Кіріспе

Мадуродам – Нидерландыдағы Гаага қаласының Шевенген ауданындағы шағын парк және туристік орын. Онда Голландияның танымал ескерткіштерінің, тарихи қалаларының және ірі жобаларының 1:25 масштабты модельдері көшірме түрінде ұсынылған. Парк 1952 жылы ашылғаннан бері ондаған миллион адамға қонақжайлық еткен. Парктан түскен табыстың барлық таза түсімі Нидерландыдағы түрлі қайырымдылық қорларға бағышталған.

Атауы

Мадуродам Джордж Мадуроның есімімен аталған, ол Кюрасаодан шыққан голландиялық құқық студенті. Ол нацистік басқыншылық күштерімен күресті, бастапқыда армияда лейтенант болып, кейін Голландия қарсыласының мүшесі ретінде. 1945 жылы ол Дахау концлагерінде қаза тапты. 1946 жылы Мадуро Нидерланд Корольдігінің ең жоғары және ең көне әскери наградасы – Вильгельм әскери орденінің төртінші дәрежелі рыцарь медалімен қайтыс болғаннан кейін марапатталды. Бұл награданы ол Нидерландтағы неміс әскерлеріне қарсы болған шайқаста көрсеткен батылдығы үшін алды.

Парк идеясы

Б. Бун ван дер Старп ханым голланд студенттер санаторийінің қорының мүшесі болды. Бұл санаторийде туберкулезбен ауыратын студенттер ем алып, оқуға мүмкіндік алатын. Олардың қалпына келуіне қаржылық қолдау қажет болды. Бун ван дер Старп ханым Англияның Биконсфилд қаласындағы Бексонскот атты миниатюралық саябақ туралы естіді. Бұл саябақ үлкен табыс әкелді, оның көп бөлігі жыл сайын Лондон қаласындағы ауруханаға қайырымдылық ретінде берілді. Бун ван дер Старп ханыммен болған кездесуден кейін Джордж Мадуроның ата-анасы ұлдарының естелігі үшін Мадуродам жобасына қажетті қаражатты сыйлады. С. Ж. Бума Мадуродамның архитекторы болып тағайындалды және Бун ван дер Старп ханымның тілегі бойынша жаңа саябақты Бексонскотқа ұқсас ету үшін сол жерге сапар шекті. Сапарынан кейін ол Мадуродамның жоспарын жасады және «Күлкілі қала» ("Het stadje met de glimlach") атты тақырыпты ұсынды.

Қала әкімі мен қалалық кеңес

1952 жылы 2 шілдеде сол кездегі жасөспірім Беатрикс ханшайым Мадуродам қаласының мэрі болып тағайындалды және оған қаласымен таныстырылды. Беатрикс патшайым болғаннан кейін, ол бұл лауазымнан бас тартты. Оның кеткенінен кейін жаңа дәстүр қалыптасты: қалалық кеңес жыл сайын өз құрамынан мэрді сайлайды. Жастар кеңесінің барлық мүшелері Гаага қаласында оқитын студенттер. Жыл сайын Гаага мектептері жастар кеңесіне қатысу үшін студенттерді ұсына алады. Жастар кеңесінің мүшелері сонымен қатар Мадуродамдағы қаржы жұмсау комитетінің де мүшелері болып табылады. Бұл комитет қайырымдылық қорларын басқарады – Мадуродамның жастарға арналған іс-шараларды ұйымдастыратын ұйымдарға қаржылай көмек көрсететін жеке қоры бар.

Жаңартулар

2011 жылы қоғамдық қызығушылықтың төмендегенін көрсететін зерттеулер саябақ басшылығын 8 миллион еуроға саябақтың 60 жылдығына орай 2012 жылы кең ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізуге итермеледі. Осы мақсатта саябақ 2011 жылдың қарашасынан 2012 жылдың сәуіріне дейін көпшілікке жабылды. Қазір саябақ үш тақырыпқа бөлінген: су – дос ретінде де, жау ретінде де; тарихи қалалар; және Нидерланды – әлем үшін шабыт көзі. Әр тақырыпта әртүрлі іс-шаралар ұсынылады – жарық шоуларынан бастап музыкалық қосымшаларға дейін. Кішкентай монета саңылаулары көпірлерді, зауыттарды немесе өртенген мұнай танкерін іске қосады. Эстетикалық жақсартулармен қатар, ақпараттық мазмұны да жақсартылды. Шағын теледидарлар қысқа видеороликтерді немесе толыққанды ақпаратты көрсетеді. Келушілер кірген кезде чипті карталар алады, оларды осы мүмкіндіктерді пайдалану үшін қолдануға болады. 2012 жылдың 7 сәуірінде Мадуродам қайтадан көпшілікке есігін ашты. Ресми ашылу 2012 жылдың 21 сәуірінде сол кездегі патшайым Беатрикс қатысуымен өтті.

Модельдеу

Мадуродамдағы әрбір нысан 1:25 масштабында салынған. Егер басшылық Мадуродам үшін нақты бір миниатюра жасауды шешсе, құрылысшылар ең алдымен нақты ғимараттың барлық аспектілерін зерттейді. Олар көптеген суреттерді талдау арқылы нысанның пішінін, түсін және басқа да барлық қасиеттерін зерттейді. Содан кейін модельдерді жасауға кіріседі. Компьютер барлық өлшемдерді жүргізіп, барлық ақпаратты физикалық модельді жасайтын машинаға жібереді. Модель бояу бөлмесіне жіберіліп, соңғы түрін алады. Осы бөлмеде қайта жаңарту жұмыстары да жүргізіледі. Көптеген миниатюралар сыртта орналасқандықтан, оларға үнемі бояуды жаңарту қажет.

Реализм

Мадуродам Голландияны кішірейтілген ортада шынайы бейнеде көрсетуге тырысады. Өсімдіктер мен көшелердің әшекейлемесін қоса, барлық нәрсе масштаб бойынша модельделген. Кішірейтілген ағаштар жасау көп уақытты қажет етеді. Сондай-ақ, ғимараттардың төңірегінде көптеген кішкентай адамдар бар. Бұл голландиялықтардың нағыз өмірін көрсетеді. Бұл "тұрғындар" ауа райына қарай өзгеріп отырады. Қыс мезгілінде олар күрмешек пен жылы киім киеді, ал жазда – футболка киеді. Мадуродамның "тұрғындары" көбінесе көпұлтты болып келеді, олардың арасында басқа елдерден келгендер (иммигранттар) де бар, бұл Голландиядағы нағыз өмірді көрсетеді.

Фантаситрон

Fantasitron – бұл 3D селфі фотокабинасы, онда клиенттер фотокабинада түсірілген суреттерден бағдарламалық құралдар арқылы өздерінің 3D модельдерін жасарта алады. Shapeways сияқты үшінші тарап баспа компаниясы жасалған модельдерді клиенттерге басып, жібереді.

Нидерланд соты

Парктің қалған бөлігінен өзгеше, Хоф ван Нидерланд (Голландия соты) миниатюра емес, нақты өлшемде салынған. 4 минут ішінде бұл аттракцион 1572 жылы Нидерландының қалай пайда болғанын көрсетеді. Атракцион Дордрехт қаласындағы Хоф ван Нидерландтан шабыттандырылып, 2015 жылдың 19 шілдесінде ашылды.

Шабыт

Парк 1956 жылы Диснейлендте және 1994 жылы Париж Диснейлендінде ашылған "Ертегілер елі" аттракционының шабыт көзі болды. Бұған қоса, Фернандо де Эрцилла Айестаран Мадуродамға жасаған сапарынан кейін әлемдегі ең ірі шағын парктердің бірі – 1983 жылы Испанияның Каталония аймағында ашылған Catalunya en Miniatura жобасын іске асыруға ұйымдастырды.