Кіріспе
Багам аралдарының экономикасы туризм мен оффшорлық банктерге тәуелді. Багам аралдары Батыс Үндістандағы ең бай ел және номиналды ЖІӨ бойынша Солтүстік Америкада 14-ші орында тұр. Бұл Лукая архипелагындағы тұрақты, дамушы ел, оның халқы 391 232 (2016 ж.). Туризмнен түсетін табыстың тұрақты өсуі және жаңа қонақүйлер, курорттар мен тұрғын үйлердің салынуы көптеген жылдар бойы ІЖӨ-нің тұрақты өсуіне әкелді. 2001-2003 жылдары АҚШ экономикасының баяулауы және 11 қыркүйектегі шабуылдар осы секторлардың өсуін тежеді. Қаржылық қызметтер Багам экономикасының екінші маңызды секторын құрайды, ол ЖІӨ-нің шамамен 15% құрайды. Дегенмен, 2000 жылдың желтоқсанынан бастап, үкімет қаржы секторына жаңа ережелерді енгізгеннен кейін, көптеген халықаралық бизнес Багам аралдарынан кетіп қалды. Өндіріс және ауыл шаруашылығы бірге ЖІӨ-нің шамамен 10% құрайды және мемлекеттік ынталандыруларға қарамастан, өсуі шамалы. Қысқа мерзімді өсу перспективалары туризм секторының табысына тікелей байланысты, ол АҚШ-тағы өсуге тәуелді, себебі келушілердің 80%-дан астамы осы елден келеді. Туризм мен банк ісінен басқа, үкімет "екінші бағыт" – электрондық коммерцияны дамытуға қолдау көрсетеді.
The economy of the Bahamas is dependent upon tourism and offshore banking. The Bahamas is the richest country in the West Indies and is ranked 14th in North America for nominal GDP. It is a stable, developing nation in the Lucayan Archipelago, with a population of 391,232 (2016). Steady growth in tourism receipts and a boom in construction of new hotels, resorts, and residences had led to solid GDP growth for many years. The slowdown in the Economy of the United States and the September 11 attacks held back growth in these sectors from 2001 to 2003. Financial services constitute the second most important sector of the Bahamian economy, accounting for about 15% of GDP. However, since December 2000, when the government enacted new regulations on the financial sector, many international businesses have left the Bahamas. Manufacturing and agriculture together contribute approximately 10% of GDP and show little growth, despite government incentives for those sectors. Overall growth prospects in the short run rest heavily on the fortunes of the tourism sector, which depends on growth in the United States, the source of more than 80% of the visitors. In addition to tourism and banking, the government supports the development of a "2nd pillar", e commerce.
Багам экономикасының ерекшеліктері
Багам экономикасы негізінен туризм мен қаржылық қызметтерге тәуелді, олар шетелдік валюта түсімдерін қамтамасыз етеді. Багам аралдарының жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) шамамен 5,7 миллиард долларды құрайды, оның 50 пайызы туризмге, шамамен 20 пайызы қаржылық қызметтерге, ал қалғаны бөлшек және көтерме сауда, балық аулау, жеңіл өндіріс және ауыл шаруашылығы салаларына бөлінеді. Еуропалық Одақ Багам аралдарын Кариб теңізінің салық әділдігі мен ашықтық талаптарын орындамайтын "бірқатар өтімді емес юрисдикциялардың" қатарына енгізген.
Туризм
Туризмнің өзі жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) шамамен 51% құрайды және Багам аралдарының жұмыс күшінің жартысын жұмыспен қамтамасыз етеді. 2016 жылы Багам аралдарына 3 миллионнан астам турист келді, олардың көп бөлігі АҚШ және Канададан. Багам экономикасының жалпы өсуіне үлкен үлес қосқан Kerzner International компаниясының Atlantis курорты мен казиносы, ол бұрынғы Paradise Island курортын иеленді және экономикаға қажетті серпін берді. Сонымен қатар, Breezes Super Club және Sandals курорттарының ашылуы да осы жағдайды жақсартуға көмектесті. Багам үкіметі шетелдік инвесторларды тарту үшін белсенді бағыт ұстанды және Қиыр Шығыс, Еуропа, Латын Америкасы және Канадаға маңызды инвестициялық миссиялар ұйымдастырды. Осы сапарлардың басты мақсаты – Багам аралдарының осы нарықтардағы беделін қайта жаңарту болды.
Шетелдік қаржылық қызметтер
Қаржылық қызметтер Багам экономикасының екінші маңызды секторын құрайды, елдің оффшорлық қаржы орталығы мәртебесіне байланысты ЖІӨ-нің 17%-ға дейін жетеді. 1998 жылдың желтоқсанына қарай Багам аралдарында 418 банк және траст компаниясына лицензия берілді. Багам аралдары елдің жетекші қаржы орталығы мәртебесін арттыру мақсатында 1990 жылдың қаңтарында Халықаралық бизнес компаниялар (ХБК) туралы заң қабылдады. Бұл заң Багам аралдарында оффшорлық компанияларды тіркеуді жеңілдетіп, құнын төмендетті. 9 жылдың ішінде 100 000-нан астам ХБК типті компания құрылды. 1991 жылдың ақпанында үкімет Багам аралдарында активтерді қорғау трасттарын құруды заңдастырды. 2000 жылдың желтоқсанында, ішінара FATF-тың қара тізіміне енгізілуіне жауап ретінде, үкімет қаржы секторын жақсы реттеу үшін заңнамалық пакет қабылдады, оның ішінде Қаржылық барлау бөлімін құру және «Клиентті білуді қажет ету» қағидаларын күшейту шаралары енгізілді. Басқа да бастамаларға 2004 жылы «Қорлар туралы» заңның қабылдануы және жеке сенім компанияларын реттеуге бағытталған заңнаманы енгізу жоспары кіреді. Кейіннен қара тізімнен шығарылғаннан соң, 2020 жылдың желтоқсанында Багам аралдары FATF сұр тізімінен де шығарылды.
Ауыл шаруашылығы
Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы салалары бірге ЖІӨ-нің 5% құрайды. Багам аралдары лобстер мен кейбір балықтарды экспорттайды, бірақ оларды коммерциялық тұрде өсірмейді. Ірі масштабты ауыл шаруашылығы жоқ, және ауыл шаруашылығы өнімдерінің көп бөлігі ішкі тұтынуға жұмсалады. Багам аралдары жылына 250 миллион доллардан астам азық-түлік импорттайды, бұл олардың тамақ тұтынуының шамамен 80% құрайды. Үкімет импортты азайту және валюталық түсімді арттыру үшін азық-түлік өндірісін кеңейтуді мақсат етеді. Ол, әсіресе арнайы тағамдық өнімдерді экспорттауды арттыруға бағытталған, шетелдік инвестицияларды белсенді түрде іздестіреді. Үкімет ресми түрде сиыр еті және шошқа етін өндіру мен өңдеу, жеміс-жидектер мен жаңғақтар, сүт өнімдерін өндіру, қысқы көкөністер және теңіз өнімдерін өсіру (шаян шаруашылығы) салаларын шетелдік инвестицияларды тартуға бағытталған басымдықтар ретінде тізімдеді.
Сауда
Багамдық үкімет Багамдық доллардың құнын АҚШ долларымен бірдей деңгейде ұстап тұрады. Багам аралдары АҚШ-тың Кариб бассейні сауда серіктестігі туралы заңының (CBTPA), Канаданың CARIBCAN бағдарламасының және Еуропалық Одақтың Лом IV келісімінен үлес алады. Багам аралдары Кариб қауымдастығының (CARICOM) саяси аспектілеріне қатысқанмен, басқа Кариб мемлекеттерімен бірлескен экономикалық жобаларға қатыспады.
Өнеркәсіп
Багам аралдарында бірнеше маңызды өнеркәсіптік фирмалар бар: Фрипорттағы фармацевтикалық фирма, PharmaChem Technologies (GrandBahama) Ltd. (бұрынғы Syntex); аймақта мұнайды қайта тиейтін Фрипорттағы BORCO мұнай базасы; Нассаудағы Комонвелл сыра зауыты, Heineken, Guinness және Kalik сыраларын шығарады; және Бакарди корпорациясы, АҚШ және Еуропа нарықтарына жіберу үшін Нассауда ромды дистилляциялайды. Басқа салаларға Үлкен Инагуада күнмен кептірілген теңіз тұзы, Фрипорттағы круиздік кемелерді жөндеу үшін құрғақ док және Оушен Кейдегі теңіз түбінен арагонитті – бірнеше өнеркәсіптік қолданыстары бар әктастың бір түрін өндіру кіреді. Банк саласындағы Fidelity Bank (Bahamas) Ltd. (FBB) және Royal Fidelity Merchant Bank & Trust Limited (RFMBT) сияқты кішірек, бірақ жақсырақ бейімделген компаниялар да бар. FBB жинақтау жоспарларымен бірге келетін несие өнімдерін қоса алғанда, инновациялық банк өнімдерінің кең ауқымын ұсынады. RFMBT Багам аралдарындағы жалғыз коммерциялық банк және Канада Корольдік банкімен бірлескен кәсіпорын болып табылады. Ол инвестициялық өнімдер мен қызметтерді ұсынады және Багам аралдарындағы корпоративтік келісімдердің көп бөлігін тартады, соңғы кезде Комонвелл сыра зауытының (Heineken еншілес компаниясы) Багам аралдарындағы ең ірі бастапқы акция орналастыруының (IPO) қаржылық кеңесшісі және агенті ретінде әрекет етті. Хоксбилл Крик келісімі Фрипортта, Багам аралдарының екінші ірі қаласында, шетелдік өнеркәсіптік инвестицияларды ынталандыру үшін жақын жердегі өнеркәсіптік паркімен бірге баж салығынан бос аймақ құрды. Гонконгтағы Hutchison Whampoa компаниясы Фрипортта контейнерлік порт ашты. Багам Парламенті 1993 жылы көптеген Фрипорт салықтары мен баж салығынан босату мерзімін 2054 жылға дейін ұзартқан заңды бекітті.
Салық салу
Багам аралдарында табыс салығы, корпоративтік салық, капиталдан алынатын табыс салығы және мүлік салығы жоқ. Жалақы төлеуден түсетін салықтар әлеуметтік сақтандыру жәрдемақыларын қаржыландырады және жұмыскер төлейтін 3,9% және жұмыс беруші төлейтін 5,9% құрайды. 2010 жылы жалпы салық түсімдері ЖІӨ-нің 17,2%-ын құрады. 2015 жылдың 1 қаңтарынан бастап қосылған құн салығы (ҚҚС) 7,5% мөлшерінде енгізілді. Кейіннен ол 2018 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енген 7,5%-дан 12%-ға дейін өсті.