Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Секигахара шайқасындағы самурай (1559–1600)
Samurai in the Battle of Sekigahara (1559–1600)
Ишида Мицунари (石田 三成, 1559 – 1600 жылғы 6 қараша) – Жапонияның Сеңгоку дәуірінің соңындағы жапон самурайы және әскери қолбасшысы. Ол, ең алдымен, 16 ғасырдың Азучи-Момояма кезеңінен кейін болған Секигахара шайқасында Батыс армиясының қолбасшысы ретінде танымал. Ол сонымен қатар, Джибу но шё (治部少輔) атты сарайлық лауазымымен де белгілі.
Ishida Mitsunari (石田 三成, 1559 – November 6, 1600) was a Japanese samurai and military commander of the late Sengoku period of Japan. He is probably best remembered as the commander of the Western army in the Battle of Sekigahara following the Azuchi–Momoyama period of the 16th century. He is also known by his court title, Jibu no shō (治部少輔).
Ерте өмір
Ол 1559 жылы Оми провинциясының солтүстігінде (қазіргі Нагахама қаласы, Шига префектурасы) дүниеге келді және Азай кланының қызметшісі болған Ишида Масацугудың екінші ұлы болды. Балалық шағында Сакичи (佐吉) деп аталды. 1573 жылы Одани қамалының қоршауында Азай кланы жеңілгеннен кейін Ишидалар қызметтен кетті. Аңыз бойынша, Тоётоми Хидэёшиге қызмет етуден бұрын буддалық храмда монах болған, бірақ бұл аңыздың растығы күмәнді, себебі ол тек Эдо кезеңінде ғана пайда болды.
He was born in 1559 at the north of Ōmi Province (which is now Nagahama city, Shiga Prefecture), and was the second son of Ishida Masatsugu, who was a retainer for the Azai clan. His childhood name was Sakichi (佐吉). The Ishida withdrew from service after the Azai's defeat in 1573 at the Siege of Odani Castle. According to legend, he was a monk in a Buddhist temple before he served Toyotomi Hideyoshi, but the accuracy of this legend is doubted since it only came about during the Edo period.
Хидэёшидің басқаруындағы қызмет
Мицунари 1577 жылы Тоётоми Хидэёсимен кездесті, ол кезде Мицунари жас болса, Хидэёси Нагахаманың даймиосы еді. Кейін Мицунари Хидэёсидің самурай офицеріне айналды. Хидэёси Чюгоку аймағына жорық жасағанда, Мицунари оған Тотори және Такамацу (қазіргі Окаяма) сияқты қамалдарға шабуыл жасауда көмектесті. Мицунари 1583 жылы Шидзугатакэ шайқасында қызмет етті. "Хитотсуянаги Каки" бойынша, ол Шибата Кацуе әскерін барлау миссиясын басқарды және сонымен қатар, алдыңғы қатардағы жауынгерлердің бірі ретінде Ичибан яри (жау әскеріне найзамен бірінші болып шабуыл жасау) ерлігін көрсетті. Кейіннен ол 1584 жылы Комаки және Нагакуте шайқастарында қызмет етті. Сол жылы Оми провинциясының Гамо округінде кенчи (жер өлшеуші) қызметін атқарды. Хидэёси билікті қолға алғаннан кейін, Мицунари білімі мен есептеу дағдысының арқасында талантты қаржы басқарушысы ретінде танылды. 1585 жылдан бастап ол Сакайдың әкімшісі болды, бұл қызметті үлкен ағасы Ишида Масадзумимен бірге атқарды. Ол Хидэёси үкіметінің бес бугиосының (жоғарғы әкімшілерінің) бірі болып тағайындалды, Асано Нагамаса, Маэда Гени, Машита Нагамори және Нацука Масаемен бірге. Хидэёси оны Оми провинциясындағы Савайаманың даймиосы етіп тағайындады, бұл бес жүз мың кокулік иелік (қазіргі Хиконе қаласының бөлігі) еді. Савайама қамалы сол кездегі ең жақсы бекінілген қамалдардың бірі ретінде белгілі болды. 1586 жылдың қаңтарында ол даналығымен және батылдығымен танымал Шима Саконды жалдады. 1588 жылы Мицунари Хидэёси жүргізген, халықты қарусыздандыру және бейбітшілікті сақтау мақсатындағы атақты "қылыш іздеу" науқанына жетекшілік етті. Кейін Мицунари 1590 жылы Ходжо кланына қарсы жорыққа қатысып, Оши қамалын қоршап алды және Оши қамалын басып алды. 1592-1593 жылдары Кореяға жасалған жапондық шапқындыққа Машита Нагамори мен Асано Нагамасамен бірге Үш бюрократтың бірі ретінде жіберілді.
Mitsunari met Toyotomi Hideyoshi in 1577, when the former was still young and the latter was the daimyō of Nagahama. Later, Mitsunari became a Hideyoshi samurai officer. When Hideyoshi engaged in a campaign in the Chūgoku region, Mitsunari assisted his lord in attacks against castles like the Tottori Castle and Takamatsu Castle (in present day Okayama). Mitsunari served in the Battle of Shizugatake in 1583. According to the "Hitotsuyanagi Kaki," he was in charge of a mission to spy on Shibata Katsuie's army and also performed a great feat of Ichiban yari (being the first to thrust a spear at an enemy soldier) as one of the warriors on the front line. Later, he served in the Battle of Komaki and Nagakute in 1584. That same year, he worked as a kenchi (survey magistrate) at Gamo county in Omi Province. After Hideyoshi seized power, Mitsunari became known as a talented financial manager due to his knowledge and skill at calculation. From 1585 onward, he was the administrator of Sakai, a role he took together with his elder brother Ishida Masazumi. He was appointed one of the five bugyō, or top administrators of Hideyoshi's government, along with Asano Nagamasa, Maeda Gen'i, Mashita Nagamori and Natsuka Masaie. Hideyoshi made him a daimyō of Sawayama in Ōmi Province, a five hundred thousand koku fief (now a part of Hikone). Sawayama Castle was known as one of the best fortified castles during that time. In January 1586, he hired Shima Sakon, who was renowned as a commander having wisdom and courage. In 1588, Mitsunari was placed in charge of the famed “sword hunt” conducted by Hideyoshi in an effort to disarm the non military bulk of the population and preserve peace. Later, Mitsunari participated in the 1590 campaign against the Hōjō clan, where he commanded the Siege of Oshi and captured Oshi Castle. He was sent to the 1592–1593 Japanese invasions of Korea as one of the Three Bureaucrats with Mashita Nagamori and Asano Nagamasa.
Секигахара жорығы
Мицунари Хидэёси үкіметінің бюрократтары арасында жоғары мәртебеге ие болды және өзінің қатал мінезімен танылды. Оның көптеген достары болды, ең танымал екеуі – атақты самурай Отани Йошицугу және Шима Сакон. Дегенмен, Мицунари жақсы жауынгерлер ретінде танымал болған кейбір даймиолармен, соның ішінде Курода Нагамаса мен Хачисука Иемаса, сондай-ақ Хидэёсидің жүйесі Кобаякава Хидеакимен қарым-қатынасы нашар болды. Атап айтқанда, Кобаякава Хидеаки Мицунариге қарсы өшпенділік сезіміне толы болды, себебі Токугава Иэясу, Кобаякава Улсан қоршауындағы бейшаралығынан кейін, Хидеакиге Чикугоны сыйлық ретінде бермеу шешіміне Мицунаридің қатысы бар деген қауесет таратыпты. Тайко Хидэёси өмірінің соңында Хидецугу мен Хидецугудың отбасын өлімге кесуге бұйрық берді, ал Хидэёсидің жаңа мұрагері өте жас бала – Тойотоми Хидеёри болды. Хидэёси қайтыс болғаннан кейін, сарайдағы шиеленіс күшейді. Даудың негізгі мәселесі – Токугава Иэясуды бала Хидэёридің номиналды әміршісі болатын Тойотоми үкіметінің қолдаушысы ретінде сенуге бола ма еді, ал нақты басшылық регенттер кеңесіне жүктелді. 1599 жылы беделді «бейтарап» Маэда Тошие қайтыс болғаннан кейін, Мицунари Токугава Иэясуға қарсы тұру үшін Тойотомиге адал жандардың одағын құрды. Мицунариге негізінен Хидэёшидің үш регенті: Укита Хидее, Мори Терумото және Уэсуги Кагекацу қолдау көрсетті, олар Жапонияның оңтүстігінен және батысынан келді, сонымен қатар солтүстіктегі Уэсуги кланы да қосылды. Токугава Иэясу Орталық және Шығыс Жапониядан қолдау алды, бірақ ол Батыс иелеріне де ықпал етуге және оларды қорқытуға тырысты. Батыс одағының номиналды басшысы Мори Терумото болды, бірақ Мори Осака қамалында бекініп қалды, ал даладағы басшылық Мицунариге жүктелді. 1600 жылдың ортасында әскери науқан басталды. Мицунари Фусими қамалын қоршауға алды, содан кейін Секигахарада Токугава одағымен тікелей қақтығысқа түсті. 21 қазанда Секигахара шайқасында көптеген даймиолар бейтарапты сақтап, шайқасты алыстан бақылады, жеңіліске ұшыраған тарапқа қосылғысы келмеді. Токугава әскерлері Кобаякава Хидеакидің оларға сатқандығының арқасында шайқаста басымдыққа ие болды және жеңіске жетті.
Mitsunari had high status among the bureaucrats of Hideyoshi's government, and was known for his unbending character. He had many friends; two of the most notable being the famous samurai Ōtani Yoshitsugu and Shima Sakon. However, Mitsunari was on bad terms with some daimyō that were known as good warriors, including Kuroda Nagamasa and Hachisuka Iemasa, as well as Hideyoshi's nephew Kobayakawa Hideaki. In particular, Kobayakawa Hideaki developed a grudge against Mitsunari as a result of rumors spread by Tokugawa Ieyasu that Mitsunari was behind his uncle's decision not to reward him with Chikugo after Kobayakawa's reckless behaviour at the Siege of Ulsan. Toward the end of Taiko Hideyoshi's life, Hideyoshi ordered the execution of his heir Hidetsugu and Hidetsugu's family, leaving his new heir to be the extremely young child, Toyotomi Hideyori. After Hideyoshi's death, the conflicts in the court worsened. The central point of the conflict was the question of whether Tokugawa Ieyasu could be relied on as a supporter of the Toyotomi government, whose nominal lord was still a child, with actual leadership falling to a council of regents. After the death of the respected "neutral" Maeda Toshiie in 1599, the conflict came to arms, with Mitsunari forming an alliance of Toyotomi loyalists to stand against Tokugawa Ieyasu. Mitsunari's support came largely from the three of Hideyoshi's regents: Ukita Hideie, Mōri Terumoto, and Uesugi Kagekatsu, who came from the south and west of Japan, with the addition of the Uesugi clan in the north. Tokugawa Ieyasu's support came from central and eastern Japan, but he still exercised influence and intimidation over some of the Western lords. The titular head of the Western alliance was Mōri Terumoto, but Mōri stayed entrenched in Osaka castle; the leadership fell to Mitsunari in the field. In mid 1600, the campaign began. Mitsunari besieged Fushimi Castle before marching into direct conflict with Tokugawa's alliance at Sekigahara. In October 21, at the Battle of Sekigahara, a number of lords stayed neutral, watching the battle from afar, not wishing to join in the losing side. Tokugawa's forces gained the edge in the battle with the betrayal of Kobayakawa Hideaki to their side, and won the battle.
Өлім
Секигахарадағы жеңілісінен кейін Мицунари қашуға тырысты, бірақ оны ауыл тұрғындары ұстады. Ол Киотода басы кесілді. Батыс армиясының басқа даймёлары, мысалы, Кониси Юкинага мен Анкокудзи Экей де өлім жазасына кесілді. Басы денесінен бөлінген соң, Киотодағы барлық адамдар көруі үшін бағанаға қойылды. Оның сүйегі Дайтоку дзидің Киотодағы қосалқы ғибадатханасы Сангенге жерленді. Аңыз бойынша, Иэясу оған мейірімділік танытты, бірақ саяси себептермен өзінің тәжірибелі генералы Сакакибара Ясумасамен жасырып қойды, ол қартайып, табиғи себептермен қайтыс болды. Ясумасаның үндемегені үшін Мицунари оған Ишида Садамуне (石田貞宗) аталған танто сыйлады – Жапонияның ұлттық қазынасы. Жалпы, дәстүрлі жапон тарихнамасы Мицунаридің мұрасына көп көңіл бөлмеді, өйткені ол жеңіліп, Токугава жеңді; ол көбінесе әлсіз бюрократ ретінде бейнеленді. Содан бері оның беделі біршама жақсарды, кейінірек тарихшылар оның жоспарлаудағы шеберлігін және бұрынғы шайқастағы жеңістерін атап өтті, және Секигахарада бірнеше мырза адал болғанда, оның жеңіске жетуі мүмкін еді. Мицунари 1989 жылғы Хироси Тешигахараның «Рикью» фильмінде пайда болды. 2017 жылғы «Секигахара» фильмінде Мицунари басты кейіпкер болып, өте жаны ашыр болып көрсетілген. Бұл нұсқада Мицунари Хидэёшидің мұрагері мен регентінің өліміне қайғырып, әділ билік жүргізуге мүдделі одақтастар іздейді, отбасыларды кепілге алуды ұнамсыз сезінеді, Хидэёшидің мұрагері үшін ең жақсысын тілейді және жалпы алғанда, ашық және адал адам болып суреттеледі. Оның қарсыласы Токугава көбінесе жоспаршы ретінде бейнеленген. Режиссер Масато Харада Мицунариді өз заманынан озып кеткен, қазіргі заманғы билеуші деп санады. Мицунари – «Сенгоку Басара» франшизасының кейіпкері, ол әкімші мен генералға қарағанда Хидэёшиге адал жауынгер ретінде көрсетілген. Ол Иайдо және қараңғы күшке негізделген шабуылдарды тиімді қолданады. Бір анимеде ол Иэясу Токугаваны жек көреді, ал екіншісінде Иэясу оны жек көреді, ал фильмде ол Масамуне Датэні Иэясудан да жек көреді. Мицунаридің дауысын барлық жапондық медиада Томокадзу Секи білдіреді. Трой Бейкер оны ағылшын тілінде сөйлетті, бірақ «Жоңай соттың соңы» фильмінде оны Мэтью Мерсер ауыстырды. «Самурай жауынгерлері» видео ойындары сериясында Мицунари Ходжо кланына қарсы Тойотоми күштерінің стратегиясы ретінде бейнеленген, ол шайқаста желпіш қолданады. Мицунари – «Pokémon Conquest» (Жапонияда «Pokémon + Nobunaga's Ambition») ойынында ойналатын кейіпкер, оның серіктес покемондары Пауниард және Бишарп. «Nioh» ойынында, Сенгоку дәуірінің соңындағы оқиғаларға негізделген, Ишида Тойотоми кланының стратегиясы ретінде көрінеді. Секигахара шайқасында жеңілгеннен кейін Мицунариді қарсыласы, ағылшын алхимигі Эдвард Келли сатқындықпен айналдырып, оны йокайға (шайтанға) айналдырады. Басты кейіпкер Уильям Адамс трансформацияланған Мисунаримен босс шайқасында күресуі керек. Мицунари сонымен қатар жапондық романтикалық ойында «Ikemen Sengoku» да махаббат нысаны болып табылады, онда ол Иэясуға құлшылық ететін әдемі періште ретінде қарастырылады. Алайда, оның құлшылығы көбінесе жеңіліске ұшырайды. «Жоңай қасқыр мен бала» маңғасында Жалғыз қасқыр Дайгороға Мицунариге өлім жазасынан кейін персимон берілгенін, бірақ ол персимоннан ауырып қалғанын айтып, жеуден бас тартқанын айтады. Ол өлімге кезінде ас қорыту туралы алаңдағаны үшін мазаққа ұшырады, бірақ Жалғыз қасқыр Дайгороға Мицунари соңғы сәттерге дейін денсаулығын сақтап, лорды үшін күресуге мүмкіндік бергенінің дұрыс екенін айтады.
After his defeat at Sekigahara, Mitsunari sought to escape but was caught by villagers. He was beheaded in Kyoto. Other daimyōs of the Western army, like Konishi Yukinaga and Ankokuji Ekei were also executed. After execution, his head, severed from his body, was placed on a stand for all the people in Kyoto to see. His remains were buried at Sangen in, a sub temple of the Daitoku ji, Kyoto. A legend says that Ieyasu showed him mercy but hid him, for political reasons, with one of his veteran generals, Sakakibara Yasumasa, where he grew old and died of natural causes. To thank Yasumasa for his silence, Mitsunari gave him a tantō nicknamed Ishida Sadamune (石田貞宗) – a National Treasure of Japan. In general, traditional Japanese historiography did not pay much attention to Mitsunari's legacy, as he lost and Tokugawa won; he was often portrayed as a weak bureaucrat. His reputation has somewhat recovered since then, with later historians note his skill in planning and earlier battlefield victories, and that Sekigahara could easily have gone his way had a few more lords remained loyal. Mitsunari appears in the 1989 film Rikyu by Hiroshi Teshigahara. In the 2017 film Sekigahara, Mitsunari is the main character and is portrayed quite sympathetically. This version of Mitsunari is dismayed at Hideyoshi's execution of his heir and regent, recruits allies interested in ruling with justice, is uncomfortable with taking families hostage as leverage, genuinely seeks the best for Hideyoshi's heir, and is in general a forthright and honest type. His rival Tokugawa is portrayed as more of a schemer. The director, Masato Harada, saw Mitsunari as a more modern type of ruler, ahead of his time. Mitsunari is a character in the Sengoku Basara franchise where he is portrayed more as a warrior loyal to Hideyoshi as opposed to an administrator and a general. He excels in using Iaido and darkness based attacks there. In one anime he hates Ieyasu Tokugawa but in the other Ieyasu hated him, while in movie he hated Masamune Date more than Ieyasu. Mitsunari is voiced by Tomokazu Seki in all Japanese media. Troy Baker voiced him in English with the exception of End of Judgement, where he is replaced by Matthew Mercer. In the Samurai Warriors video game series, Mitsunari is portrayed as a strategist of the Toyotomi forces against the Hōjō clan, using a fan in battle. Mitsunari is a playable character in Pokémon Conquest (Pokémon + Nobunaga's Ambition in Japan), with his partner Pokémon being Pawniard and Bisharp. In Nioh, a game based on the events of the late Sengoku period, Ishida is featured as a strategist under the Toyotomi clan. After losing the Battle of Sekigahara, Mitsunari is betrayed by the antagonist Edward Kelley, an English alchemist, and transformed into a yokai (demon) by him. The protagonist William Adams must then fight the transformed Misunari in a boss battle. Mitsunari is also a suitor in the Japanese romance game Ikemen Sengoku where he is viewed as an innocent angel who adores Ieyasu. However, his adoration is often rebuked. The manga Lone Wolf and Cub has the eponymous Lone Wolf tell Daigoro that Mitsunari, after being sentenced to death, was given a persimmon but refused to eat it on the grounds that persimmons made him sick. He was supposedly mocked for caring about indigestion when he was about to be executed, but Lone Wolf tells Daigoro that Mitsunari did the right thing by preserving his health until the last moment so he could fight for his lord.