Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Голландиялық классикалық ғалым және теолог (1577–1649)
Dutch classical scholar and theologian (1577–1649)
Геррит Янсзон Вос (наурыз немесе сәуір 1577, Гейдельберг – 19 наурыз 1649, Амстердам), көбінесе латынша атымен – Геррадус Воссиус деп танымал, голландиялық классикалық ғалым және теолог болған.
Gerrit Janszoon Vos (March or April 1577, Heidelberg – 19 March 1649, Amsterdam), often known by his Latin name Gerardus Vossius, was a Dutch classical scholar and theologian.
Өмір
Ол Нидерландыдан келген протестант Иоганн (Ян) Востың ұлы, діни қуғын-сүргіннен қашып Пфальц сайлау округіне (электоратына) келді және Герард (Герриттің латыншасы) туған Гейдельбергке жақын ауылда пастор болып қызмет етті. Пфальцтың қатаң лютерандарымен туындаған келіспеушіліктер салдарынан, ол бір жылдан кейін Лейден университетінде теологияны оқып, студент ретінде орналасты, ал 1585 жылы қайтыс болған Дордрехт қаласында пасторлық қызмет атқарды. Осы Дордрехтте ұлы білім алып, 1595 жылы Лейден университетіне қабылданды, онда Гюго Гроциймен өмір бойына дос болып, классикалық әдебиет, еврей тілі, шіркеу тарихы және теологияны зерттеді. 1600 жылы Дордрехттегі латын мектебінің ректоры болып тағайындалды және филология мен тарихи теологияға өзінің күшін жұмсады. 1614 жылдан 1619 жылға дейін Лейден университетінің теологиялық колледжінің директоры болды. Осы кезеңде ол ғалым ретінде Нидерландыда ғана емес, Франция мен Англияда да зор беделге ие болды. Бірақ оның көзқарастарының орташалығына және дау-жанжалдардан қалыс тануына қарамастан, ол ереске күдік тудырды және 1619 жылы қызметтен толығымен босатылудан (қызметтен шеттетілуден) тек қана қанағаттанды. Одан бір жыл бұрын ол "Пелагиандық тарих" (Historia Pelagiana) атты еңбегін жариялады, ол Пелагиандық даулардың тарихын қамтиды; сол кезде оны кейбір адамдар арминиандықтар немесе ремонстранттардың пікірлерін қолдайды деп есептеді. 1622 жылы ол университетке риторика және хронология, содан кейін грек тілі пәнінің профессоры болып тағайындалды. Англияда көптеген таныстары болды; ол Кембридж университетінен шақыруды қабылдамады, бірақ архиепископ Лаудтан Кантерберий соборында тұрусыз пребендті қабылдады және 1629 жылы Англияға барып, орналасты, сонда Оксфордта LL.D. (құқық докторы) дәрежесін алды. Ол Томас Фарнабимен тығыз қарым-қатынаста болды, ал Фарнабидің "Латын грамматикасы" белгілі бір дәрежеде Воссидің 1629 жылы Эльзевир баспасы үшін жазған еңбегіне негізделген. Оның басқа ағылшын тілдес достарының арасында Брайан Дюпа, Дадли Карлтон, Чербери Лорды Герберт, Джордж Вильерс, Букингемнің 1-ші герцогы, дін қызметкерлері (прелаттар) Джеймс Ушер және Ричард Стерн, сондай-ақ Кристофер Рен болды. Ол I Карлдан Төменгі елдерге оралуға рұқсат алды. 1632 жылы ол Лейденнен Амстердамда жаңадан құрылған Афинаеум Иллюстрада тарих профессоры лауазымына тағайындалды және өмірінің соңына дейін осы қызметін атқарды.
He was the son of Johannes (Jan) Vos, a Protestant from the Netherlands, who fled from persecution into the Electorate of the Palatinate and briefly became pastor in the village near Heidelberg where Gerardus (the Latinized form of Gerrit) was born, before friction with the strict Lutherans of the Palatinate caused him to settle the following year at the University of Leiden as student of theology, and finally became pastor at Dordrecht, where he died in 1585. Here in Dordrecht the son received his education, until in 1595 he entered the University of Leiden, where he became the lifelong friend of Hugo Grotius, and studied classics, Hebrew, church history and theology. In 1600 he was made rector of the Latin school in Dordrecht, and devoted himself to philology and historical theology. From 1614 to 1619 he was director of the theological college at Leiden University. In the meantime, he was gaining a great reputation as a scholar, not only in the Netherlands, but also in France and England. But in spite of the moderation of his views and his abstention from controversy, he came under suspicion of heresy, and escaped expulsion from his office only by resignation (1619). The year before he had published his Historia Pelagiana, a history of the Pelagian controversies; at the time it was considered by some to favour the views of the Arminians or Remonstrants. In 1622, he was appointed professor of rhetoric and chronology, and subsequently of Greek, in the university. He had many contacts in England; he declined invitations from Cambridge, but accepted from Archbishop Laud a prebend in Canterbury Cathedral without residence, and went to England to be installed in 1629, when he was made LL. D. at Oxford. He was on intimate terms with Thomas Farnaby, and Farnaby's "Latin Grammar" is based to a certain extent upon that which Vossius wrote for the Elzevir press in 1629. Among his other English correspondents were Brian Duppa, Dudley Carleton, Lord Herbert of Cherbury, George Villiers, 1st Duke of Buckingham, the prelates James Ussher and Richard Sterne, and Christopher Wren. He got permission from Charles I to return to the Low Countries. In 1632 he left Leiden to take the post of professor of history in the newly founded Athenaeum Illustre at Amsterdam, which he held until his death.