Кіріспе
Ниагара түбегі – Онтариодағы Онтарио көлінің оңтүстік-батыс жағалауы мен Эри көлінің солтүстік-шығыс жағалауы аралығында жатқан жер. Техникалық тұрғыдан алғанда, түбек емес, тар жолақ болып табылатын ол, шығысында Ниагара өзенінен басталып, батысында Онтарионың Гамильтон қаласына дейін созылады. Түбек Оңтүстік Онтарионың Алтын Жылқы аймағында орналасқан және шамамен 1,000,000 тұрғыны бар. Ниагара өзені мен Эри көлінің ар жағындағы, Нью-Йорк штатындағы аймақ Ниагара шекарасы деп белгілі.
The Niagara Peninsula is an area of land lying between the southwestern shore of Lake Ontario and the northeastern shore of Lake Erie, in Ontario, Canada. Technically an isthmus rather than a peninsula, it stretches from the Niagara River in the east to Hamilton, Ontario, in the west. The peninsula is located in the Golden Horseshoe region of Southern Ontario, and has a population of roughly 1,000,000 residents. The region directly across the Niagara River and Lake Erie in New York State is known as the Niagara Frontier.
Үкімет
Жарты аралдың көп бөлігі Ниагара өңірлік муниципалитеті құрамына кіреді. Аймақтағы қалаларға Сент-Катаринес, Ниагара шарлауы, Торольд, Порт-Колборн және Велланд жатады. Ниагара-он-де-Лейк, Линкольн, Пелхэм, Гримсби және Форт-Эри қалашықтары, сондай-ақ Вайнфлитт және Батыс Линкольн елді мекендері де осы аймаққа кіреді. Жарты аралдың қалған бөлігі Гамильтон қаласының және Холдиманд округінің бір бөлігін қамтиды.
Тарих
Бұл аймақты бастапқыда "Нейтралдар" деп аталатын алғашқы халықтар мекендеген. Оларға осы ат осы аймақтағы екі өрескел күш – Вайандот және Ирокездермен кремнийден жасалған жебе ұштары сияқты тауарлар саудалағандықтары үшін берілген. Ирокездер шамамен 1650 жылы Нейтралдарды жойды, себебі соңғылары Бобр соғыстарының бөлігі ретінде тері аулау аумағын кеңейтуге тырысты. Осы кезден бастап Америка Тәуелсіздік соғысынан кейін Біріккен Империяның адалдары келгенге дейін аймақта сирек-сирек адамдар тұрды, себебі Ирокездер бұл жерде тұрақты елді мекендер құрмады. Ниагара түбегі 18 ғасырдың соңында Жоғарғы Канадада британдық адалдар қоныстанған алғашқы аймақтардың бірі болды. Жаңа колонияның астанасы Ниагара-он-де-Лейк қаласының құрылуымен орнатылды, ол кезде Ньюарк деп аталды. Түбекке көптеген ағылшын және ирланд иммигранттары қоныстанды, бірақ 1800 жылдарға қарай итальяндық және неміс иммигранттары түбекте басымдық танытып, иммигранттардың негізгі көзіне айналды, одан кейін француз, поляк және басқа орталық еуропалықтар келді. Еуропалықтардың жер сіңіру кезеңінен кейін Ниагара аймағы маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналды, сумен жұмыс істейтін диірмендер кейін Ниагара шарлауығындағы гидроэлектр станциясымен және Ниагара шарлауығы мен Сент-Катаринде электр энергиясын көп қажет ететін өнеркәсіппен толықтырылды. Ауыл шаруашылығы, әсіресе Онтарио көлінің жағалауындағы жеміс шаруашылығы бүгінгі күнге дейін маңыздылығын сақтап келеді, ал 19 ғасырда өнеркәсіптік дамулар қосылды. Жоғары Ұлы көлдердегі нарықтар мен минералды ресурстарды Сент-Лоуренс теңіз жолымен байланыстыру үшін бірнеше каналдар салынды (қараңыз, Уэлленд каналы). General Motors Сент-Катаринде автозауыттары мен құйма зауытымен елеулі орын алды, содан кейін көптеген автокөлік бөлшектерінің өндірушілері пайда болды. Онтарио көліндегі Порт-Уэллерде де құрғақ доктар салынды.
Following the agricultural period of European settlement, the Niagara area became an important industrial centre, with water powered mills joined later by hydro electric power generation in Niagara Falls and electricity intensive industry in both Niagara Falls and St. Catharines. While agriculture – especially fruit farming along the shore of Lake Ontario – remains important to this day, it was joined in the 19th century by industrial developments. A succession of canals were built to connect the markets and mineral resources of the upper Great Lakes with the St. Lawrence Seaway (See also Welland Canal). General Motors built a considerable presence in St. Catharines with auto plants and a foundry, and a number of auto parts manufacturers followed. Dry docks were also built at Port Weller on Lake Ontario.
21 ғасыр
Ауыр өнеркәсіп соңғы он жылдың ішінде немесе одан да көп уақыттан бері төмендеп келеді, бұл негізінен Солтүстік Америка автокөлік өндірушілерінің өндіріс қарқынын төмендетуіне байланысты. General Motors, Thompson Products, Deere & Company, Dana Canada Corp, Port Weller Drydocks, Domtar Papers және Gallagher Thorold Paper сияқты ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген ірі кәсіпорындарда мыңдаған жұмыс орындары жойылды. Осының салдарынан, жергілікті әкімдіктер жақсы білім алған мамандардың ағылып кетуін болдырмау үшін жаңа және түрлі мүмкіндіктерді іздеуге мәжбүр болды.
Сапарға
Қонақжайлық және туризм 150 жылдан астам уақыттан бері, негізінен Ниагара шарлауының арқасында, көптеген келушілерді осы аймаққа тартты. 1990 жылдардың ортасында басталған жаңа даму бүкіл Ниагара түбегінде жоғары деңгейдегі қонақжайлылық саласында өркендеуге алып келді. Бүгінде Ниагара шарлауының және Ниагара парктерінің әсемдігін көру үшін жыл сайын 10 миллионнан астам турист түбекке келеді. Экотуризмнің танымалдылығы артып келеді, көбінесе адамдар ЮНЕСКО-ның 1990 жылы әлемдік биосфералық қорық деп таныған Ниагара эскарпы сияқты көз тартарлық жерлерді іздеп табады және зерттейді.
Ниагара түбегіндегі шарап зауыттары
Соңғы отыз жылда туризмнің маңызды дамыған салаларының бірі – жүзім және шарап өнеркәсібінің кеңеюі. Ниагара түбегі – Онтарио шарап өнеркәсібінде VQA таныған төрт шарап өсіру аймағының бірі. Еуропалық стильдегі көптеген шарап заводтары мен жүзімдіктер ерекше мәдени тәжірибе іздеген келушілерді тартуда маңызды рөл атқарады. Көптеген жергілікті шарапханалар өз нысандары бойынша толық экскурсиялар ұсынады, ал кейбіреулері өз VQA шараптарымен үйлестірілген ерекше канадалық тағамдар ұсынатын асханалар да бар. Осы шарап заводтарының көптеген әлемдік деңгейдегі шеф-аспаздары маусымдық кезеңде жергілікті шаруа қожалықтарынан өсірілген немесе алынған жаңа ингредиенттерді пайдалануға дағдыланған. Кейбір шарап заводтары жаз айларында жүзімдікте тікелей музыка мен театрлық қойылымдар ұйымдастырады. Келушілер жылдың ең суық айларында (әдетте желтоқсаннан ақпанға дейін) жүзімнің кейбір сорттарының жүзімдікте жиналып, сығымдалуын көру үшін келеді. Осы процестің нәтижесінде жер бетіндегі ең тәтті және ең қымбат шарап – мұз шарабы жасалады. Ниагара түбегіндегі бірнеше шарап заводтары мұз шарап өнімдері үшін ең беделді халықаралық сыйлықтарды жеңіп алды, олардың көпшілігі тек шарапшыдан ғана қол жетімді. Шарап турларын ұйымдастыратын көлік компаниялары Ниагара сарқылымындағы, Ниагара көліндегі және Торонтодағы ірі қонақүйлер мен пансиондардан жұмыс істейді. (Торонто қаласынан Ниагара шарап аймағына дейін шамамен екі сағаттық сапар.)
Ниагара-о-Лейк
Мәдени іс-шараларды іздейтін көп саяхаттап көргендер үшін тағы бір маңызды тартымдылық – Ниагара-он-де-Лейк қаласында орналасқан әйгілі Шоу фестивалі театры (драматург Джордж Бернард Шоудың атымен аталады). Алты айлық маусым бойы актерлердің тұрақты труппасы үш театрды пайдаланады. Ниагара-он-де-Лейк сонымен қатар 1812 жылғы соғыс кезінде британдықтар салған және басып алған Форт Джорджтың орналасқан жері. Ол 1960 жылдары халыққа көрсету үшін қайта жаңартылды және жаз айларында ашық болады. Жақын маңдағы басқа да маңызды тарихи орындарға: Брок монументі, Лора Секорд монументі, сондай-ақ Куинстон биіктігіндегі шайқас орны, Ланди жолағы шайқасы және Чиппава шайқасы кіреді.
Тіршілік ету
Бұл аймақтың жыл бойына қолайлы климаты, сондай-ақ АҚШ-қа жақын орналасқандығы, оңтүстік АҚШ-қа қарапайым автокөлік және әуе қатынасымен қамтамасыз етуі, оны зейнеткерлікке шығу үшін танымал орынға айналдырады. Шындығында, Ниагара түбегінде Онтарионың кез келген аймағымен салыстырғанда ең жоғары қарттар тығыздығы мен өсу қарқыны байқалады. Жалпы халыққа шаққанда қарт адамдардың ең жоғары үлесі Порт-Колборн қаласында шоғырланған. 1990 жылдардың басында Торонто қаласы мен АҚШ арасындағы маңызды телекоммуникациялық желі Солтүстік Америкадағы ең жылдам оптикалық талшықты магистральдардың біріне жаңартылды. Бұл магистраль Ниагара түбегінің ортасынан өтіп, Нью-Йорк штатының Буффало қаласы арқылы АҚШ-қа кіреді. Бұл Ниагараға магистральға тікелей қол жеткізу және көптеген жаңа кәсіби колл-орталықтарды тарту мүмкіндігін берді. Ниагара түбегінің халқымен салыстырғанда Торонто, Гамильтон қалалары мен Онтарионың көптеген муниципалитеттеріндегі өмір сүру құны өте қолайлы. Тұрғын үй бағасы, меншікті де, жалдамалы да, төмен. Үш ірі қала – Сент-Катаринес, Ниагара шарлауы және Велленд қалалары көбінесе қалалық аймақтар болып табылады және қажетті барлық қызметтер жергілікті жерлерде қолжетімді. Түбектердің қалған бөлігі, әсіресе батыс және оңтүстік бөліктері, жартылай қалалық немесе толығымен ауылдық жерлерді құрайды. Жоғары білім беру орталықтары – Брок университеті мен Ниагара колледжі, екеуі де көптеген мамандықтар бойынша бакалавриат және магистратура деңгейлерінде білім береді.
Көлік
Жарты аралды екіге бөліп өтетін негізгі тас жол – Королева Елизавета жолы (QEW). Бұл тас жол Торонто мен АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Буффало қалаларын байланыстырады. Ол Солтүстік Америка жүк тасымалдау индустриясының маңызды артериясы болып табылады және импортталған мен экспортталған тауарлардың шамамен үштен бірін тасымалдауға жауапты. Екінші ірі тас жол – 406-шы тас жол, ол QEW-ден басталып, батыс Сент-Катаринес қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 30 км жердегі Уэлланд қаласында аяқталады. Тағы бір қысқа тас жол – 405-ші тас жол, 2006 жылы генерал Исаак Брок Парквей деп аталды. Ол Ниагара-о-Лейк қаласындағы QEW-ден, Сент-Катаринес қаласынан шығысқа қарай басталып, Онтарио штатының Куинстон қаласында шамамен 9 км жерде аяқталады. Бұл жерден АҚШ-тың Льюистон қаласына өтетін халықаралық көпірге қосылады. Бұл Канада мен АҚШ арасындағы жүк тасымалдау саласы үшін де маңызды аймақ. Жарты аралдағы барлық қалалар мен кейбір шағын қалаларда такси қызметі бар, ал Сент-Катаринес, Ниагара шарлауы және Уэлланд қалаларында жергілікті көлік комиссиялары жұмыс істейді. Сонымен қатар, Торонто, Гамильтон және Буффало әуежайларына эксклюзивті түрде қызмет көрсететін ірі әуекомпания бар. Көптеген қалалар мен кейбір шағын қалаларда Greyhound және Coach Canada компанияларының қызметтерімен іске асырылатын қалааралық автобус қатынасы өте шектеулі. 2006 жылдың соңында аймақтық үкіметке тиесілі және басқарылатын мамандандырылған аймақтық автобус қызметі іске қосылды, бірақ ол аймақтағы медициналық кездесулерге қатысу үшін көлік құралы жоқ адамдарға ғана арналған. (Басқа да шектеулер бар.) Аймақ онжылдықтың соңына дейін толық интеграцияланған аймақтық транзиттік жүйе құруды жоспарлап отыр. Ниагара шарлауы, Сент-Катаринес және Гримсби қалалары CN теміржол желісіне қосылған. Via Rail осы үш муниципалитет пен Торонто арасында, сондай-ақ олардың арасындағы көптеген нүктелерде шектеулі күнделікті және демалыс күндері жолаушылар тасымалын жүзеге асырады. Via Rail және Amtrak сондай-ақ Торонтодан Нью-Йорк қаласына күнделікті оңтүстік бағыттағы қызмет көрсетеді, тоқтаулары да сол станцияларда болады.
Теңіз инфрақұрылымы
Ниагара аймағында маңызды теңіз тасымалы инфрақұрылымы да бар. Аймақта Порт-Веллер, Порт-Колборн, Велленд каналы және Гамильтон қаласындағы Канаданың Ұлы көлдеріндегі ең ірі порты орналасқан.