Кіріспе

Эдит Бункер – Жан Степлтон ойнаған 1970 жылдардағы «All in the Family» (кейде «Archie Bunker's Place») комедиялық сериалындағы ойдан шығарылған кейіпкер. Ол Арчи Банкердің әйелі, Глория Стивичтің анасы, Майкл «Мясник» Стивичтің енесі және Джои Стивичтің әжесі. Оның туысы – Мод Финдлей (Би Артур), Арчидің қарсыластарының бірі. Эдит көбінесе дәстүрлі және көбінесе бағынышты әйел болғанымен, Жан Степлтон белгілі феминист болған. Сериал авторы Норман Лир «All Things Considered» бағдарламасында Арчидің Эдитке үнемі өзін ұстап тұруын айту себебін Лирдің әкесі анасына «тынышта» дегенінмен түсіндірді.

Қасиеттері мен тарихы

Эдит Бункер - білімсіз, бірақ мейірімді, көңілді және сүйіспеншілікке толы әйел. Ол отбасының қалған мүшелеріне қарағанда саяси көзқарасы аз. Оның басты рөлі - отбасын бір-біріне бағындырып отырған аналық рөлі. Арчи бірде Эдиттің әкесі туралы "аяғы жоқ, көзі күлкілі" деп айтқан. 1925 жылы қаңтарда Пенсильвания штатының Скрантон қаласында дүниеге келген. Кейін ол Нью-Йорк қаласына көшіп барып, өмірінің көп бөлігін сонда өткізді және 1980 жылы қыркүйекте 55 жасында инсульттан ұйқыда қайтыс болды. Ол Миллард Филлмор орта мектебінде оқыды және 1943 жылы бітірген. Ол 1973 жылы мектепте тек бір рет (30-шы) қайта қосылды. Кейін Арчимен Пуритандық қыз мұздық дүкенінде танысады. "Арчи тым алыс барады" эпизодында Эдит өзінің күнделігін оқып, 1943 жылдың мамырында Арчидің шетелде Армияның Әуе корпусында қызмет етіп жүрген кезінде хат алғанын айтады. Оның кейіпкері мен акценті бірінші және екінші маусымдардың арасында біршама өзгереді. Алғашқы эпизодтарда ол "ерлі-зайыпты" болып табылады, көбінесе күйеуінің мінез-құлқына немесе пікірлеріне (бірақ жұмсақ) шағымданады: сонымен қатар бірінші маусымда Жан Степлтон өзінің ауқымында көбірек сөйледі (бірақ айқын акцентпен), Эдит әдетте есте сақталған мұрындық, биік дауыспен емес. Екінші маусымда ол көрермендерге таныс кейіпкерге айналады: мейірімді, мүлдем үкімсіз және күйеуіне толықтай берілген. Бірінші маусымның екінші эпизодында "Президентке хат жазу" Эдит 1946 жылы үйленер алдында жұмысқа орналасып, "Геркулес сантехника компаниясында" жұмыс істей бастағанын айтады. Екінші маусымда күйеуі "Аучи" болады. Үшінші маусымның "Ай шайқасы" және төртінші маусымның "Глория блюз ән салады" эпизодтарында Эдит ата-анасының жағымсыз ұрыс-керістен кейін ажырасуға жақындағанын және некеде болғанымен, олардың аралары ешқашан бұрынғыдай болмағандығын айтады. Бұл оның некеге, некедегі жанжалдарға және әлеуметтік мінез-құлыққа деген көзқарасына қатты әсер етті. Төртінші маусымның "Арчи - құмар ойыншы" эпизодында Эдит әкесі құмар ойындарға құмар екенін және отбасын құртуға жақындағанын айтады (Эдит Арчидің құмар ойындармен айналысуына қатысты екі рет аяғын жерге қойып, бір рет оған шапалақ соқты). All In The Family британдық сериалдан "Till Us Do Part" (Біз бөлініп кетеміз) суретіне сүйенсе де, Эдит екінші маусымда өзінің бұзық және тар ойлы "Till Death Us Do Part" серігі Елзе Гарреттен айтарлықтай ерекшеленді. Эдит - ақыл-ойының дауысы және түсініктің жартасы, ол көбінесе тақырыпқа ерекше көзқараспен ықпал етеді. Ол Арчиге қарағанда аз фанатикалық (мысалы, ол өзінің қара көршісі Луиза Джефферсонмен жақсы дос, ал Арчи әрқашан онымен және күйеуі Джорджпен келіспейді). Кейде оның пікірі Арчидің пікірімен мүлдем айырмашылығы болса да, ол күйеуіне өте адал, жиі оны қолдап, қиын кездерде оның қасында тұрады. Ол - отбасымыздың ең нағыз нағыз мүшесі және шоудағы ең бақытты кейіпкер. Мысалы, Глориямен сөйлескенде, Эдит "өте қатал болмағанда" өлім жазасын қолдағанын айтты. "Кеже Лиз" эпизодында (Банкерлер оның жақында қайтыс болған туысы Лиздің лесбиянка болғанын және оның "бөлмедесі" Верониканың Лиздің өмірлік серіктесі болғанын біледі), Эдит алдымен бұл аянға таңғалады, бірақ тез арада Верониканы құшақтап, Лиздің "нағыз туысы" ретінде жылы қабылдап, оған Лиздің жұбайы заңды түрде мұра еткен шай жиынтығын береді. Эдит өзінің сүйкімділігі, барлық таныстарын шексіз жақсы көруі және қайғылы оқиғалар кезінде оптимисттік көзқарас танытуы үшін көрермендер арасында танымал болды. Арчимен ынтымақтаса жүрсе де, Эдит күйеуінің бейтараптығына көп араласпайды. Бұған мысал ретінде оның транссексуалдық әйелдер Беверли Ласселл және Луиза Джефферсонмен достығын көрсете аламыз, екеуі де Арчимен аз ынтымақтастық жасайды, Джефферсондар Бункерлердің көршісінде тұрды. Керісінше, шоудың екінші маусымындағы есте қаларлық эпизодта Эдит Арчиге ерекше түрде қағылып, оған (оның өзі жиі істегендей) "жаншығып" тұруын қайта-қайта айтады. Ешқашан қарғыс айтпаған Эдит отбасына қатты дауыспен: "Мені жалғыз қалдырыңдар, ессіздер!" - деп бұйырады. Дәрігерге барғаннан кейін Глория Арчиге Эдиттің климакс кезеңінде екенін түсіндіру керектігін түсіндіреді. Кейінірек эпизодта Арчи Едитке: "Менде кілегей болған кезде мен сізді шұлық кигізбедім. Егер өміріңізді өзгерткіңіз келсе, оны қазірден бастаңыз. Мен саған 30 секунд беремін, енді жүр, ауыс!" Басқа эпизодта Эдит Глориямен сөйлесіп, ерлер "әйелдер үзілісін" бастан кешіре ме деп ойлайды. 1971 жылы "Барлығ...

Мәдени әсері

Эдит пен Арчидің креслолары Америка тарихының ұлттық мұражайына қосылғандықтан, тарихтың әйгілі туындылары ретінде танылды. 1992 жылы Эдиттің рөлін Рэнди Дэвисон «Американың ең күлкілі адамдары» бағдарламасында сомдады. 2009 жылы Эдит Бункер Yahoo! сайтының «Алты онжылдық телевидениесінен шыққан ең үздік 10 анасы» тізіміне 1971–1979 жылдар аралығы үшін енді.