Кіріспе

Viby J (немесе жай ғана Viby) – Даниядағы Орхустың оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан, бұрын қала болған, қазіргі аудан. Ауданның халқы шамамен 30 000 адамды құрайды. "J" әрпі Ютландияны көрсетеді, себебі Зеландия аралында да Viby деп аталатын қала бар, ол ресми түрде Viby Sj деп аталады, сондай-ақ Фюн аралында да бір ауыл бар.

Этимологиясы мен шығу тегі

Viby көне норвег тіліндегі vé және býr сөздерінен шыққан, бұл сөздер тиісінше қасиетті орын және қала деген мағынаны білдіреді. Vi – Дания мен Швециядағы көптеген жер-атауларда кездесетін сөз. Дания мен Швецияда бірнеше жер Viby деп аталады (мысалы, Viby (ажырату) қараңыз) және vi сондай-ақ Viborg немесе швед қалалары Оденсви, Торсви, Фросви, Уллави немесе Висби сияқты атауларда да кездеседі. Vi «қоршалған қасиетті орынды» білдіреді, ал Вибидің бір кезде скандинав құдайларына табынылған қасиетті орын болғаны, онда бір немесе бірнеше құлшылық үйлері болғаны күдік тудырмайды. Қасиетті орындар, әдетте, бұрын Тирсенг деп аталған жерде орналасқан, ол Вибидің оңтүстік-батысындағы үлкен футбол алаңдарының аймағында болған. Тирсенг атауы «Тирдің шалғыны» деп аударылады, бұл скандинав құдайы Тирге сілтеме жасайды. Бұл теорияларды басқа да дәлелдер қолдайды. 1915 жылы Викинг дәуірінен қалған ескі залдың қалдықтары Конгсбакке төбесінде (лит.: корольдер төбесі) Viby Skole мемлекеттік мектебі салынып жатқан кезде табылған. Орта ғасырлық деректер Конгсбакке төбесінің ежелгі заманда патшалық резиденция болғанын көрсетеді. Темір дәуірі мен викинг дәуіріндегі скандинав мәдениеті туралы біздің жалпы біліміміз корольдер мен дәулетті адамдардың вис пен хофтардың жанында қоныстанғанын көрсетеді, өйткені олар скандинав дінінің жұбын орындаған және қажетті рәсімдерге қатысу үшін қажет болған. Моесгард мұражайы Вибидегі тас жол торабында жүргізген археологиялық қазбалар бұрынғы қасиетті бұлақ, шіркеу және 11 ғасырдан шамамен 1200 жылға дейін пайдаланылған зират табылды.

Спорт

Виби таэквондо клубымен әйгілі, ол бірнеше еуропа чемпиондарын дайындаған.