Жұлын сүйектері: анатомия, құрылысы, қызметтері. Қатты таңдайдың құрамына кіретін, мұрын қуысы мен ауыздың қабырғаларын құрайтын сүйектер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жүз сүйегінің сүйектері
қарын сүйектері – қатты таңдайдың құрамы
Bone of the facial skeleton
palatine bones of the hard palate
Анатомияда қарын сүйектері (лат. palatum) – көптеген жануарлар түрлерінің жүз сүйегінің екі бейретсіз сүйегі, олар тамақтағы тілшеден жоғары орналасқан. Олар жоғарғы жақ сүйегімен бірге қатты таңдайды құрайды.
In anatomy, the palatine bones ('/p//æ//l//ə//t//aɪ//n/; derived from the Latin palatum) are two irregular bones of the facial skeleton in many animal species, located above the uvula in the throat. Together with the maxilla, they comprise the hard palate.
Құрылымы
Палатиндік сүйектер мұрын қуысының артқы бөлігінде, жоғарғы жақ сүйегі мен сфеноидтық сүйектің қанаттық өсіндісі арасында орналасқан. Олар үш қуыстың қабырғаларын құрастырады: мұрын қуысының едені мен бүйір қабырғаларын, ауыз қуысының төбесін және көз ұяларының еденін. Олар қанатты-палатиндік және қанаттық шұңқырларды, сондай-ақ төменгі көз ұясы жарықтарын қалыптастыруға көмектеседі. Әрбір палатиндік сүйек шамамен L әрпіне ұқсайды және көлденең пластинадан, тік пластинадан және үш өсіндіден тұрады: пирамидалық өсінді, ол екі бөліктің қосылған жерінен артқа және жанына қарай бағытталған, сондай-ақ тік бөліктің үстіне орналасқан көз ұясы және сфеноидтық өсінділер, олар терең ойықпен – сфенопалатиндік ойықпен бөлінген. Екі пластина қатты таңдайдың артқы бөлігін және мұрын қуысының еденін құрайды; алдыңғы жағынан олар жоғарғы жақ сүйектерімен бірігеді. Екі көлденең пластина орталық тігістің артқы бөлігінде бір-бірімен байланысады, ал алдыңғы жағында жоғарғы жақ сүйектерімен көлденең тігісте жалғасады.
The palatine bones are situated at the back of the nasal cavity between the maxilla and the pterygoid process of the sphenoid bone. They contribute to the walls of three cavities: the floor and lateral walls of the nasal cavity, the roof of the mouth, and the floor of the orbits. They help to form the pterygopalatine and pterygoid fossae, and the inferior orbital fissures. Each palatine bone somewhat resembles the letter L, and consists of a horizontal plate, a perpendicular plate, and three projecting processes—the pyramidal process, which is directed backward and lateral from the junction of the two parts, and the orbital and sphenoidal processes, which surmount the vertical part, and are separated by a deep notch, the sphenopalatine notch. The two plates form the posterior part of the hard palate and the floor of the nasal cavity; anteriorly, they join with the maxillae. The two horizontal plates articulate with each other at the posterior part of the median palatine suture and more anteriorly with the maxillae at the transverse palatine suture.
Басқа жануарлар
Сүйекті балықтарда, сауыт сүйек тек тік қабаттан тұрады, ол жоғарғы жақ сүйегінің ішкі жиегінде орналасқан. Сүйектің төменгі бетінде бірнеше тіс болуы мүмкін, олар жоғарғы жақ тістерінен кейін екінші қатарды құрайды; көп жағдайда олар жоғарғы жақ тістерінен ірілеу болады. Осындай құрылым ежелгі төрт аяқты жануарларда да кездескен, бірақ қазіргі қосмекенділердің көпшілігінде сауыт сүйектері кішірейіп, бақалар мен саламандраларда жоғарғы жақ сүйегі мен жұлын сүйек арасындағы тар жолаққа айналады. Ертедегі жорғалаушылардың қазбалары ерте омыртқалы жануарлардағы орналасуын сақтап қалған, ал сүтқоректілерде эволюция барысында сауыт сүйектің төменгі беті бүктеліп, көлденең қабатты құрады және ауыздың орта сызығында қосылады. Бұл қатты таңдайдың артқы бөлігін құрап, ауыз және мұрын қуыстарын бөліп, тамақ ішкенде тыныс алуды жеңілдетеді. Көптеген қазіргі жорғалаушыларда да осыған ұқсас даму орын алды, ең жоғары деңгейге крокодилдерде жетті. Құстарда сауыт сүйектері бөлек, жоғарғы жақ сүйегінің артқы бөлігінің бойымен созылып, әдетте бас сүйегімен жылдам қозғалатын буынға ие. Мысықтарда көлденең және тік элементтер қырық бес градус бұрышпен бірігеді.
In bony fish, the palatine bone consists of the perpendicular plate only, lying on the inner edge of the maxilla. The lower surface of the bone may bear several teeth, forming a second row behind those of the maxilla; in many cases, these are actually larger than the maxillary teeth. Although a similar pattern was present in primitive tetrapods, the palatine bone is reduced in most living amphibians, forming, in frogs and salamanders, only a narrow bar between the vomer and maxilla. Early fossil reptiles retained the arrangement seen in more primitive vertebrates, but in mammals, the lower surface of the palatine became folded over during evolution, forming the horizontal plate, and meeting in the midline of the mouth. This forms the rear of the hard palate, separating the oral and nasal cavities, and making it easier to breathe while eating. A parallel development has occurred to varying degrees in many living reptiles, reaching its greatest extent in crocodilians. In birds, the palatine bones remain separate, long the sides of the rear part of the upper jaw, and typically have a mobile articulation with the cranium. In the case of cat species, the horizontal and a vertical elements join at a forty five degree angle.