Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анонимді Елизаветалық пьеса. "Король Лейр" – ежелгі бритондық король Лейрдің өмірі туралы анонимді Елизаветалық пьеса. Ол 1605 жылы жарық көрді, бірақ 15 мамыр 1594 жылы Stationers' Register-ге тіркелген. Пьеса, негізінен, Шекспирдің "Лир патшасы" пьесасымен байланысы үшін сыншылардың назарын тартып келді – екеуі де бір оқиғаны көрсетеді.
Anonymous Elizabethan play
King Leir is an anonymous Elizabethan play about the life of the ancient Brythonic king Leir of Britain. It was published in 1605 but was entered into the Stationers' Register on 15 May 1594. The play has attracted critical attention principally for its relationship with King Lear, Shakespeare's version of the same story.
Өнер көрсету
Театр импресариосы Филипп Хенслоудың жазбалары, "Король Лир" пьесасы 1594 жылғы 6 және 8 сәуірде Роза театрында, Елизавета патшасының труппасы мен Сюссекс труппасы актерлерінен құралған топпен қойылғанын көрсетеді. Басқа жазбаларда бұл пьеса жиі қойылғаны айтылады, алайда нақты белгілі болған осы екі қойылым ғана. 1590 жылдары патшайымның труппасында актер болған Шекспирдің "Король Лир" пьесасында ойнауы мүмкін деген пікір бар.
The records of theatre impresario Philip Henslowe show that King Leir was performed on 6 and 8 April 1594 at the Rose Theatre, by a cast that combined personnel from two acting companies, Queen Elizabeth's Men and Sussex's Men. Other records claim that the play was often acted, though these two are the only specific performances known. It has been suggested that Shakespeare, who might have been a player in the Queen's company of the 1590s, may have actually performed in King Leir.
Жарияланым
Англия королі Лейрдің және оның үш қызының ең танымал хроникасы 1594 жылғы 14 мамырда баспагер Адам Ислип тіркелген, бірақ Ислиптің аты тізімнен өшіріліп, оның орнына басқа баспагер Эдвард Уайттың аты жазылған. Бұл баспагерлер арасындағы дау пьесаның 1594 жылы жариялануына бөгет болған болуы мүмкін; ол келесі он жылға дейін басылмады. Ол қайтадан 1605 жылғы 8 мамырда (патша Лейр мен оның үш қызының трагедиялық тарихы және т.б.) тіркелді. Бірінші басылым сол жылы баспагер Саймон Стаффордтың баспаханасында, кітап сатушы Джон Райт үшін жарық көрді. Кітаптың атауы – Король Лейрдің және оның үш қызы Гонорилл, Раган және Корделаның нағыз хроникалық тарихы. Кітаптың бетінде «драма соңғы уақыттарда әртүрлі рет сахналанған» деп жазылған. 1605 жылғы кварто – пьесаның он жетінші ғасырдағы жалғыз басылымы.
The moste famous Chronicle historye of Leire king of England and his Three Daughters was entered into the Stationers' Register on 14 May 1594, by stationer Adam Islip; but Islip's name is crossed out of the record and the name of fellow stationer Edward White is substituted. Perhaps this conflict between stationers prevented the play's publication in 1594; certainly it did not appear in print until the next decade. It was registered again on 8 May 1605 (as the Tragecall historie of kinge Leir and his Three Daughters &c), by stationer Simon Stafford. The first edition appeared later that year, printed by Stafford for the bookseller John Wright, with the title The true Chronicle History of King Leir and his three daughters, Gonorill, Ragan and Cordella. The title page states that the drama "hath been diverse and sundry times lately acted". The 1605 quarto was the sole edition of the play during the seventeenth century.
Авторлығы
Патша Лейрдің авторлығы туралы ғалымдар арасында жалпы пікір қалыптаспаған. Пьесаның авторлығы әртүрлі уақытта Томас Кайд, Роберт Грин, Джордж Пил, Томас Лодж, Энтони Мандей және тіпті Шекспирге де жатқызылған.
There is no consensus of scholarly opinion on the authorship of King Leir. The play has been variously attributed to Thomas Kyd, Robert Greene, George Peele, Thomas Lodge, Anthony Munday, and Shakespeare himself.
Жанр
Лир патшасы "тарихи хроника", "трагикалық тарих", "трагикомедия", тіпті "құрметті аяқталысқа ие трагедия" деп аталған. (Лир өзінің пьесасының соңында тірі және патшалығына қалпына келтіріледі.) Лирде Шекспир оқияға қосқан Глостер, Эдгар және Эдмунд туралы қосымша сюжет жоқ.
King Leir has been called a "chronicle history", a "tragical history", a "tragicomedy", and even "a tragedy with a happy ending". (Leir is alive and restored to his kingship at the end of his play.) Leir does not contain the subplot about Gloucester, Edgar, and Edmund that Shakespeare added to the story.
Энсли ісі
Кейбір зерттеушілер «Король Лир» 1605 жылы Шекспирдің ұқсас «Лир» пьесасының қызығушылық тудырғаннан кейін, осы назарды пайдалану үшін басылған деп санайды, яғни Шекспирдің «Лир» пьесасы 1605 жылы сахналаған. Алайда, «ерекше тарихи параллель» «Лирдің» жариялануына және, мүмкін, Шекспирдің шамамен 1605 жылы осы оқиғаға қызығушылығына себеп болды. 1603 және 1604 жылдары Леир/Лир оқиғасына ұқсас нақты өмірдегі дау жаңалықтарда кеңінен талқыланды, бұл Шекспирдің пьесасына және ескі «Король Лир» пьесасының жариялануына түрткіс болған болуы мүмкін. Брайан Аннесли (немесе Анслоу) – Елизавета патшайымының бұрынғы адал қызметшісі, Кенттен шыққан бай адам, үш қызы болған: Грейс (Сэр Джон Уайлдгозға үйленген), Кристиан (Уильям Сэндистің әйелі, 3-ші барон Сэндис) және кенжесі, үйленбеген Корделл, ол Елизавета патшайымының құрметті қызы болған. 1603 жылы Грейс әкесінің ескіргенін және мүлкін басқаруға қабілетсіз екенін жариялауға тырысты. Корделл Роберт Сесилге, Солсберидің 1-ші графына, үлкен әпкесінің әрекетіне қарсылық білдіріп, әкесін үлкен қызынан қорғады. Брайан Аннесли 1604 жылдың шілдесінде қайтыс болды; Корделл әкесінің өсиетнамасын сәтті қорғады, ол отбасылық мүліктің көп бөлігін Корделлге қалдырды. Өсиетті орындаушылардың бірі – сэр Уильям Херви, ол 1588 жылы испан армадасына қарсы науқанда батыл болған және Шекспирдің меценаты Генри Уиротслидің анасы, Саутгемптонның жесір графинясының үшінші күйеуі болған. (Херви – Шекспирдің сонеттеріндегі «W. H.» деп аталған тұлғаның көптеген ұсынылған үміткерлерінің бірі.) 1607 жылы жесір графиня қайтыс болғаннан кейін Херви Корделл Аннеслиге үйленді.
Some commentators have argued that King Leir was printed in 1605 to take advantage of the attention drawn by Shakespeare's similar play – which would mean that Shakespeare's Lear was being acted in 1605. Yet "a remarkable historical parallel" provided "a topical reason" for the publication of Leir, and perhaps also for Shakespeare's interest in the story c. 1605. A true life scandal with noteworthy parallels to the Leir/Lear story was in the news in 1603 and 1604, and may have helped to inspire both Shakespeare's play and the publication of the old play King Leir. Brian Annesley (or Anslowe) was an elderly former follower of Queen Elizabeth, a wealthy Kentishman with three daughters: Grace (married to Sir John Wildgose), Christian (the wife of William Sandys, 3rd Baron Sandys), and the youngest, the unmarried Cordell, who had been a maid of honour to Queen Elizabeth. In 1603, Grace tried to have her father declared senile and incompetent to manage his estate. Cordell wrote to Robert Cecil, 1st Earl of Salisbury, to protest her older sister's action, and otherwise supported her father against his eldest daughter. Brian Annesley died in July 1604; Cordell successfully defended her father's last will and testament, which left most of the family property to Cordell. One of the executors of the will was Sir William Hervey; he was a veteran of the 1588 campaign against the Spanish Armada and the third husband of the Dowager Countess of Southampton, the mother of Shakespeare's patron Henry Wriothesley, 3rd Earl of Southampton. (Hervey is also one of the many proposed candidates for the "W. H." of Shakespeare's sonnets.) Once the Dowager Countess died in 1607, Hervey married Cordell Annesley.