Бүрунди экономикасы: Ауыл шаруашылығына тәуелділік және даму кедергілері

Кіріспе

Бурунди экономикасы 2018 жылғы жалпы ішкі өнім бойынша 3,436 миллиард долларды құрайды және ауыл шаруашылығына зор тәуелді, ол 2008 жылғы жалпы ішкі өнімнің 32,9% -ын құрайды. Бурунди – теңізге шығу жолы жоқ, ресурстары шектеулі және өнеркәсібі дамылмаған ел. Ауыл шаруашылығы еңбекке қабілетті халықтың 70% -ден астамын жұмыспен қамтамасыз етеді, олардың көп бөлігі қарапайым шаруалар. Бурунди азық-түлік өндірісінде өзін-өзі қамтамасыз етуге потенциалы бар болғанымен, азаматтық тәртіпсіздік, халық санының өсуі және топырақ эрозиясы соңғы жылдары қарапайым шаруашылық экономикасының 25% -ға төмендеуіне себеп болды. Көптеген ішкі көшіп қонған адамдар өздерінің азық-түлігін өндіре алмайды және халықаралық гуманитарлық көмекке мұқтаж. Бурунди азық-түлік импорттаушы ел, 1997 жылы импорттың 17% -ы азық-түлік тауарларынан тұрды. Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметінше, Бурунди – дамытылмаған елдердің қатарында.

Өнеркәсіп

Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуден басқа өнеркәсіп өте аз. Мұнай, никель, мыс және басқа да табиғи ресурстардағы әлеуетті байлық бар болғанымен, қауіпсіздіктің тұрақсыз жағдайы инвесторлардың нақты қызығушылығын тудырмады. Бурундидің теңізден алыс орналасуы және көлік құнының жоғары болуы индустриялық дамуға да кедергі келтіреді. Танганьика көлі маңызды сауда орталығы болып қала береді. 1999 жылы күшін жойған сауда эмбаргосы сауда мен өнеркәсіпке теріс әсер етті. 1993 жылдың қазан айынан бастап ел ауқымды этникалық зорлық-зомбылыққа ұшырады, нәтижесінде шамамен 250 000 адам қаза тауып, 800 000-ға жуық адам қоныс аударды. Азық-түлік, дәрі-дәрмек және электр энергиясы жетіспеушілікке тап болды. Бурунди екі және көпжақты көмекке зәулім тәуелді, 1997 жылы сыртқы қарызы 1,247 миллиард долларды құрады. 1986 жылдың шілдесінде Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қорымен серіктестікте басталган бірнеше бес жылдық жоспарлар, шетелдік валюта жүйесін реформалауға, импортты либералдауға, халықаралық операцияларға шектеулерді азайтуға, экспортты әртараптандыруға және кофе өнеркәсібін жаңартуға бағытталды. 1993 жылы туған дағдарыстан кейін Бурундидегі Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) құрылымдық бейімделу бағдарламалары тоқтатылды. Дүниежүзілік банк әлеуетті өсуге ықпал ететін негізгі салаларды анықтады, оларға дәстүрлі егістердің өнімділігін арттыру, жаңа экспорттық тауарларды енгізу, жеңіл өндіріс, кен өнеркәсібі және қызмет көрсету салалары кіреді. Басқа да маңызды мәселелерге мемлекеттің экономикадағы рөлі, үкіметтің ашықтығы және қарызды азайту кіреді. 1996 жылы президент Пьер Буйоя жасаған төңкеріске наразылық ретінде көршілес елдер Бурундиге экономикалық эмбарго салды. Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесі бұл эмбаргоны ресми түрде бекітпесе де, көптеген елдер Бурундимен ресми сауда жасаудан бас тартты. Төңкерістен кейін АҚШ Бурундиге гуманитарлық көмектен басқа барлық көмекті тоқтатты. Аймақтық эмбарго 1999 жылдың 23 қаңтарында Бурунди бейбіт процесі арқылы ұлттық келісімді ілгерілетудегі үкіметтің жетістіктеріне байланысты алынды. "Қан айқайлайды" деген мақаласында Foreign Policy (FP) журналы Бурунди халқының жылына 2,5 пайызға өсіп жатқанын, бұл жаһандық орташа көрсеткіштен екі есе жоғары екенін, ал бір Бурунди әйелінің орташа есеппен 6,3 баласы бар екенін, бұл халықаралық фертильдік көрсеткішінен үш есе көп екенін хабарлады. FP сондай-ақ: "Бурундидің халқының басым көпшілігі күн көрісіне ауыл шаруашылығына сүйенеді, бірақ халықтың қарқынды өсуі және жер иелігін реттейтін тиімді саясаттың ұзақ мерзімді болмауы салдарынан көптеген адамдар өмір сүру үшін жеткілікті жерге ие емес" деп мәлімдеді. 2014 жылы бір шаруашылықтың орташа мөлшері шамамен 1 акрды құрады. FP былай деді: "Бұл жағдайдың салдары қатты азық-түлік тапшылығына әкелді: 2013 жылғы әлемдік аштық индексінде Бурунди 120 елдің ішінде аштық пен нашар тамақтану деңгейі ең жоғары болды".

Little industry exists except for the processing of agricultural exports. Although potential wealth in petroleum, nickel, copper, and other natural resources is being explored, the uncertain security situation has prevented meaningful investor interest. Industrial development also is hampered by Burundi's distance from the sea and high transport costs. Lake Tanganyika remains an important trading point. The trade embargo, lifted in 1999, negatively impacted trade and industry. Since October 1993 the nation has suffered from massive ethnic based violence which has resulted in the death of perhaps 250,000 people and the displacement of about 800,000 others. Foods, medicines, and electricity remain in short supply. Burundi is heavily dependent on bilateral and multilateral aid, with external debt totaling $1.247 billion (1.247 G$) in 1997. A series of largely unsuccessful 5 year plans initiated in July 1986 in partnership with the World Bank and the International Monetary Fund attempted to reform the foreign exchange system, liberalize imports, reduce restrictions on international transactions, diversify exports, and reform the coffee industry. IMF structural adjustment programs in Burundi were suspended following the outbreak of the crisis in 1993. The World Bank has identified key areas for potential growth, including the productivity of traditional crops and the introduction of new exports, light manufactures, industrial mining, and services. Other serious problems include the state's role in the economy, the question of governmental transparency, and debt reduction. To protest the 1996 coup by President Pierre Buyoya, neighboring countries imposed an economic embargo on Burundi. Although the embargo was never officially ratified by the United Nations Security Council, most countries refrained from official trade with Burundi. Following the coup, the United States also suspended all but humanitarian aid to Burundi. The regional embargo was lifted on January 23, 1999, based on progress by the government in advancing national reconciliation through the Burundi peace process. In an article titled "The Blood Cries Out," Foreign Policy (FP) reported that the Burundian population growth rate is 2.5 percent per year, more than double the average global pace, and that a Burundian woman has on average 6.3 children, nearly triple the international fertility rate. FP further reported that "The vast majority of Burundians rely on subsistence farming, but under the weight of a booming population and in the long standing absence of coherent policies governing land ownership, many people barely have enough earth to sustain themselves." In 2014, the average size for a farm was about one acre. FP added that "The consequence is remarkable scarcity: In the 2013 Global Hunger Index, Burundi had the severest hunger and malnourishment rates of all 120 countries ranked."