқы пуритан қоныс салушысы және оның алғашқы патент иесі, сондай-ақ Ричард Триттің (1584–1669) қызы, ол Жаңа Англияның алғашқы қоныс салушысы, Коннектикут заң шығарушы органының депутаты және Коннектикуттың 1662 жылғы Корольдік жарғысының патент иесі болған.

Мансап

Деминг 1946–1993 жылдары Нью-Йорк университетінің бизнес-әкімшілік магистратурасында статистика профессоры болды және 1988–1993 жылдары Колумбия университетінің бизнес мектебінде сабақ берді. Ол жеке бизнеске де кеңесші болды. 1927 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің (USDA) К. Х. Кунсман Демингті Белл Телефон Зертханасының Уолтер А. Шевхартпен таныстырды. Деминг процестерді статистикалық бақылау және бақылау картасының техникалық құралын жасаған Шевхарттың еңбектерінен үлкен шабыт алды, содан кейін Деминг статистикалық әдістерді өнеркәсіптік өндіріс пен басқаруға қолдануға көшті. Шевхарттың өзгерістің жалпы және ерекше себептері туралы идеясы тікелей Демингтің басқару теориясына әкелді. Деминг бұл идеяларды өндіріс процестеріне ғана емес, сонымен қатар кәсіпорындарды басқару және ұйымдастыру процестеріне де қолдануға болатынын түсінді. Осы маңызды түсінік 1950 жылдан кейін өнеркәсіптік дамыған әлемнің экономикасына орасан зор әсер етті. 1936 жылы ол Лондон университетінде сэр Рональд Фишер мен Джерзи Нейманнан дәріс алды. Деминг 1939 жылы жарық көрген «Сапаны бақылау тұрғысынан статистикалық әдіс» кітабын USDA-да Шевхарттың берген дәрістерінен өңдеп шығарды. Видеосұхбатында Деминг Шевхарттан көп нәрсе үйренгенін, оның керемет болғанымен, «нәрселерді қиындатуға ерекше қабілеті» болғанын айтты. Сондықтан Деминг көп уақытын Шевхарттың идеяларын көшіруге және оларды өзіндік түсінікпен ұсыну жолдарын табуға жұмсады. Деминг 1940 жылғы АҚШ халық санағында алғаш рет қолданылған сынақ алу әдістерін жасады және осы процесте итеративті пропорционалды сәйкестік үшін Деминг-Стефан алгоритмін құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Деминг бес адамнан тұратын Төтенше техникалық комитеттің мүшесі болды. Ол Х. Ф. Додж, А. Г. Эшкрофт, Лесли Э. Саймон, Р. Э. Уорхэм және Джон Гейлардпен бірге американдық соғыс стандарттарын (1942 жылы жарық көрген Американдық стандарттар қауымдастығы Z1.1–3) жасауға қатысты және соғыс кезінде өндірісте жұмыс істейтін жұмысшыларға SPC әдістерін үйретті. Статистикалық әдістер Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеңінен қолданылды, бірақ кейінірек американдық жаппай өндірілетін өнімдерге шетелдегі үлкен сұраныс туындағанда біраз уақытқа тоқтатылды.

Deming was a professor of statistics in New York University graduate school of business administration (1946–1993) and taught at Columbia University's graduate school of business (1988–1993). He also was a consultant for private business. In 1927, Deming was introduced to Walter A. Shewhart of the Bell Telephone Laboratories by C. H. Kunsman of the United States Department of Agriculture (USDA). Deming found great inspiration in the work of Shewhart, the originator of the concepts of statistical control of processes and the related technical tool of the control chart, as Deming began to move toward the application of statistical methods to industrial production and management. Shewhart's idea of common and special causes of variation led directly to Deming's theory of management. Deming saw that these ideas could be applied not only to manufacturing processes, but also to the processes by which enterprises are led and managed. This key insight made possible his enormous influence on the economics of the industrialized world after 1950. In 1936, he studied under Sir Ronald Fisher and Jerzy Neyman at University College, London, England. Deming edited a series of lectures delivered by Shewhart at USDA, Statistical Method from the Viewpoint of Quality Control, into a book published in 1939. One reason he learned so much from Shewhart, Deming remarked in a videotaped interview, was that, while brilliant, Shewhart had an "uncanny ability to make things difficult." Deming thus spent a great deal of time both copying Shewhart's ideas and devising ways to present them with his own twist. Deming developed the sampling techniques that were used for the first time during the 1940 U. S. Census, formulating the Deming Stephan algorithm for iterative proportional fitting in the process. During World War II, Deming was a member of the five man Emergency Technical Committee. He worked with H. F. Dodge, A. G. Ashcroft, Leslie E. Simon, R. E. Wareham, and John Gaillard in the compilation of the American War Standards (American Standards Association Z1.1–3 published in 1942) and taught SPC techniques to workers engaged in wartime production. Statistical methods were widely applied during World War II, but faded into disuse a few years later in the face of huge overseas demand for American mass produced products.

Жапония

1947 жылы Деминг 1951 жылғы жапондық халық санағының бастапқы жоспарлауына қатысты. Одақтас державалар Жапонияны оккупациялаған кезде, ол АҚШ Армиясы департаментінің өтініші бойынша санаққа көмектесуге шақырылды. Ол генерал Дуглас Макартурдың тікелей өтінішімен келді, ол Жапонияның соғыстан кейінгі қираған экономикасының салдарынан телефон желісі үзіліп, тіпті бір телефон қоңырауын да аяқтау мүмкін болмағандықтан көңілі тоңды. Жапонияда болғанда, оның сапаны басқару техникаларындағы тәжірибесі және жапон қоғамымен байланысы, оған Жапон ғалымдары мен инженерлерінің бірлестігінен (JUSE) шақыру алды. Демингтің жапондық басшыларға жеткізген мазмұны – сапаны жақсарту шығындарды төмендетіп, өнімділікті және нарық үлесін арттырады. 1960 жылы Жапония премьер-министрі (Нобусуке Киши) император Хирохитоның атынан Демингке Жапонияның Екінші дәрежелі Қасиетті Ұлы Орденін табыс етті. Медальдегі мақтау қағазы Демингтің Жапонияның өнеркәсібінің жаңаруына және оның әлемдік жетістіктеріне қосқан үлесін мойындайды. Оның еңбектерінің бірінші бөлімінде Жапониядағы жұмысы сипатталған:

1991 жылы ол Автомобильдік Даңқ залына енгізілді.

Негізгі қағидалар

Деминг менеджерлерге бизнестің тиімділігін арттыруға бағытталған 14 маңызды қағиданы ұсынды. Бұл ұсыныстар алғаш рет оның «Кризистен шығу» (23–24 беттер) кітабында жарияланды. Деминг өзінің кітабында бұл терминді қолданбаса да, оған Толық сапаны басқару қозғалысын бастады деген құрмет көрсетіледі. Өнім мен қызметті жақсартуға тұрақты ұмтылыс жасап, бәсекеге қабілетті болуға, бизнесте қалуға және жұмыс орындарын қамтамасыз етуге бағытталған мақсаттылықты қалыптастырыңыз. Жаңа философияны қабылдаңыз. Біз жаңа экономикалық дәуірде өмір сүріп жатырмыз. Батыстың басшылығы осы шақыруға жауап беруі керек, өз жауапкершілігін түсінуі керек және өзгерістерді жетекшілік етуі керек. Сапаны қамтамасыз ету үшін инспекцияға тәуелділікті тоқтатыңыз. Өнімге бастапқыда-ақ сапаны енгізу арқылы үлкен көлемдегі инспекция қажеттігін жойыңыз. Баға белгісіне сүйене отырып бизнес жүргізу тәжірибесін тоқтатыңыз. Оның орнына, жалпы құнды төмендетуге ұмтылыңыз. Бір тауарға бір ғана жеткізушіні таңдап, ұзақ мерзімді адалдық пен сенімге негізделген қарым-қатынас орнатыңыз. Өндіріс және қызмет көрсету жүйесін үнемі және мәңгілік жақсарту арқылы сапа мен өнімділікті арттырыңыз, соның нәтижесінде шығындарды үнемі төмендетіңіз. Жұмыс орнында оқытуды енгізіңіз. Лидерлікті орнатыңыз (12-қағиданы және «Кризистен шығу» кітабының 8-тарауын қараңыз). Басшылықтың мақсаты адамдарға, машиналар мен құралдарға жақсы жұмыс істеуге көмектесу болуы керек. Басқаруды қадағалауды, сондай-ақ өндіріс жұмыскерлерін қадағалауды қайта қарау қажет. Қорқыныштан құтылыңыз, осылайша әркім компания үшін тиімді жұмыс істей алады (3-тарауды қараңыз). Бөлімдер арасындағы кедергілерді жойыңыз. Зерттеу, жобалау, сату және өндіріс бөлімдерінің қызметкерлері өнім немесе қызмет пайдалану кезінде туындауы мүмкін өндіріс және қолдану мәселелерін болжау үшін команда ретінде жұмыс істеуі керек. Жұмыс күшіне арналған ұрандарды, шақыруларды және кемшіліксіз өнімділік деңгейлерін талап ететін мақсаттарды жойыңыз. Мұндай шақырулар тек қана қарым-қатынастарды ушықтырады, өйткені сапаның төмендігі мен өнімділіктің төмендігінің көп бөлігі жүйеге байланысты және жұмыс күшінің құзырына кірмейді. Фабрикадағы жұмыс стандарттарын (квоталарды) жойыңыз. Оларды басшылықпен ауыстырыңыз. Мақсатқа бағытталған басқаруды жойыңыз. Сандар мен сандық мақсаттарға бағытталған басқаруды жойыңыз. Оның орнына басшылықты қолданыңыз. Сағаттық жұмысшының еңбекқорлығына мақтаныш құқығын шектеуші кедергілерді жойыңыз. Бақылаушылардың жауапкершілігі сандық көрсеткіштерден сапаға ауысуы керек. Басқару және инженерлік саладағы қызметкерлердің еңбекқорлығына мақтаныш құқығын шектеуші кедергілерді жойыңыз. Бұл, атап айтқанда, жылдық немесе еңбек сіңіргендігі бойынша бағалауды және мақсатқа бағытталған басқаруды жоюды білдіреді (3-тарауды қараңыз). Білім беру және өзін-өзі жетілдірудің белсенді бағдарламасын енгізіңіз. Компаниядағы барлық адамды трансформацияны жүзеге асыруға жұмылдырыңыз. Трансформация – бәрінің жұмысы. «Традициядан бас тартуға батылдық беру үшін кең ауқымды оқыту қажет. Кез келген әрекет пен кез келген жұмыс – бұл процестің бір бөлігі».

Deming offered 14 key principles to managers for transforming business effectiveness. The points were first presented in his book Out of the Crisis (p. 23–24). Although Deming does not use the term in his book, it is credited with launching the Total Quality Management movement. Create constancy of purpose toward improvement of product and service, with the aim to become competitive, to stay in business and to provide jobs. Adopt the new philosophy. We are in a new economic age. Western management must awaken to the challenge, must learn their responsibilities, and take on leadership for change. Cease dependence on inspection to achieve quality. Eliminate the need for massive inspection by building quality into the product in the first place. End the practice of awarding business on the basis of a price tag. Instead, minimize total cost. Move towards a single supplier for any one item, on a long term relationship of loyalty and trust. Improve constantly and forever the system of production and service, to improve quality and productivity, and thus constantly decrease costs. Institute training on the job. Institute leadership (see Point 12 and Ch. 8 of Out of the Crisis). The aim of supervision should be to help people and machines and gadgets do a better job. Supervision of management is in need of overhaul, as well as supervision of production workers. Drive out fear, so that everyone may work effectively for the company. (See Ch. 3 of Out of the Crisis)
Break down barriers between departments. People in research, design, sales, and production must work as a team, to foresee problems of production and usage that may be encountered with the product or service. Eliminate slogans, exhortations, and targets for the work force asking for zero defects and new levels of productivity. Such exhortations only create adversarial relationships, as the bulk of the causes of low quality and low productivity belong to the system and thus lie beyond the power of the work force. Eliminate work standards (quotas) on the factory floor. Substitute with leadership. Eliminate management by objective. Eliminate management by numbers and numerical goals. Instead substitute with leadership. Remove barriers that rob the hourly worker of his right to pride of workmanship. The responsibility of supervisors must be changed from sheer numbers to quality. Remove barriers that rob people in management and in engineering of their right to pride of workmanship. This means, inter alia, abolishment of the annual or merit rating and of management by objectives (See Ch. 3 of Out of the Crisis). Institute a vigorous program of education and self improvement. Put everybody in the company to work to accomplish the transformation. The transformation is everybody's job. "Massive training is required to instill the courage to break with tradition. Every activity and every job is a part of the process."

PDCA мифы

Демингке PDCA (Жоспарлау-Іске асыру-Тексеру-Әрекет ету) циклінің авторлығын тағайындау – кең таралған қате түсінік. Деминг бұл циклді үздіксіз оқыну және жетілдіру циклі ретінде Шевхарт циклі деп атады. Рон Моен мен Клиффорд Норманның «Деминг циклы туралы мифтерді жою және оның қалай дамып келе жатқанын қарастыру» атты мақаласында PDCA-ның бастаулары Галилейдің жоспарланған эксперименттері және Фрэнсис Бэконның индуктивті оқыну жөніндегі еңбектерімен байланыстырылады. Ғылыми әдістің негізгі идеясы – гипотеза құру, эксперимент жүргізу және эксперимент нәтижелері арқылы гипотезаны тексеру. Кейін бұл идея C.I. Льюиске, ал ол арқылы Шевхартқа әсер еткен сияқты, бұл 17 ғасырдан бергі эволюциялық кезеңнің анық баяндамасын ұсынды. Деминг бұл идеяны Шевхарттың 1939 жылғы еңбегіне негіздеп, уақыт өте келе оқу және жетілдіру цикліне дедуктивті және индуктивті оқыну идеяларын енгізген Жоспарлау-Іске асыру-Зерттеу-Әрекет ету (PDSA) циклін жасады. Деминг 1993 жылы «Жаңа экономика» кітабының 132-бетінде PDSA циклін жариялады.

Фермент кинетикасы деректерін талдау

Демингтің Ханс Лайнвейвер және Дин Бёркпен ынтымақтастығы – статистик ретіндегі оның еңбектерінің арасында ең аз танылған, бірақ ол Америкалық Химиялық Қоғамның журналында жарияланған және ең көп сілтеме жасалған мақалаға тікелей қатысты. Бұл мақала авторлар Демингтен деректерін талдаудың дұрыс тәсілі туралы кеңес алғаннан кейін жазылған. Олар өзара шамалар графигін (double reciprocal plot) енгізгенімен, онда реакция жылдамдығының кері шамасы субстрат концентрациясының кері шамасына қарсы салынады, кинетикалық параметрлерді Деминг ұсынған жылдамдықтардың төртінші дәрежесімен салмақталған сызықтық регрессия арқылы есептеді. Айыныштысы, олардың бұл (маңызды) әдісі тез ұмытылып қалды.

Жеке өмір

Деминг 1922 жылы Агнес Беллге үйленді. Ол 1930 жылы қайтыс болды, олар қыз Доротиді асырап алғаннан кейін бір жылдан сәл астам уақыт өткен соң (1984 жылы қайтыс болды). Деминг нәрестені тәрбиелеуге көмектесу үшін түрлі жеке үйлерді пайдаланды, ал 1932 жылы Лола Элизабет Шуппен (1986 жылы қайтыс болды) үйленгеннен кейін, ол оны бірге бірнеше мақала жазған әріптесі ретінде үйге алып келді. Лола мен ол тағы екі балаға ие болды: Диана (1934 жылы туған) және Линда (1943 жылы туған). Демингтің өмірден өткенде Диана мен Линда, сондай-ақ жеті немересі бар еді.

Өлім

Деминг 1993 жылғы 20 желтоқсанда Вашингтондағы үйінде 93 жасында қатерлі ісіктен ұйықтағанда қайтыс болды. Өмірінің соңына таман, АҚШ-та қалай есте қалуды тілегені туралы сұраққа ол: "Мен тіпті есте қалмауым мүмкін" деді. Сәл үндегеннен кейін ол: "Мүмкін, Американы өзіне-өзі зиян келтіруден сақтап бағуға өмірін арнаған адам ретінде".