Жорж Кембриджский (1819-1904) – британдық ханзада, әскери қолбасшы. Ұлыбритания армиясының бас қолбасшысы болды. Реформаларға қарсы тұрды, Бұр соғысындағы кемшіліктерге кінәлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық патшалық және әскери қолбасшы (1819–1904)
British royal and military commander (1819–1904)
Кембридж герцогы Джордж (Джордж Уильям Фредерик Чарльз; 26 наурыз 1819 – 17 наурыз 1904) – британдық патша отбасының мүшесі, король Георг III-тің немересі және королева Викторияның туысы. Герцог кәсіби әскери офицер болған және 1856 жылдан 1895 жылға дейін Қарулы күштердің Бас қолбасшысы (Британ армиясының әскери басшысы) қызметін атқарған. 1850 жылы Кембридж герцогы, ал 1862 жылы фельдмаршал атағын алды. Ескі армияға берілгендігі соншалық, ол королева Викториямен бірге реформалардың кез келген ұсынысын қабылдамауға немесе оларды азайтуға тырысты, мысалы, Бас штаб құру туралы ұсыныстарды. Оның армиясының кемшіліктері Екінші Бур соғысының басындағы нашар ұйымдастыру арқылы айқын көрінді.
Prince George, Duke of Cambridge (George William Frederick Charles; 26 March 1819 – 17 March 1904) was a member of the British royal family, a grandson of King George III and cousin of Queen Victoria. The Duke was an army officer by profession and served as Commander in Chief of the Forces (military head of the British Army) from 1856 to 1895. He became Duke of Cambridge in 1850 and field marshal in 1862. Deeply devoted to the old Army, he worked with Queen Victoria to defeat or minimise every reform proposal, such as setting up a general staff. His Army's weaknesses were dramatically revealed by the poor organisation at the start of the Second Boer War.
Ерте өмір
Принц Джордж Ганновердегі Кембридж үйінде дүниеге келді. Оның әкесі – Кембридж герцогы принц Адольф, король Георг III және королева Шарлоттаның жетінші ұлы. Ол 1819 жылдың 11 мамырында Кембридж үйінде (Лондон, Пикадилли көшесі, 94-үй) пастор Джон Сэнфордтың, әкесінің жеке капелланының қолынан крещение рәсімінен өтті. Оның тәрбиешілері – Кларенс және Сент-Эндрюс принці (Кларенс және Сент-Эндрюс герцогының өкілі), Кларенс және Сент-Эндрюс герцогы (Майоның 4-ші графы) және Вюртембергтің анасы (Майо графинясы) болды.
Prince George was born at Cambridge House, Hanover. His father was Prince Adolphus, Duke of Cambridge, the seventh son of King George III and Queen Charlotte. He was baptised at Cambridge House (94 Piccadilly, London) on 11 May 1819, by the Reverend John Sanford, his father's Domestic Chaplain. His godparents were the Prince Regent (represented by the Duke of Clarence and St Andrews), the Duke of Clarence and St Andrews (represented by the 4th Earl of Mayo) and the Dowager Queen of Württemberg (represented by the Countess of Mayo).
Әскери мансап
Кеймбридж принсі Джордж Ганноверде білім алды және 1830 жылдан бастап Англияда Вурстер соборының каноны, пастор Дж. Р. Вудтан оқыды. 1838 жылдың қазанынан 1839 жылдың сәуіріне дейін ол Гибралтардағы штабқа бекітілді. 1842 жылдың 25 сәуірінде 17-ші лансерлер полкінің полковнигі болды. 1850 жылдың 8 шілдесінде ол әкесінің Кембридж герцогы, Типперри графы және Куллоден бароны атақтарын мұраға алды. 1854 жылдың 19 маусымында генерал-лейтенант шеніне көтерілді. Ол Альма шайқасына қатысты (1854 жылдың қыркүйегі). Осы арада лорд Раглан 1855 жылдың 28 маусымында сағат 21:30-да дизентериядан қайтыс болды; генерал Симпсон Рагланның орнын басып, Қырымда қолбасшылыққа өтті, одан кейін генерал Кодрингтон. 1852 жылдан бері бас қолбасшы болған генерал-фельдмаршал виконт Хардинге 1856 жылдың шілдесінде денсаулығының нашарлауына байланысты отставкаға кетті. (Қырым соғысы 1856 жылдың наурыз айында аяқталды.) 1856 жылдың 5 шілдесінде герцог британ армиясының бас қолбасшысы болып тағайындалды. Осы лауазымда ол соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшының бас әскери кеңесшісі болды, армияны басқару және майдандағы күштерге басшылық етуге жауапты болды. Ол 1856 жылдың 15 шілдесінде генерал және 1862 жылдың 9 қарашасында фельдмаршал шеніне көтерілді.
Prince George of Cambridge was educated in Hanover and from 1830 in England by the Rev. J. R. Wood, a canon of Worcester Cathedral. He was attached to the staff at Gibraltar from October 1838 to April 1839. and colonel of the 17th Lancers on 25 April 1842. He succeeded to his father's titles of Duke of Cambridge, Earl of Tipperary, and Baron Culloden on 8 July 1850. On 19 June 1854, he was promoted to the rank of lieutenant general. He was present at the battles of the Alma (September 1854), Meanwhile, Lord Raglan died at 9.30 pm on 28 June 1855 from dysentery; General Simpson succeeded Raglan in commanding in the Crimea, followed by General Codrington. Field Marshal Viscount Hardinge, the serving general commanding in chief since 1852, was forced to resign in July 1856 on grounds of ill health. (The Crimean War had ended in March 1856.) On 5 July 1856, the Duke was appointed general commanding in chief of the British Army, In that capacity he served as the chief military advisor to the Secretary of State for War, with responsibility for the administration of the army and the command of forces in the field. He was promoted to the rank of general on 15 July 1856 and to the rank of field marshal on 9 November 1862.
Саясат
Кембридж герцогы 39 жыл бойы бас қолбасшы ретінде қызмет етті. Герцог штаб колледжі мен Корольдік әскери музыка мектебінің құрылуына да қатысты және Вулвичтегі Корольдік әскери академиясының губернаторы атанды.
The Duke of Cambridge served as commander in chief for 39 years. The Duke was also involved in the formation of the Staff College and of the Royal Military School of Music, and became governor of the Royal Military Academy, Woolwich:
Реформаларға қарсылық
Герцогтың басшылығымен британдық армия тоқырап, құлдыраған институтқа айналды. Жаңа идеялар болған жоқ. Ол өзінің бір зерек бағыныштысын: «Ақылға сенбеймін! Сізде жоқ, мен білемін, мырза!» – деп тікелей сынады деген сөз бар. Ол өзгеріске қарсы екенін де ашық білдірді: «Әр нәрсенің уақыты бар, ал өзгеріс уақыты – енді оған тойтарыс бере алмайтын кез». 1870–71 жылдардағы Франко-прусс соғысындағы пруссиялық жеңістерден кейін премьер-министр Уильям Эварт Гладстон мен Соғыс министрі Эдвард Кардуэлл бастаған Либералдық партия үкіметі армиядағы маңызды реформаларды талап етті. Кардуэлл бірқатар реформаларды іске асырды, соның ішінде бас қолбасшының әскери істер жөніндегі министрге есеп беруін қамтамасыз еткен реформа да болды. Герцог көптеген реформаларға қарсы болды, себебі олар оның армияға деген көзқарасының негізіне тиді. Тео Аронсонның сөзінше, ол «әр түрлі реформалар мен жаңарту әрекеттеріне қарсы тұрды». Жаңа құрылған резервтік күштер отарлық қақтығыста тиімсіз болады деп қорқып, ал экспедициялық күштер өздерінің қатарын толықтыру үшін үй батальондарынан ең тәжірибелі әскерлерді алуға мәжбүр болады деп ойлады. Ол қызметтен кеткеннен кейін әскердің құрметті полковнигі атағын алды. Тарихшы Коррелли Барнетт 1899–1902 жылдардағы Екінші Буер соғысындағы британдықтардың сәтсіздігін герцогқа байланыстырады, армияның «ұйымдастырудың болмауы, білімсіз және бейжай офицерлер, қатардағы нашар әскерлер» және «буерлерге қарсы өздігінен жұмыс істейтін мылтықпен машинадай бұрғыланған солдаттар» сияқты кемшіліктерін атап көрсетті.
Under the Duke's command, the British Army became a moribund and stagnant institution. There were no new ideas. He allegedly rebuked one of his more intelligent subordinates with the words: "Brains? I don't believe in brains! You haven't any, I know, Sir!" He was equally forthright on his reluctance to adopt change: "There is a time for everything, and the time for change is when you can no longer help it." In the wake of the Prussian victories in the 1870–71 Franco Prussian War, the Liberal Party government of Prime Minister William Ewart Gladstone and Secretary of State for War Edward Cardwell called for the Army to undergo major reforms. Cardwell succeeded in pushing through a number of reforms, including one that made the commander in chief nominally report to the secretary of state for war. The Duke opposed most of the reforms because they struck at the heart of his view of the Army. According to Theo Aronson, he "stoutly resisted almost every attempt at reform or modernization." He feared that the newly created force of reservists would be of little use in a colonial conflict, and that expeditionary forces would have to strip the most experienced men from the home based battalions in order to fill the gaps in their ranks. On his resignation he was given the title of honorary colonel in chief to the Forces. Historian Correlli Barnett blames British failures in the Second Boer War of 1899–1902 on the Duke, stressing the Army's "[l]ack of organization, ignorant and casual officers, inferior human material in the ranks" as well as "soldiers drilled to machine like movements [versus the Boer] with a rifle working on his own initiative."
Хайгтің досы
Герцогтың ұзақ мансабында ол талантты және қабілетті жас офицер Дуглас Хейгтің мансабында өрлеуіне көмектесті, ол Штаб колледжі арқылы жоғарылау мүмкіндігіне ие болды. Бас қолбасшы ретінде герцог колледжге кез келген үміткерді сегіз сынақтың үшеуін өткен жағдайда қабылдауға құқылы болды. Сер Эвелин Вудпен таныс Хейг, герцогтың үлкен әпкесі Генриетта Джеймсонмен (Хейгтің қызы) дос болғанын білген соң 1893 жылы Үндістанға кетті. Герцогтың ұсынысы 1894 және 1895 жылдары жасалды, бірақ Хейг Армия ережелерінің 72-ші бұйрығы (1896) бойынша 1896 жылдың 15 қаңтарында ғана орнын басты. 32 жылдан кейін Лорд Вулслимен ауыстырылған герцог, тек артықшылық беруші меценат емес еді. Штаб колледжі тарихи дамуының алғашқы кезеңдерінде Бас штаб офицерлерін даярлауға арналмаған. Алайда, дәстүрлі бейресми меценаттық жүйе біртіндеп тек қана дарынды адамдарға жол берді. 1909 жылдың 22 қарашасында Хейгтің, Штаб жұмыстарының директоры ретінде қатысқан реформалары герцог өзіне қалыптастырған Бас қолбасшы лауазымын жойды. Армия кеңесін құрғанда, оның басшысы Кеңес бұйрығымен Бас штабтың бастығы деп аталды, либералдық үкімет армияны монархиядан бөліп алды.
During the Duke's long career he helped to further the career progress of Douglas Haig, a talented and able young officer, who succeeded through Staff College to gain promotion. As Commander in Chief, the Duke was able to admit any candidate to the college so long as they passed three out of eight of the tests. Haig, who was also acquainted with Sir Evelyn Wood, left for India in 1893 knowing that the Duke had also made a friend of Henrietta Jameson (née Haig), his older sister. The Duke's nomination was made in 1894 and 1895, but Haig did not take up the place until 15 January 1896 under Army Regulations Order 72 (1896). The Duke, who was replaced by Lord Wolseley, after 32 years was not the only patron of preferment. The Staff College was not intended to educate a General Staff until much later in its historical development. However the traditional system of informal patronage was gradually giving way to more than gifted amateurs. On 22 November 1909 the reforms to which Haig, as Director of Staff Duties was a part, abolished the post of Commander in Chief which the Duke had made his own. In setting up the Army Council, with its head being called the Chief of the General Staff by Order in Council, the Liberal government separated the army from the monarchy.
Неке және сүйікті
Роджер Фулфордтың пікірінше, Кларенс герцогы болған кезінде оның құдасы Вильгельм IV, Джорджты Кент ханшайымы Викториямен, одан екі ай кішірек болған қызымен үйлендіру ниетімен Виндзорда тәрбиеледі. Бұл мүмкін болашақ одаққа Джордждың өз ата-анасы да қолдау көрсетті, бірақ Викторияның анасының інісі Бельгия королі Леопольд I бұған кедергі келтірді. Ол Викторияның сіңілісінің ұлы, Саксен-Кобург және Готаның ханзадасы Альбертпен оның никесін бекітті, ол Виктория Ұлыбритания тағына отырғаннан кейін ресмиланды. 1839 жылы Виктория королевасы Альбертке Джордждың әкесі туралы былай деп жазды: «Герцог лорд Мельбурнға біздің үйленуімізді әрқашан армандағанын және Джордж туралы ешқашан ойламағанын айтты, бірақ мен оған сенбеймін». Джордж Виктория қарастырған көптеген күйеулердің бірі болды, олардың ішінде Нидерландтың ханзадасы Александр ең бастысы еді, оны Вильгельм ашық түрде жақсы көретін. Кембридж герцогы «келісілген некелер сәтсіздікке ұшырайды» деген пікірін жасырмады. Ол 1847 жылдың 8 қаңтарында Лондонның Сент-Джон Клеркенвелл қаласында, королева Викторияның рұқсатынсыз, жеке өзі үйленді. Сара Фэйрбратер (сахналық есімі Луиза) 1827 жылдан бері актриса болып жұмыс істеді, Дрюри-Лейн, Лицей және Ковент-Гарден театрларында өнер көрсетті. Королеваның келісімінсіз жасалған бұл үйлену рәсімі 1772 жылғы Корольдік некелер заңына қайшы келді, нәтижесінде неке жарамсыз деп танылды. Бұл герцогтың әйеліне Кембридж герцогинясы деген атақ берілмейтінін, сондай-ақ «Сіңір Корольдік Ұлылығы» атағы да берілмейтінін білдірді, ал одан туған ұл заңсыз болып саналды және герцогтың мұрагері бола алмады. Шындығында, Сараның өмір сүріп жатқанына королева мән берген жоқ. Оның орнына Сара өзін «Фэйрбродэр ханым» деп, кейін «Фитцджордж ханым» деп атады. Герцог әйелдерге қатысты өте нәзік мінезді болды және Сараның (бесінші рет жүкті болғанда) оны үйленуге көндірген болуы мүмкін, тіпті ол өзі үйленуге рұқсат алды. Аңыз ерлі-зайыптылардың қарым-қатынасын шындықтан мүлдем өзгеше, идеалды түрде бейнелейді, герцогтың басқа да махаббаттары болған. 1837 жылдан бастап герцог Сер Джордж Вомбвеллдің үшінші қызы Луиза Боклеркті білген, ол кейіннен оны «өмірімнің және барлық нәрсенің құдайы» деп сипаттады. Ол 1847 жылы онымен көп кездесті, ал ол кем дегенде 1849 жылдан бастап 1882 жылы қайтыс болғанға дейін оның сүйіктісі болды. 1849 жылы ол Боклерктің қабіріне жақын жерде жерленуді қалаған, және осы себепті Сара Фэйрбратер мен ол Кенсал Грин зиратындағы кесенеге, батысқа қарай, негізгі шіркеуден шамамен алты он метр қашықтықта, Боклерктің қабірінен орналастырылды.
It is believed, according to Roger Fulford, that William IV, who had been his godfather when Duke of Clarence, had George brought up at Windsor in hope of an eventual marriage to his cousin Princess Victoria of Kent, who was two months younger. This prospective match was favoured by George's own parents, but was forestalled by Victoria's maternal uncle Leopold I of Belgium. He secured Victoria's betrothal to his nephew, Prince Albert of Saxe Coburg and Gotha, which became formal after she acceded to the British throne. In 1839 Queen Victoria wrote to Albert about George's father: "The Duke told Lord Melbourne he had always greatly desired our marriage, and never thought of George: but that I don't believe." George was one of a range of suitors considered by Victoria, the most prominent of whom, Prince Alexander of the Netherlands, was openly favoured by William. The Duke of Cambridge made no secret of his view that "arranged marriages were doomed to failure." He married privately, without seeking Queen Victoria's consent, at St John Clerkenwell, London, on 8 January 1847 to Sarah Fairbrother (1816 – 12 January 1890), the daughter of John Fairbrother, a servant in Westminster. Sarah Fairbrother (whose stage name was Louisa) had been an actress since 1827, performing at Drury Lane, the Lyceum, and Covent Garden Theatre. Without the Queen's consent, the wedding ceremony was in contravention of the 1772 Royal Marriages Act, rendering the marriage void. This meant the Duke's wife was not titled Duchess of Cambridge or accorded the style Her Royal Highness, while the son born after the marriage was illegitimate and ineligible to succeed to the Duke's titles. Indeed, Sarah's very existence was ignored by the Queen. Instead, Sarah called herself "Mrs. Fairbrother" and later "Mrs. FitzGeorge". The Duke was a very weak man where women were concerned, and it seems likely that he had been cajoled into marriage by Sarah (then pregnant for the fifth time), she herself obtaining the licence. Legend has created for the couple an ideal relationship that is far from the reality; the Duke having other affairs. From 1837 the Duke had known Louisa Beauclerk, third daughter of Sir George Wombwell, 2nd Baronet, whom he later described as "the idol of my life and my existence." He saw much of her in 1847, and she was his mistress from at least 1849 until her death in 1882. As early as 1849 he had decided that he would be buried near Beauclerk and it was solely on her account that Sarah Fairbrother and he were deposited in the mausoleum in Kensal Green Cemetery, west of the main chapel, about sixty feet away from Beauclerk's grave.
Кейінгі өмірі
Кембридж герцогы 17-ші лансерлердің, Корольдік артиллерияның және Корольдік инженерлердің бас полковнигі болды; сондай-ақ Корольдік атқыштар корпусының полковнигі, Гренадир гвардиясының полковнигі, 10-шы (Кембридж герцогының өз) Бенгал лансерлерінің құрметті полковнигі, 20-шы Кембридж герцогының өз Панджабилері, 4-ші батальон Саффолк полкі, 1-ші Лондон ерікті бригадасы және шотландтық фюзельер гвардиясы. 1852 жылы Хайд Парк пен Сент-Джеймс Парктің, ал 1857 жылы Ричмонд Парктің рейнджері болды, 1862 жылы Корольдік әскери академияның губернаторы, 1870 жылы оның президенті тағайындалды. 1876-1896 жылдар аралығында Оксфорд әскери колледжінің қамқоршысы болды. Кейінгі жылдары Кембриджтің күші мен есту қабілеті әлсіреп, нашарлады. Ол Виктория патшайымның қосылу рәсіміне атпен қатыса алмады, сондықтан арбамен баруға мәжбүр болды. Германияға соңғы рет 1903 жылдың тамызында сапар шекті. Бүгінде герцогты Лондонның орталығындағы Уайтхолл қаласында орналасқан ат мүсіні еске алады; ол оған қарсы күрескен Соғыс кеңсесінің кіреберісінің алдында тұр. Сонымен қатар, оның есімімен Оңтүстік-Батыс Лондонындағы Кингстон Вейл және Норбитон аудандарындағы Джордж Роуд және Кембридж Роуд көшелеріне берілді; герцог 1850 жылы осы аймақтағы көптеген жерді әкесінен мұраға алған.
The Duke of Cambridge served as colonel in chief of the 17th Lancers, Royal Artillery and Royal Engineers; and King's Royal Rifle Corps; colonel of the Grenadier Guards; honorary colonel of the 10th (Duke of Cambridge's Own) Bengal Lancers, 20th Duke of Cambridge's Own Punjabis, 4 Battalion Suffolk Regiment, 1st City of London Volunteer Brigade and the Scots Fusilier Guards. He became the Ranger of Hyde Park and St. James's Park in 1852, and of Richmond Park in 1857; governor of the Royal Military Academy in 1862, and its president in 1870. He was the patron of the Oxford Military College from 1876 to 1896. Cambridge's strength and hearing began to fade in his later years. He was unable to ride at Queen Victoria's funeral and had to attend in a carriage. He paid his last visit to Germany in August 1903. The Duke is today commemorated by an equestrian statue standing on Whitehall in central London; it is positioned outside the front door of the War Office that he so strongly resisted. He is also commemorated by two street names in Kingston Vale and Norbiton, in southwest London, George Road and Cambridge Road; the Duke inherited much of the land in the area from his father in 1850.