Кіріспе

Кішкентай мектеп – Аргентина тарихындағы «Қанды соғыс» кезеңінде «жоғалып кеткен» Алисия Партнойдың романы. Бұл – құпия түрме туралы баяндама. Ол, көзге байланған кішкентай тесік арқылы кездескен және көрген адамдардың бәрін айтады. Қүзетшілер «Кішкентай мектептегі» тұтқындардың бір-бірімен сөйлеспеуіне, көріспеуіне қадағалады. Тұтқындар кез келген ұсақ сылтаумен ұрылып, азапталды, көбісі өлтірілді. Аргентинада әскери режимдер сирек емес, бірақ 1976 жылдан 1979 жылға дейін билік құрғандар, саяси нанымдары үшін ұрланған, түрмеге қамалған, азапталған және/немесе өлтірілген азаматтардың саны бойынша ерекшеленді. 1977 жылдың басында авторды әскер ұстап алып, «кішкентай мектепке» жіберді – бұл диссиденттерге «сабақ» оқылатын көптеген лагерьлердің бірі. Ешқандай айып тағылмастан тұтқындалған ол, көзін байлап, қол-аяғын байлап, бір жылға жуық уақыт бойы достары мен отбасысынан, тіпті баласынан да ажыратылды, себебі түсініксіз жағдайда босатылды. Партнойдың түрмедегі өміріне қатысты естеліктері түсінікті түрде шатаң және ойшаң, бірақ олар мінез бен қайраткерліктің куәсі ретінде сақталады. Осы оқиғаларды осыншалықты қайғылы ететін – ұсақ-түйектер. Бір тұтқынның азапталған кезде санасында үздіксіз қайталап тұратын балалар өлеңі. Досының күртесі, егер ол мектептен алынса, мүмкін, өлтірілсе, күзетшінің соққысынан сақтайды. Бір тұтқынның әлі де «толық» екенін еске түсіретін, спичка қорабында сақталған сынған тіс. Басқа бір тұтқынның көзге байланған қалпақтың астынан көретін өмірдің шағын көріністері, ол оның бетіне жақсы жабыспайды. Дауыл кезінде терезеден ағып жатқан жаңбыр тамшыларын алақанға ұстаудың қуанышы.