Кіріспе

Мальмесберилік ағылшын монах Эилмер (кейде жазушының қатесінен Оливер, Эльмер немесе Этельмер деп те аталады) – 11 ғасырдағы ағылшын бенедиктин монахы. Ол қанаттарды қолданып ұшуға жасаған алғашқы әрекетімен әйгілі.

Өмір

Айлмер Малмсбери аббаттығының монахы болды және астрология туралы жазған. Ол туралы бізге белгілі нәрселердің бәрі шамамен 1125 жылы көрнекті ортағасырлық тарихшы Уильям Малмсберидің "Англия патшаларының істері" (Gesta regum Anglorum) атты еңбегінде жазылған. Уильям мен Айлмер бір аббаттың монахтары болғандықтан, Уильям оның жазбаларын Айлмерді қарт күйінде білген адамдардан тікелей алған болуы әбден мүмкін. Егер Айлмер 76 жыл бұрын, 989 жылы Галлей кометасын көрген болса, онда ол шамамен 984 жылы туған болуы мүмкін, яғни кометаны алғаш көргенде бес немесе алты жаста болған, демек, оны есте сақтауға жететін жасқа жеткен. Дегенмен, Айлмер заманында кометалардың мерзімділігі белгісіз болғандықтан, оның "Сені көптен көрмедім" деген сөзі басқа, кейінірек пайда болған кометаға қатысты болуы мүмкін. 1066 жылы Айлмердің "қарт кісі" болғаны және ол "жастығында" ұшуға тырысқаны белгілі болғандықтан, оқиға XI ғасырдың басында, мүмкін, оның алғашқы онжылдығында болған. Уильямның баяндамаларынан басқа, Айлмердің өмірін сипаттайтын басқа белгілі дереккөздер жоқ.

Ұшу

Уильям Эйлмердің жастығында грек мифін оқып, оған сенеді деп жазды. Осылайша, Эйлмер қолына және аяғына қанаттар бекітіп, Малмсбери аббаттығының мұнарасының ең жоғарғы жағынан секірді: «Ол сол заман үшін білімді, қарт адам еді және жастық шағында ерекше батыл әрекет жасады. Ол белгілі бір жолмен, мен қалай екенін білмеймін, қолы мен аяғына қанаттар байлады, аңызды шындық деп қателесіп, Дедал сияқты ұшу үшін, мұнараның шатырында желді жинап, 200 метрден астам ұшты. Бірақ желдің күшінен, ауаның құйылысынан және өзінің асығыс әрекетіне көз жеткізгеннен кейін, ол құлап, екі аяғын сындырып, содан кейін мүгедек болып қалды. Ол сәтсіздікке ұшырауының себебін өзіне құйрық жасамағанымен түсіндірді. «Оливерс Лейн» қазіргі Көшеден және аббаттықтан шамалы қашықтықта орналасқан, жергілікті халық Эйлмердің сонда қонғанын айтады. Эйлмер: «Өзіме құйрық жасауды ұмытыппын» деді. Соңғы кезде Максвелл Вуснам 1986 жылы материалдар, ұшқыштардың бұрыштары және желдің әсері сияқты техникалық аспектілерді егжей-тегжейлі зерттеді. Дегенмен, монах Эйлмер үшін ұшу идеясының рухани маңызы да болуы керек: ол жанды өмірден кейін ұшу үшін қорғау және тұрақтандыру қажеттігін білмейтін болмас еді; періштелер мен адам денелерінің арасындағы айырмашылықтар; күнәнің салмағы және өлшеулі дененің табиғи емес көтерілуі».

Мұра

Австралияның Брисбен қаласындағы Квинсленд университетінің Механикалық және Кен инженерлері мектебі Eilmer4 деп аталған есептеулік сұйықтық динамикасының модельдеу кодын жасады. "Ұшқан монах Эйлмер" атты қысқа фильм Эйлмердің Икарды құлдану әрекетін көрсетеді.