Словенияның бұрынғы ұлттық әуежол компаниясы: Adria Airways тарихы

Кіріспе

Словенияның жойылған ұлттық әуе компаниясы (1961–2019)

Adria Airways d. o. o. (бұрын Inex Adria Aviopromet және кейін Inex Adria Airways деп аталған) – Словенияның ту тасымалдаушысы, Еуропалық бағыттарға жоспарлы және чартерлік рейстерді жүзеге асырған. Компанияның бас кеңсесі Любляна қаласының жанындағы Цёрнжи Брник, Черклье-на-Горенjskem ауданындағы Любляна Жоже Пучник әуежайында орналасқан. 2019 жылдың 30 қыркүйегінде әуе компаниясы банкроттық жариялап, барлық қызметін тоқтатты.

1960 жылдар: Бастапқы жылдары

Авиакомпания 1961 жылғы наурыз айында Adria Aviopromet (Adria Airways) деп құрылды. Тамыз айында компания KLM-нен екі DC-6B ұшағын сатып алып, голланд экипажымен алғашқы коммерциялық рейсін орындады. Сонымен қатар, Adria-ның алғашқы экипажы мен техникалық командалары JAT Yugoslav Airlines және әскери әуе күштерінде оқытылды. Adria 1961 жылғы желтоқсан айында тұңғыш рет отандық экипажбен рейс жасады. Осымен қатар, коммерциялық бөлімнен бастап есеп бөліміне дейін компания үшін қажетті барлық қызметтер құрылып, ұйымдастырылды. Келесі жылдары Adria Германия, Ұлыбритания, Нидерланды және Скандинавия елдерінен Адриатика теңізінің жағалауындағы әуежайларға туристік рейстер арқылы нарыққа қадам басты. 1964 жылы шетелдегі ұйымдардың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында АҚШ және Канадаға рейстер қосылды. Adria Біріккен Ұлттар Ұйымы үшін де көптеген рейстер орындады. 1964 жылы Люблянада жаңа әуежай ашылғаннан кейін Adria өзінің базасын Загребтегі бұрынғы кеңсесінен көшірді. DC-6B ұшақтары бірте-бірте нарықта бәсекеге қабілетсіз болып қалды. 1967 жылы компания ауыр дағдарысқа ұшырады, ол 1968 жылы банкроттық рәсіммен аяқталды. Міндетті түрде қайта құрылымдаудан кейін Adria, сол кездегі Словения сауда-өнеркәсіп палатасының президентінің күш-жігерінің арқасында қызметін жалғастырды. 1968 жылғы желтоқсан айында Adria Белградта орналасқан серб компаниясы InterExport-пен бірігіп, өзінің атын Adria Aviopromet-тен Inex Adria Aviopromet (Inex Adria Airways) деп өзгертті. Ұшақ паркін жаңарту жұмыстары басталды.

1970-ші жылдар: Жетілдіргіштердің пайда болуы

1969 жылы алғашқы реактивті ұшақ – 115 орындық McDonnell Douglas DC-9-30 сатып алынды. Осылайша, әуе флотын жаңғырту кезеңі басталды, бұл Adria-ға туристік рейстер нарығындағы үлесін арттыруға мүмкіндік берді. 1969 жылдың қыркүйегінде Любляна – Белград бағытында алғашқы жоспарлы рейсі іске қосылды. 1970 жылдың наурыз айында Adria төрт Douglas DC-6B және бір Douglas DC-9-30 ұшағына ие болды, тағы біреуі тапсырыс бойынша дайындалып жатты. Бизнес едәуір өсімді көрсетті. Adria өз ұшақтарының паркін кеңейтумен қатар, кейде ұшақтарды жалдап та алды (Sud Aviation Caravelle, Douglas DC-8, BAC One Eleven). 1972 жылы Adria Douglas DC-8-55 ұшақтарымен Америка Құрама Штаттары мен Канадаға трансатлантикалық рейстерді қайта бастады. Бірақ, келесі жылы бұл бағыттан бас тартты. 1970 жылдардың соңында Adria чартерлік рейстер нарығындағы ең пунктуалды авиакомпания ретінде марапатталды. Осы кезеңдегі ең үлкен коммерциялық жетістіктер сол кездегі ең ірі нарық болған Германияда Grimex компаниясымен жемісті серіктестікте қол жеткізілді. Ұлыбритания, Франция, Испания және Скандинавияға рейстер саны да артты. Осы кезеңде Adria Югославия ішінде де рейстер енгізді. Компания білім беруге ерекше мән берді. Кәсіби білім беру орталығын құрды және Люблянадағы инженерлік факультетте авиациялық курс ашуға көмектесті. Қауіпсіздік деңгейін арттыруға баса назар аударылды, өйткені соңғы он жылда үш авиаапат тіркелді.

1980 жылдар: Жаңғырту

Inex Adria Aviopromet (Inex Adria Airways) 1980-шы жылдарға туристік нарықта және жоспарланған ішкі рейстерде мойындалған жетістікке ие, беделді компания ретінде кірді. 1981 жылдың мамыр айында Adria үш жаңа McDonnell Douglas MD 80 ұшағын сатып алды. Өкінішке орай, олардың бірі желтоқсан айында Корсикадағы тауға құлап, барлық адам қаза болды. 1982 жылы Adria жаңа басшылыққа ие болды, ол ұшу экипаждарын, техникалық персоналды және басқа да кәсіби мамандардың біліктілігін арттыруға, сондай-ақ қауіпсіздікті қамтамасыз етуге баса назар аударды. Осы кезеңде бизнес негізінен Адриатика теңізіне арналған чартерлік рейстерге шоғырланды. Германия мен Швейцариядағы жұмысшыларға арналған рейстер, ішкі рейстермен байланысты, бизнестің маңызды бөлігіне айналды. 1984 жылдың соңында Любляна–Белград–Ларнака бағытында алғашқы халықаралық рейстер де іске қосылды. Әуе трафигінің даму перспективалары өте жақсы болғандықтан, 1984 жылы Adria 5 Airbus A320 ұшағын сатып алу туралы келісімге келді. Сондай-ақ, 1984 жылғы Сараеводағы қысқы Олимпиада ойындары үшін екі жаңа Dash 7 ұшағы да сатып алынды. 1985 жылдың желтоқсанында Adria компаниясының құрамында төрт McDonnell Douglas DC 9 30, екі McDonnell Douglas DC 9 50, бір McDonnell Douglas MD 81, үш McDonnell Douglas MD 82 және екі de Havilland Canada Dash 7 ұшағы болды. Бір жылдан кейін тағы бір MD 82 паркіне қосылды. Коммерциялық заңнама бойынша жүзеге асырылған қайта құру бағдарламасының нәтижесінде 1986 жылы Adria Inex тобынан шығып, тәуелсіз компанияға айналды және өзінің атын Adria Airways деп өзгертті. Кейіннен Adria IATA мүшесі болды. 1989 жылы алғашқы жаңа Airbus A320 жеткізілді. Бұл Airbus компаниясы жасаған 43-ші A320 және жаңа IAE қозғалтқыштарымен жабдықталған алғашқы ұшақ болды.

1990 жылдар: Әуе компаниясы

Югославияның таралуымен Адриатикадағы туризм индустриясы төмендеді, бұл әуе тасымалдаушыларына да әсер етті. 1991 жылы Adria компаниясының паркінде 13 ұшақ болды: үш Airbus A320 (екісі 1990 жылдың қыркүйегінде жеткізілді), төрт MD 82, бір MD 81, үш DC 9-30 және екі Dash 7. 1991 жылдың маусымында басқа әуе компанияларына екі A320 ұшағы сатылды. 1992 жылы Adria Airways қысқартылған нарықта қызметін қайта жаңғыртып, рейстерді бастады. Батыс Еуропадан Адриатика жағалауына бағытталған көптеген чартерлік рейстер енді басқа елдердің аумағында қалғандықтан қолжетімсіз болды. Ұшақ паркі тым үлкен болғандықтан, көптеген ұшақтар әлем бойынша жалға берілді. Adria Airways Словенияның ұлттық әуе тасымалдаушысы болды және оның операциялық құрылымы өзгерді. Көптеген чартерлік рейстерді орындаудан, жоспарлы рейстерді орындауға көшті. Adria тәуелсіз Словенияның қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Еуропа бойынша жоспарлы рейстер желісін құруға кірісті. Кейіннен 1992 жылы компания Amadeus халықаралық саяхат жүйесіне қосылды. Компанияны қайта құру және жаңғырту кезеңі басталды. Келесі жылдары Adria компаниясының A320 және MD 82 ұшақтары көбінесе жалға берілді. 1994 жылы бір MD 81 және бір MD 82 сатылды. Қалған үш MD 82 және бір DC 9-30 1995 жылдың соңында сатылды. 1996 жылдың ақпанында меншік құрылымын өзгерту аясында Словения үкіметі компанияның 100% акциясын иеленді. 1996 жылы үкіметтің құтқару бағдарламасына сәйкес, компанияны нарықтық принциптер бойынша жұмыс істеуге мүмкіндік беру мақсатында жаңғырту процедурасы басталды. Басты назар операцияларды рационализациялау және жаңғыртуға, сондай-ақ ұшақ паркін нарық талаптарына бейімдеуге аударылды. Қызметкерлер саны 931-ден 618-ге дейін азайтылды. 1996 жылы паркте 168 орындық үш Airbus A320 (кем дегенде екеуі көбінесе жалға берілді), 105 орындық екі DC 9-30 және 46 орындық екі Dash 7 болды. 1996 жылы Adria Lufthansa компаниясымен корпорация құрды. 1997 жылдың сәуірінде Adria Bombardier CRJ200LR ұшақтарынан екі жаңа ұшаққа тапсырыс берді. Ұшақтар 1998 жылы екі Dash 7 және екі DC 9-30 парктен шыққанда жеткізілді. 1998 жылдың соңында тағы бір CRJ200LR жеткізілді. Bombardier CRJ200LR Люблянадан рейстерді орындау үшін ең қолайлы нұсқа ретінде таңдалды, бұл тікелей және жиі рейстерді ұйымдастыруға мүмкіндік берді. CRJ200LR 48 орындық конфигурацияда болды, бұл чартерлік рейстерге қажетті үлкен багаж бөлімшесіне орын жасады. 1999 жылы Adria паркі үш Airbus A320 және үш CRJ200LR ұшағынан тұрды. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында әуе компаниясының бас кеңсесі Люблянада орналасқан болды.

As Yugoslavia began to break up, the tourist industry on the Adriatic slumped, which was also felt by air carriers. In 1991, Adria had 13 aircraft: three Airbus A320s (two were delivered in September 1990), four MD 82s, one MD 81, three DC 9 30s and two Dash 7s. Two A320s, expected to arrive in June 1991, were sold to other airlines. Flights began in 1992, when Adria Airways re established its activities on a truncated market. The majority of charter destinations from Western Europe to the Adriatic coast had become inaccessible as they were now situated on the territory of other countries. The fleet was too big, so many aircraft were leased out across the globe. Adria Airways became Slovenia's national air carrier and its operational structure changed. From being largely a charter airline it transformed itself into a scheduled operator. Adria began to set up a network of scheduled flights around Europe to serve the needs of an independent Slovenia. Later in 1992, the company joined the Amadeus global travel distribution system. A period of restructuring and rehabilitation of the company began. In the next years, Adria's A320s were mainly leased out, as well as MD 82s. An MD 81 and an MD 82 were sold in 1994. The other three MD 82 and a DC 9 30 were sold at the end of 1995. As part of an ownership restructuring, in February 1996, the Government of Slovenia obtained a 100% share in the company. In 1996, in line with the administration's rescue programme, a rehabilitation procedure was started the aim of which was to enable the company to run on market principles. The main emphasis was on the rationalization and modernization of the operations and the adaptation of the fleet to market requirements. The number of employees has been reduced from 931 to 618. In 1996, the fleet consisted of three Airbus A320 with 168 seats (at least two were leased out most of the time), two DC 9 30 with 105 seats and two Dash 7 with 46 seats. Adria started a corporation with Lufthansa later in 1996. In April 1997, Adria ordered two new Bombardier CRJ200LR planes with an option for one more. Planes were delivered in 1998 when two Dash 7 and two DC 9 30 left the fleet. Another CRJ200LR arrived in late 1998. Bombardier CRJ200LR were chosen as the best option for flights operated from Ljubljana, which allowed for more flights to be flown directly and more frequent. CRJ200LR are in 48 seats configuration which give space for a larger baggage compartment needed for charters. In 1999, Adria's fleet consisted of three Airbus A320, which were now operating back home, and three CRJ200LR. In the late 1990s and early 2000s, the airline head office was in Ljubljana.

2000 жылдар: Жаңа нарықтарға шығу

1990 жылдардың соңында Адрия өзінің орталығы Любляна арқылы Балқан қалаларын Батыс Еуропамен байланыстыра бастады. Сараево, Скопье, Охрид, Тирана сияқты қалалар Скандинавия, Ұлыбритания, Германия және Франциямен байланысқа қосылды. 1999 жылы Косово соғысы аяқталғаннан кейін, Adria 1999 жылдың қысында Приштинаға ұшқан алғашқы әуе компаниясы болды. 2000 жылдың наурыз айында 48 орындық Bombardier CRJ200LR ұшағы жеткізілді. 2009 жылдың наурыз айында Adria Airways Airbus компаниясымен жаңа Airbus A319 ұшағын сатып алу туралы ниет хатыға қол қойды. Басқару кеңесі Airbus A320 паркін жаңа Airbus A319 ұшақтарымен ауыстыруды жоспарлады. Ұшақтың орындық схемасы 135 орынға арналған, бұл Adria Airways ұсынатын қызмет түрі үшін экономикалық тұрғыдан тиімді. 2009 жылы екі Airbus A320 ұшағы Мьянма әуе компаниясына сатылды, қазан айында S5 AAC және желтоқсан айында S5 AAB.

2010 жылдар: дағдарысты шешу

Адрия жаңа онжылдықты үлкен жиынтық шығынмен бастады. Дегенмен, болашақ перспективалы болды, себебі 2010 жылдың сәуірінде екі жаңа Airbus A319 ұшағының келуі жоспарланды. 2010 жылдың наурызында Адрия кестесіне Белградты қосты, ол Югославияның тарауына дейін соңғы рет орындалған. 2010 жылдың сәуірінде барлық операциялар Любляна әуежайының ұшу-қону жолағы жөнделуіне байланысты Мариборға көшірілді. Сол айдың соңында, Еуропадағы көптеген басқа әуекомпаниялар сияқты, Адрия да Исландиядағы Эйяфьялайекулл жанартауының атқылауына байланысты тоқтатылды. Адрия екі жаңа Airbus A319 ұшағын жанартаудың салдарынан сәл кешіктіріп алды. 2010 жылдың маусымында компанияны қайта ұйымдастыру аясында Adria Tehnika және Adria Flight School жеке компаниялар ретінде құрылды. Шілде айында Баня-Лукаға жаңа рейстер басталды, олар Sky Srpska компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылды. Рейс бір жылдан кейін тоқтатылды. Сол айдың соңында Марсельге рейстер басталды, бұл түрік жүк көліктерінің жүргізушілеріне Стамбулдан Любляна арқылы қосылыс ұсынды. Бұл рейстер 2011 жылдың соңында тоқтатылды. 2010 жылдың жазында Адрия паркіне Airbus A320 (162 орын), екі Airbus A319 (135 орын), төрт Bombardier CRJ900LR (86 орын) және жеті Bombardier CRJ200LR (48/50 орын) ұшақтары кірді. 2010 жылдың 11 қыркүйегінде Airbus A320 231 (S5 AAA) пайдаланудан шығарылды және Любляна әуежайында сақталады. Қысқы кесте басталғанда, Марсельден Тулонға рейстер ауыстырылды. 2010 жылдың 10 желтоқсанынан бастап Адрия Косовоның Приштина қаласынан жаңа бағыттарда қызмет көрсетуді бастады. Қысқы бағыттар Дюссельдорф, Франкфурт және Мюнхен қалаларына бағытталды. Жазда Брюссель, Копенгаген және Париж қалалары қысқы маусымда басталғандарға қосылды. 2011 жылдың 14 қаңтарында бас директор Тадеж Туфек және атқарушы директор Маржан Равникар соңғы жылдардағы нәтижелерге байланысты отставкаға кетті. Клемен Бостянчич жаңа бас директор болды, ал Роберт Вуга жаңа атқарушы директор болып тағайындалды. Адрия Tehnika-дағы үлесін Любляна әуежайы мен Үкіметке шығынның бір бөлігін жабу үшін сатты. 2011 жылдың ақпан айында CRJ100LR (S5 AAH) пайдаланудан шығарылды және 2011 жылдың тамызында Bombardier Capital компаниясына қайтарылды. 2011 жылдың наурыз айында Адрия 50 жылдығын тойлады. Ұлттық қазіргі заманғы тарих мұражайында Словенияның ұлттық тасымалдаушысының тарихын көрсететін көрме ұйымдастырылды. Жаңа басқарудың алғашқы қадамдарының бірі – екі жаңа Airbus ұшағын жалға алу болды. Airbus A320 231 (S5 AAS, бұрынғы EI DOD) 2011 жылдың сәуірінен бастап 3,5 жылға жалға алынды. Онда 180 орын бар және көбінесе чартерлік рейстерде қолданылады. Маусым айында екінші Airbus A320 211 (S5 AAT, бұрынғы CS TNB) 18 айға жалға берілуі тиіс еді, бірақ ол қазан айында сақталды. Ол 1960 жылдардағы Адрияның ретро түстерін киіп жүрді. 2012 жылғы 26 қаңтарда S5 AAT жалға беруші GOAL компаниясына қайтарылды, ол ұшақты сатты. 2011 жылдың жазында Адрия екі Airbus A320 (180/162 орын), екі Airbus A319 (135 орын), төрт Bombardier CRJ900 (86 орын) және алты Bombardier CRJ200LR (50/48 орын) ұшақтарымен жұмыс істеді. Үшінші Airbus A320 (S5 AAA) әлі де Адрияға тиесілі болды, бірақ ол пайдалануда болмады және Любляна әуежайында сақталды. 2010 жылы жалпы шығын 63 073 630 евроны құрады. Шығынның басым бөлігі парктің қайта бағалауына байланысты болды, ол CRJ200LR-дің нашар нарықтық құнына байланысты 45 443 441 евроға төмендеді. Қайта бағалау мен жинақталған шығынға байланысты тамыз айында қаржылық қайта құру жоспары жасалды. Бұл жоспарға сәйкес, Үкімет 50 миллион евро инвестиция салады, ал банктер несиелердің 25-50 пайызын акцияларға айналдырады. 2011 жылдың 21 қыркүйегінде Адрия банктермен және үкіметпен келісімге келді. Адрия үкіметтен 69 720 983 евро алды, ал қалғаны несиелерді акцияларға айналдыру арқылы алынды. 2011/12 жылғы қысқы кесте басталғаннан кейін Адрия Баня-Лука, Лондон, Париж, Тулон және Варшаваға рейстерін тоқтатты. Вена-Франкфурт бағыты да тоқтатылды. 2012 жылғы жазғы маусымда Адрия үш маусымдық бағытқа оралды: Барселона, Лондон Лутон және Манчестер. 2012 жылдың тамыз айында Любляна әуежайы Лондон-Лютон бағытында жаңа әуекомпания жұмыс істейтінін хабарлады, сондықтан Адрия оны 2013 жылдың қысқы және жазғы кестесінен алып тастады. 2012 жылдың 24 қыркүйегінде жалға алынған Bombardier CRJ200LR S5 AAI тіркелімімен GECAS жалға берушісіне қайтарылды. Адрия қазір бес CRJ200LR ұшағын, екі CRJ900LR ұшағын, екі жалға алынған CRJ900LR (жаңа буын) ұшағын және екі жалға алынған Airbus A319 ұшағын, сонымен қатар үлкен жалға алынған Airbus A320 ұшағын пайдаланады, барлығы 12 ұшақ. 2012-2013 жылғы қысқы маусымда компания өткен қысқы маусымдағыдай жиілікпен және сол бағыттарға рейстер жасады. Оперативтік парк төрт CRJ900 және төрт CRJ200LR ұшақтарынан тұрды. Airbus паркі чартерлік рейстерде жұмыс істеді және жалдауға берілді, ал қалған CRJ200LR ұшақтары спорт клубтары, бизнес-сапарлар және т.б. сияқты қосымша чартерлік рейстерде және резервтік режімде қолданылды. 2014 жылдың көктемінде Адрия Франкфурттан Тиранаға (Албания) рейстер жасады. 2015 жылдың жазында Адрия Марибордан Англияның Лондон Саутенд әуежайына рейстер жасады. Алайда, маусым соңында рейстер тоқтатылды.

Adria started a new decade with a huge accumulated loss. However, the future looked bright as two brand new Airbus A319s were planned to arrive in April 2010. In March 2010, Adria added Belgrade to its schedule, which was last operated prior to the disintegration of Yugoslavia. In April 2010, all operations were moved to Maribor, as Ljubljana airport was having its runway renovated. Later that month, Adria like many other airlines in Europe, was grounded due to the eruption of Eyjafjallajökull in Iceland. Adria took delivery of two new Airbus A319s with a slight delay due to the volcanic eruption in April/May 2010. In June 2010, as a part of reorganisation of the company, Adria Tehnika and Adria Flight School were created as separate companies. New flights to Banja Luka started in July, which were operated in co operation with Sky Srpska. Flights ended a year later. Later that month, flights to Marseille were started, offering Turkish truck drivers a connection from Istanbul via Ljubljana. These flights were cancelled at the end of 2011. In the summer of 2010 Adria's fleet consisted of an Airbus A320 (162 seats), two Airbus A319s (135 seats), four Bombardier CRJ900LR (86 seats) and seven Bombardier CRJ200LR (48/50 seats) aircraft. On 11 September 2010, Airbus A320 231 (S5 AAA), was retired and is stored at Ljubljana Airport. With the beginning of the winter timetable, flights from Marseille were moved to Toulon. From 10 December 2010, Adria started serving new routes from Pristina, Kosovo. Destinations during the winter were Düsseldorf, Frankfurt and Munich. During summer, Brussels, Copenhagen and Paris were added to those started in the winter season. On 14 January 2011, CEO Tadej Tufek and Executive Director Marjan Ravnikar resigned because of bad results in their last years of leadership. Klemen Boštjančič became the new CEO, and a new Executive Director, Robert Vuga, was named. Adria sold its shares in Adria Tehnika to Ljubljana Airport and the Government to cover part of the loss. In February 2011, CRJ100LR (S5 AAH) was retired and returned in August 2011 to Bombardier Capital. In March 2011, Adria celebrated its 50th anniversary. An exhibition in The National Museum of Contemporary History was made showing the history of Slovenian national carrier. As a part of immediate actions by the new management, two new Airbus aircraft were leased. An Airbus A320 231 (S5 AAS, ex EI DOD) is leased from April 2011 for 3.5 years. It has 180 seats and is mostly operated on charter flights. At June, a second Airbus A320 211 (S5 AAT, ex CS TNB) was supposed to be leased for 18 months but it was stored in October. It wore Adria retro colours from the 1960s. On 26 January 2012, S5 AAT was returned to the lessor GOAL which sold the aircraft. In summer 2011, Adria operated with two Airbus A320s (180/162 seats), two Airbus A319s (135 seats), four Bombardier CRJ900 (86 seats) and 6 Bombardier CRJ200LR (50/48 seats). The 3rd Airbus A320 (S5 AAA) was still owned by Adria, but wasn't operational and was stored at Ljubljana airport. A total loss of €63,073,630 was made in 2010. The majority of the loss was due to a revaluation of the fleet, which showed a decrease of €45,443,441 mainly because of poor market value for the CRJ200LR. Due to revaluation and accumulated losses, a financial restructuring plan was made in August. It involved the Government of Slovenia and the banks from which Adria had taken loans in the past years. According to the plan, the Government would invest €50 million and the banks would convert 25% 50% of the loans into equity. On 21 September 2011, Adria finalised the deal with the banks and the government. Together Adria got €69,720,983– €50 million from the government, and the rest as converted through the loans to equity swap. With the beginning of Winter 2011/12 timetable, Adria dropped flights to Banja Luka, London, Paris, Toulon and Warsaw. The Vienna Frankfurt route was also cancelled. For the 2012 summer season, Adria returned to three seasonal destinations: Barcelona, London Luton and Manchester. In August 2012, Ljubljana Airport reported that it had a new airline to operate on a London Luton route, and therefore Adria removed it from the winter and summer 2013 timetable. On 24 September 2012, a leased Bomabrdier CRJ200LR registered S5 AAI was returned to lessor GECAS. Adria now operates five owned CRJ200LR planes and two owned CRJ900LR, two leased CRJ900LR (next gen) planes and two leased Airbus A319s along with a bigger leased Airbus A320 for a total of 12 planes. For the 2012–13 winter season, the company operated nearly the same frequencies as in the last winter season and served the same destinations. The operational fleet was four CRJ900 and four CRJ200LR. The Airbus fleet operated on charters and would be leased out while the remaining CRJ200LR would be used on ad hoc charters (sport clubs, business/corporate, etc.) and as a back up. In spring of 2014, Adria began operating from Frankfurt to Tirana, Albania. In summer of 2015, Adria began operating from Maribor to London Southend Airport, England. However, flights were terminated by the end of the season.

2016: Adria Airways жекешелендіру

2016 жылдың наурызында Люксембургте орналасқан 4K Invest қайта құру қоры словен мемлекетінен Adria Airways акцияларының 96% сатып алды. Жаңа меншік иесі Арно Шустерді Adria компаниясының бас директоры етіп тағайындады. Adria енді Любляна әуежайындағы негізгі хабына көбірек назар аударуға дайын, онда Adria қызмет көрсететін бірнеше бағыттарға ұшу жиілігі күшейді. Бұл бағыттар Амстердам, Подгорица, Приштина, Сараево және Скопье қалаларын қамтиды. 2017 жылдың 20 шілдесінде Adria, Etihad Regional атымен рейстерді орындаған және Etihad Airways-ге тиесілі Darwin Airline авиакомпаниясын сатып алғанын хабарлады. Авиакомпания өзін Adria Airways Switzerland деп таныстырды, бірақ Дарвин Эйрлайнс ретінде, қолданыстағы әуе операторының сертификатымен (AOC) қызметін жалғастырды. Adria маркетингтік және бірқатар әкімшілік және операциялық міндеттерді жүзеге асырды. Алайда, бұл авиакомпанияның жалпы қызметіне тікелей әсер етпеді, өйткені екі база Женева және Луганода орналасқан күйінде қалды. 2017 жылдың қыркүйегінде Adria өткен жылдың желтоқсан айында белгісіз сатып алушыға 8 миллион еуроға өзінің брендін сатқаны белгілі болды. 2017 жылдың қарашасында Adria Швейцарияның Берн қаласынан жаңа рейстер ашатынын мәлімдеді, бұл Бельп әуежайынан бұрынғы ең ірі оператор болған SkyWork Airlines AOC-ін жоғалтуының нәтижесінде болды. Берлин, Гамбург, Мюнхен және Венаға бағытталған рейстер 2017 жылдың 6 қарашасында басталуға тиіс болды және оларды еншілес компания Adria Airways Switzerland орындайтын болды, алайда SkyWork өзінің AOC-ін қайта алғаннан кейін бұл жоспарлар жарияланғаннан бірнеше күн өткен соң тоқтатылды. Соңғы жылдары Adria Ford, Chrysler және Ferrari сияқты ірі автокөлік компаниялары үшін арнайы рейстерге баса назар аударды. 2017 жылдың 12 желтоқсанында Adria Airways Switzerland ретінде жұмыс істеген Adria Airline компаниясының швейцариялық еншілес компаниясы Darwin Airline банкрот деп жарияланды және оның AOC-і күштен шығарылды. Авиакомпания барлық рейстерді тоқтатты.

2019: Соңғы жылдары

2019 жылдың қаңтар айында Adria Airways компаниясы Германиядағы Paderborn Lippstadt әуежайындағы, үш бағыттан – Лондонға (бұл бағыт 2018 жылдың соңында тоқтатылған), Венаға және Цюрихке қызмет ететін, қысқа мерзімді фокус қала операцияларын тоқтататынын жариялады. Сонымен қатар, әуе компаниясының Люблянадағы бас базасынан бағыттар желісіне үлкен өзгерістер енгізілді, Брак, Бухарест, Дубровник, Дюссельдорф, Женева, Гамбург, Киев, Мәскеу және Варшаваға барлық рейстер тоқтатылды. 2019 жылдың 20 қыркүйегінде екі Bombardier CRJ900 ұшағы лизинг берушілермен төленбеген есептерге байланысты қайтарып алынғаны хабарланды. 2019 жылдың 23 қыркүйегінде Adria Airways өз веб-сайтында жоспарлы рейстерді жүзеге асыруға қажетті қаражаттың жетіспеуіне байланысты екі күнге рейстерді уақытша тоқтататынын мәлімдеді. 25 қыркүйекте тоқтау мерзімі тағы екі күнге ұзартылды. Сол күні лизингтік шарттарды төлемегендіктен бірнеше ұшақ лизинг берушілермен қайтарып алынғаны белгілі болды. 26 қыркүйекте әуе компаниясы Любляна мен Франкфурт арасындағы рейстерді жалғастыратынын хабарлады. Үшінші кешіктіру туралы мәлімдеме жасаған 27 қыркүйекте компания Франкфурттан басқа барлық бағыттарға қызмет көрсетуді 30 қыркүйекте дүйсенбі күні түске дейін тоқтататынын айтты. Сондай-ақ 27 қыркүйекте әуе компаниясының барлық үш Airbus A319 100 ұшағы лизинг берушілермен қайтарып алынды. 2019 жылдың 30 қыркүйегінде Adria Airways 58 жылдық қызметін аяқтау үшін ресми түрде банкроттыққа өтініш бергенін жариялады. Осыған байланысты компания банкроттық рәсімдері басталғандықтан барлық жоспарланған рейстерді тоқтататынын мәлімдеді. Словенияның экономикалық даму министрі Zdravko Počivalšek маңызды әуе байланыстарын сақтау мақсатында бірнеше ай ішінде жаңа әуе компаниясын құру мүмкіндігі қарастырылып жатқанын айтты.

2020: Активтер аукционы

2020 жылдың 23 қаңтарында Adria Airways активтері аукционда сатылды. Жеңімпаз – Еуропадағы ең ірі банан импортері ретінде танымал черногориялық кәсіпкер Изет Растодер. Оның жеңіс білдірген ұсынысы 45 000 еуроны құрады.

Бас кеңсесі

Adria корпоративтік штаб-пәтері Любляна қаласының жанында, Словенияның Cerklje na Gorenjskem ауданындағы Zgornji Brnik қаласындағы Любляна әуежайы аумағында орналасқан. 2008 жылы Adria жаңа бас кеңсесінің негізгі тасы салынды. 2009 жылдың қараша айында Adria шамамен 300 қызметкерімен және барлық бөлімдерімен жаңа ғимаратқа көшті. Алдыңғы ғимарат 1980-ші жылдары Любляна қаласында салынған. 1970-ші жылдары Inex Adria өзінің штаб-пәтерін Любляна әуежайының аумағында орналастырған, сондай-ақ ол қызметін тоқтаған кезде де осылай болған.

Брендтің тарихы

Adria Airways визуалды идентификациясы 1980-жылдардың аяғында жасалған. Құйрық белгісі Словенияның ұлттық символы – липа жапырағын бейнелейді.

Қаржылық және операциялық нәтижелер

Жыл Келеміштер PAX өзгерісі Рейстер Рейстер өзгерісі Жүк коэффициенті Кіріс (€ миллион) Таза табыс (€ миллион) Қызметкерлер 2001 801 247 — 109 000 + 0.670 2002 814 156 1.6% — 118 000 + 0.501 2003 864 368 6.2% 17 756 — 57.66% 124.000 + 0.445 539 2004 884 861 2.4% 18 741 5.5% 57.95% 136.000 + 0.177 552 2005 928 662 5.0% 19 833 5.8% 63.50% 137.000 9.572 543 2006 1 018 007 9.6% 21 420 8.0% 66.40% 157.000 + 0.070 592 2007 1 136 431 11.6% 23 727 10.8% 67.10% 182.000 + 0.425 679 2008 1 302 172 14.6% 27 183 14.6% 65.60% 207.000 3.240 719 2009 1 143 542 12.2% 26 133 3.9% 63.30% 164.000 13.991 705 2010 1 170 235 2.3% 25 124 3.9% 66.50% 149.703 63.073 452 2011 1 163 016 0.6% 24 480 2.6% 63.05% 159.875 12.031 450 2012 987 279 15.1% 20 863 14.8% 68.99% 150.331 10.801 405 2013 1 026 839 4.0% 19 509 6.5% 73.16% 146.701 2.874 375 2014 1 111 762 8.3% 19 123 2.0% 71.00% 150.000 + 0.900 370 2015 1 239 920 11.5% 20 280 6.0% 67.90% 152.100 9.200 420 2016 1 103 530 11.0% 19 470 4.0% 65.50% 155.200 + 3.233 396 2017 1 209 692 9.6% 20 415 4.9% 66.90% 2018 (1 жартыжыл) 576 377 8.6% ≈10 000 2.4% 63.90% Көзді көз: EX YU Aviation News and Uporabna stran

Adria Airways Switzerland әуе компаниясы

Adria Airways Switzerland – Darwin Airline компаниясының маркетингтік атауы болып табылды, ол барлық рейстерін орындады және Adria Airways компаниясының швейцариялық еншілес кәсіпорны еді. Ол Etihad Airways компаниясына тиесілі болды және Etihad Regional брендімен Швейцарияның Женева және Лугано қалаларында базаларға ие болды. Осы бөлімшенің барлық рейстері 2017 жылдың 12 желтоқсанында тоқтатылды.

Баратын жерлері

2017 жылдың жазынан бастап Adria Airways компаниясы Любляна Жоже Пучник әуежайындағы негізгі хабты, сондай-ақ Приштина халықаралық әуежайындағы Адем Яшари және Тирана халықаралық әуежайындағы Нене Тереза қосалқы хабтарын пайдаланды. Ұшулардың басым бөлігі әуекомпанияның негізгі хабы саналатын Любляна Жоже Пучник әуежайынан орындалды, бірақ Приштина және Тирана әуежайларынан жоспарлы және чартерлік рейстер де жүзеге асырылды. Компания 2004 жылдан бері Star Alliance мүшесі, ал 1996 жылдан бері Lufthansa серіктесі болып келді. Әуекомпанияның жоспарлы чартерлік рейстері көбінесе маусымдық сипатта болып, ең көп Жерорта теңізі аймағындағы демалыс орындарына бағытталды. Мысырдағы Шарм-эль-Шейх және Хургада қалаларына жыл бойы белгілі бір кесте бойынша рейстер орындалды.

Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар

1975 жылдың 30 қазанында Inex Adria Aviopromet 450 рейсі, Douglas DC-9-32 ұшағы, Чехословакиядағы Праганың Сучдол ауданына жақын тұманды ауа райында жоғары билікке соқтығысты. Апат салдарынан 120 адамның 75-і қаза тапты. 1976 жылдың 10 қыркүйегінде Inex Adria Douglas DC-9-31 және British Airways-ге тиесілі Hawker Siddeley Trident 3B ұшақтары Загреб үстінде ортада соқтығысып, 176 адамның өмірін қиды. Соқтығысудың себебі әуе қозғалысын бақылаудағы қателік болды. 1981 жылдың 1 желтоқсанында Inex Adria Aviopromet 1308 рейсі, McDonnell Douglas MD-81 ұшағы, Корсика аралындағы Аяччо қаласындағы Campo dell'Oro әуежайына қонған кезде тауларда құлады. Ұшақтағы барлық 180 адам қаза тапты.