Сәби черепінің анатомиялық ерекшеліктері: қаңқа сүйектері арасындағы жұмсақ жерлер (fontanelle), ми өсуіне көмектеседі. Craniosynostosis туралы да біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нәресте адам бас сүйегінің анатомиялық ерекшелігі – адам анатомиялық ерекшелігі.
Anatomical feature of the infant human skull
the human anatomical feature
Фонтанель (немесе фонтанел) (күнделікті тілде – жұмсақ жер) – ұрықтың немесе нәрестеңнің бас сүйегінің кальвариясын құрайтын бас сүйектері арасындағы жұмсақ, мембраналық кеңістіктерден (тігістерден) тұратын нәресте адам бас сүйегінің анатомиялық ерекшелігі. Фонтанельдер туылған кезде де, кейін мидың қоршаған сүйектен жылдам өсуі кезінде де нейрокраниумның созылуына және деформациялануына мүмкіндік береді. Тігістердің мерзімінен бұрын толық қатаюы краниосиностоз деп аталады. Сәбилік шақтан кейін алдыңғы фонтанель брегма деп аталады.
A fontanelle (or fontanel) (colloquially, soft spot) is an anatomical feature of the infant human skull comprising soft membranous gaps (sutures) between the cranial bones that make up the calvaria of a fetus or an infant. Fontanelles allow for stretching and deformation of the neurocranium both during birth and later as the brain expands faster than the surrounding bone can grow. Premature complete ossification of the sutures is called craniosynostosis. After infancy, the anterior fontanelle is known as the bregma.
Құрылымы
Сәбидің бас сүйегі бес негізгі сүйектен тұрады: екі маңдай сүйегі, екі тегіс сүйек және бір артқы сүйек. Бұл сүйектер талшықты тігістермен біріктірілген, олар қозғалысқа мүмкіндік береді, бұл бала тууға және мидың өсуіне көмектеседі. Артқы фонтанель үшбұрышты пішіндес. Ол сагитталық тігіс пен ламбдоидтық тігіс арасындағы қосылыста орналасқан. Туған кезде бас сүйегінде кішкентай артқы фонтанель болады, ашық аймағы берік мембранамен жабылған, онда екі тегіс сүйек артқы сүйекке (ламбдаға) жанасады. Артқы фонтанельдер туылғаннан кейін 6-8 апта ішінде сүйекке айналады. Бұл мембраналық остеогенез деп аталады. Мезенхималық дәнекер тіні сүйек тініне айналады. Алдыңғы фонтанель – екі маңдай және екі тегіс сүйек арасында орналасқан, алмаз тәрізді мембранамен толтырылған кеңістік. Ол шамамен туылғаннан кейін 18 айға дейін сақталады. Ол корональді тігіс пен сагитталық тігістің қиылысында орналасқан. Жүктілік кезеңіндегі алдыңғы фонтанельді 18 айға дейін анықтауға болады. Дегенмен, клидокраниалдық дистозия кезінде ол 8-24 айда жабылуы кешігуі мүмкін немесе жабылмауы да мүмкін. Сәбиді тексеру кезінде алдыңғы фонтанельді анықтау маңызды. Бас сүйегінің әр жағында екі кішкентай фонтанель орналасқан: алдыңғы жағында – сфеноидтық немесе алдыңғы-латеральді фонтанель (сфеноидтық, тегіс, мүйіз және маңдай сүйектерінің арасында), артқы жағында – мастоидтық немесе артқы-латеральді фонтанель (тегіс, артқы және мастоидтық сүйектерінің арасында). Туу кезінде фонтанельдер бас сүйегінің сүйекті тақталарын иілуге мүмкіндік береді, бұл баланың басын босану арнасынан өткізуге көмектеседі. Бас сүйегінің сүйектерінің сүйекке айналуы 9-18 айдың ішінде алдыңғы фонтанельдің жабылуына себеп болады. Сфеноидтық және артқы фонтанельдер өмірдің алғашқы айларында жабылады. Бұл жабылулар ақырында нейрокраниумның тігістерін құрайды. Алдыңғы және артқы фонтанельдерден басқа, мастоидтық және сфеноидтық фонтанельдер де маңызды.
An infant's skull consists of five main bones: two frontal bones, two parietal bones, and one occipital bone. These are joined by fibrous sutures, which allow movement that facilitates childbirth and brain growth. Posterior fontanelle is triangle shaped. It lies at the junction between the sagittal suture and lambdoid suture. At birth, the skull features a small posterior fontanelle with an open area covered by a tough membrane, where the two parietal bones adjoin the occipital bone (at the lambda). The posterior fontanelles ossify within 6–8 weeks after birth. This is called intramembranous ossification. The mesenchymal connective tissue turns into bone tissue. Anterior fontanelle is a diamond shaped membrane filled space located between the two frontal and two parietal bones of the developing fetal skull. It persists until approximately 18 months after birth. It is at the junction of the coronal suture and sagittal suture. The fetal anterior fontanelle may be palpated until 18 months. In cleidocranial dysostosis, however, it is often late in closing at 8–24 months or may never close. Examination of an infant includes palpating the anterior fontanelle. Two smaller fontanelles are located on each side of the head, more anteriorly the sphenoidal or anterolateral fontanelle (between the sphenoid, parietal, temporal, and frontal bones) and more posteriorly the mastoid or posterolateral fontanelle (between the temporal, occipital, and parietal bones). During birth, fontanelles enable the bony plates of the skull to flex, allowing the child's head to pass through the birth canal. The ossification of the bones of the skull causes the anterior fontanelle to close over by 9 to 18 months. The sphenoidal and posterior fontanelles close during the first few months of life. The closures eventually form the sutures of the neurocranium. Other than the anterior and posterior fontanelles, the mastoid fontanelle and the sphenoidal fontanelle are also significant.
Клиникалық маңызы
Фонтанелл соғуы мүмкін, және оның нақты себебі белгісіз болса да, бұл қалыпты жағдай және жүрек соғуының қайталануындай сезіледі, мүмкін ми тамырларындағы артериялық импульс немесе жұмсақ қабықта (менингілерде) пайда болатын тербеліс арқылы. Осы соғу қозғалысынан жұмсақ нүкте осылай аталды – «фонтанелл» ескі француз тілінен алынған «fontenele» сөзінен келген, ол «fontaine» (көктем) сөзінің кішіртілген түрі. «Көктем» термині, көбінесе, тау жынысы немесе жердегі бұлақ пайда болатын ойысқа ұқсас болғандықтан қолданылған деп есептеледі. Ата-аналар балаларының фонтанельдері жарақаттануға осал деп алаңдауы мүмкін. Бірақ, оларды әдетте «жұмсақ жерлер» деп атаса да, фонтанельдерді жабатын мембрана өте берік және оны тесіп өту қиын.
The fontanelle may pulsate, and although the precise cause of this is not known, it is normal and seems to echo the heartbeat, perhaps via the arterial pulse within the brain vasculature, or in the meninges. This pulsating action is how the soft spot got its name – fontanelle is borrowed from the old French word fontenele, which is a diminutive of fontaine, meaning "spring". It is assumed that the term spring is used because of the analogy of the dent in a rock or earth where a spring arises. Parents may worry that their infant may be more prone to injury at the fontanelles. In fact, although they may colloquially be called "soft spots", the membrane covering the fontanelles is extremely tough and difficult to penetrate.
Суға батып кеткен
Шұңқыр (немесе "төмендеген") қақпақ сусыздануды немесе нашар тамақтануды көрсетеді.
A sunken (also called "depressed") fontanelle indicates dehydration or malnutrition.
Бастапқылар
Маймылдарда фонтанеллер туғаннан кейін жақын уақытта бірігеді. Шымпанзелерде алдыңғы фонтанель 3 айлық шамасында толығымен жабылады. Барлық ашық фонтанеллер гидроцефалиямен байланысты бола бермейді. Көптеген жас иттердің бас сүйектері туған кезде бірікпейді, бірақ үштен алты айға дейін бірте-бірте жабылады. Кейде бұл сүйектер жабыла алмайды, бірақ ит сау болып өмір сүреді. Дегенмен, мұндай жағдайда иесі өте сақ болуы керек, себебі жануардың басына кез келген жарақат немесе соққы миға ауыр зақым келтіруі мүмкін, сондай-ақ эпилепсия сияқты ауруларға әкелуі мүмкін. Чихуахуа тұқымында молера деп аталатын ашық фонтанель кездеседі. Американдық Кеннел Клубының стандартында Чихуахуаның бас сүйегі дөңгелек болуы керек, молерасы болуы немесе болмауы мүмкін. Алайда, Халықаралық Кинологиялық Федерацияның (FCI) Чихуахуа стандартында ашық фонтанель – дисквалификацияға себеп болады.
In apes the fontanelles fuse soon after birth. In chimpanzees the anterior fontanelle is fully closed by 3 months of age. Not all open fontanelles are connected with hydrocephalus. In many young dogs the skull bones are not fused at birth, but instead will close slowly over a three to six month period. Occasionally these bones fail to close, but the dog is still healthy. In these cases, however, the dog's owners need to be very careful, since any injury or bumps to the animal's head could cause significant brain damage, as well as conditions like epilepsy. An open fontanelle, known as a molera, is a recognized feature of the Chihuahua breed. The American Kennel Club breed standard states that the skull of the Chihuahua should be domed, with or without the molera being present. However, the Fédération Cynologique Internationale (FCI) standard for the Chihuahua lists an open fontanelle as a disqualification.