Кіріспе

Мемлекет басшысының өкілі

Оңтүстік Австралияның губернаторы – монархтың Оңтүстік Австралиядағы өкілі, қазіргі уақытта король Карл III. Губернатор штат деңгейінде Австралияның генерал-губернаторы ұлттық деңгейде атқаратын конституциялық және рәсімдік функцияларды орындайды. Вестминстерлік парламенттік үкімет жүйесінің қағидаларына сәйкес, губернатор көбінесе тек сайланған үкімет басшысы, Оңтүстік Австралияның премьер-министрінің кеңесімен әрекет етеді. Дегенмен, губернатор Корольдік өкілеттіктерін сақтайды және премьер-министрді қызметтен босатуға құқылы. 2014 жылдың маусым айынан бастап, Елизавета II премьер-министрдің ұсынысы бойынша барлық қазіргі, болашақ және бұрынғы губернаторларға өмір бойына «Құрметті» атағын берді. Алғашқы алты губернатор 1836 жылы жарияланған колонияны, 1857 жылғы алғашқы сайлаудан бір жыл бұрын өзін-өзі басқару құқығы мен Оңтүстік Австралияның сайланған Парламенті берілгенге дейін басқарды. Оңтүстік Австралияның алғашқы австралиялық губернаторы генерал-майор сэр Джеймс Харрисон (1968 жылы тағайындалды), ал кейінгі губернаторлардың көпшілігі австралиялықтар болды. Оңтүстік Австралияда туған алғашқы губернатор – сэр Марк Олифант (1971 жылы тағайындалды), ал алғашқы абориген губернаторы – сэр Дуглас Николлс (1976 жылы тағайындалды). Қазіргі губернатор – дипломат Фрэнсис Адамсон, ол 7 қазан күні Аделаидадағы Үкімет үйінде ант берді, ол 2014 жылдан 2021 жылға дейін осы лауазымды атқарған Хьеу Ван Леден алмастырды. Губернатордың ресми резиденциясы – Аделаидадағы Үкімет үйі.

Рөл

Өзін-өзі басқаруға дейін губернатор Ұлыбритания үкіметінің алдында жауапты болды және заңдар мен саясатты іске асырумен міндеттелді. Қазіргі уақытта губернатор Оңтүстік Австралия Конституциясын қорғау және Парламент пен мемлекеттік үкіметтің жұмысына көмектесу үшін жауапты. Губернатор Министрлер кеңесінің кеңесі бойынша билік жүзеге асырады, ол Атқарушы кеңес арқылы жеткізіледі. Губернаторға конституциялық түрде берілген және Атқарушы кеңестің келісімімен және кеңесімен қолданылатын өкілеттіктерге:

Министрлерді тағайындау және қызметтен босату. Мейірімділік құқығын іске асыру. Қолданыстағы заңдарға сәйкес ережелер мен жарлықтар шығару. Парламент қабылдаған заңдарға патшалық бекіту беру. Судьяларды, корольдік комиссарларды және жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкерлерді тағайындау. Парламентті тарату және сайлауға шақыру туралы қаулылар шығару кіреді. Губернатор сонымен қатар Атқарушы кеңестің келісімінсіз қолданылатын «резервтік өкілеттіктерге» ие. Бұл өкілеттіктер министрлерді және Парламентті тағайындау мен қызметтен босатуға қатысты.

Оңтүстік Австралияның губернаторларының тізімі

Жоқ. Портрет Губернаторы Міндет мерзімі басталады Міндет мерзімі аяқталады Қызметтегі уақыты Король Уильям IV тағайындаған губернатор (1830–1837): 1 Контр-адмирал сэр Джон Хиндмарш 28 желтоқсан 1836 16 шілде 1838 1 жыл, 165 күн Королева Виктория тағайындаған губернаторлар (1837–1901): 2 Подполковник Джордж Гаулер 17 қазан 1838 15 мамыр 1841 2 жыл, 155 күн 3 Сэр Джордж Грей 15 мамыр 1841 25 қазан 1845 4 жыл, 163 күн 4 Подполковник Фредерик Холт Роб 25 қазан 1845 2 тамыз 1848 2 жыл, 84 күн 5 Сэр Генри Фокс Янг 2 тамыз 1848 20 желтоқсан 1854 6 жыл, 140 күн 6 Сэр Ричард Грейвз МакДоннелл 8 маусым 1855 4 наурыз 1862 6 жыл, 96 күн 7 Сэр Доминик Далли 4 наурыз 1862 19 ақпан 1868 5 жыл, 14 күн 8 Рт. Сэр Джеймс Фергюсон 16 ақпан 1869 18 сәуір 1873 4 жыл, 61 күн 9 Сэр Энтони Маскрейв 9 маусым 1873 29 қаңтар 1877 3 жыл, 131 күн 10 Генерал-лейтенант сэр Уильям Джервоис 2 қазан 1877 9 қаңтар 1883 5 жыл, 266 күн 11 Сэр Уильям Робинсон 19 ақпан 1883 5 наурыз 1889 6 жыл, 14 күн 12 Рт. Кинтор графы 11 сәуір 1889 10 сәуір 1895 5 жыл, 1 күн 13 Сэр Фоуэлл Бакстон 29 қазан 1895 29 наурыз 1899 3 жыл, 214 күн 14 Рт Хон. Лорд Теннисон 10 сәуір 1899 17 шілде 1902 3 жыл, 98 күн Король Эдуард VII тағайындаған губернаторлар (1901–1910): 15 Сэр Джордж Ле Хант 1 шілде 1903 18 ақпан 1909 5 жыл, 133 күн 16 Адмирал Сэр Дей Босанке 18 ақпан 1909 22 наурыз 1914 5 жыл, 32 күн Король Джордж V тағайындаған губернаторлар (1910–1936): 17 Подполковник Сэр Генри Гэлвей 18 сәуір 1914 30 сәуір 1920 6 жыл, 12 күн 18 Подполковник Сэр Арчибальд Вейгалл 9 маусым 1920 30 мамыр 1922 1 жыл, 10 күн 19 Генерал-лейтенант Сэр Том Бриджес 4 желтоқсан 1922 4 желтоқсан 1927 5 жыл, 0 күн 20 Бригадир Құрметті Сэр Александр Рут Хоревен 14 мамыр 1928 26 сәуір 1934 5 жыл, 18 күн 21 Генерал-майор Сэр Уинстон Дуган 28 шілде 1934 23 ақпан 1939 4 жыл, 155 күн Король Джордж VI тағайындаған губернаторлар (1936–1952): 22 Сэр Малкольм Баркли Харви 12 тамыз 1939 26 сәуір 1944 4 жыл, 108 күн 23 Генерал-лейтенант Сэр Уиллоуби Норри 19 желтоқсан 1944 19 маусым 1952 7 жыл, 183 күн Королева Елизавета II тағайындаған губернаторлар (1952–2022): 24 Вице-әуе маршалы Сэр Роберт Джордж 23 ақпан 1953 7 наурыз 1960 7 жыл, 13 күн 25 Генерал-лейтенант Сэр Эдрик Бастиан 4 сәуір 1961 1 маусым 1968 7 жыл, 58 күн 26 Генерал-майор Сэр Джеймс Харрисон 4 желтоқсан 1968 16 қыркүйек 1971 2 жыл, 79 күн 27 Профессор Сэр Марк Олифант 1 желтоқсан 1971 30 қараша 1976 4 жыл, 1 күн 28 Сэр Дуглас Никколс 1 желтоқсан 1976 30 сәуір 1977 0 жыл, 215 күн 29 Пастор Сэр Кит Симен 1 қыркүйек 1977 28 наурыз 1982 4 жыл, 157 күн 30 Генерал-лейтенант Сэр Дональд Данстан 23 сәуір 1982 5 ақпан 1991 8 жыл, 77 күн 31 Құрметті леди Рома Митчелл 6 ақпан 1991 21 шілде 1996 5 жыл, 166 күн 32 Сэр Эрик Нил 22 шілде 1996 3 қараша 2001 5 жыл, 104 күн 33 Марджори Джексон Нельсон 3 қараша 2001 31 шілде 2007 5 жыл, 123 күн 34 Контр-адмирал Құрметті Кевин Скарс 8 тамыз 2007 7 тамыз 2014 6 жыл, 1 күн 35 Құрметті Хью Ван Ле 1 қыркүйек 2014 31 тамыз 2021 6 жыл, 1 күн 36 Фрэнсис Адамсон 7 қазан 2021