Кіріспе

Авиациядағы өлшем

Авиация және авиациялық метеорологияда ұшу деңгейі (FL) – стандартты ауа қысымындағы ұшақтың биіктігі, жүздеген футтармен көрсетіледі. Ауа қысымы теңіз деңгейінде 1013,25 гПа (29,92 inHg) халықаралық стандартты атмосфералық қысымды ескере отырып есептеледі, демек, ұшақтың нақты биіктігі теңіз деңгейінен немесе жер бетінен әрқалай болуы мүмкін.

Өмірбаян

Ұшу деңгейлері атмосфералық ауа қысымының жергілікті табиғи өзгерістеріне қарамастан, ұшақтар арасындағы қауіпсіз тік арақашықтықты қамтамасыз ету үшін қолданылады. Дәстүрлі түрде биіктік қысымды биіктікөлшегішпен өлшенді, ол іс жүзінде калибрленген барометр болып табылады. Биіктікөлшегіш қоршаған ауа қысымын өлшейді, ол барометриялық формулаға сәйкес биіктік артаған сайын төмендейді. Содан кейін ол сәйкес биіктікті есептеп, дисплейде көрсетеді. Егер әртүрлі ұшақтардың биіктікөлшегіштері біркелкі калибрленбесе, онда екі ұшақ бірдей биіктікте ұшуы мүмкін, бірақ олардың биіктікөлшегіштері әртүрлі биіктіктерді көрсетуі мүмкін. Ұшу деңгейлері бұл мәселені теңіз деңгейіндегі стандартты ауа қысымына негізделген биіктіктерді анықтау арқылы шешеді. Ұшу деңгейінде жұмыс істейтін барлық ұшақтар нақты теңіз деңгейіндегі қысымға қарамастан осы параметрге калибрленеді. Теңіз деңгейінен нақты биіктікті көрсету үшін ұшқыш биіктікөлшегішті теңіз деңгейіндегі жергілікті ауа қысымына сәйкес калибрлеуі керек, соның арқасында уақыт өте келе және әртүрлі аймақтардағы қысымның табиғи өзгерістері ескеріледі.

Анықтама

Ұшу деңгейлері санмен сипатталады, бұл жүздеген футтардағы номиналды биіктік немесе қысым биіктігі, және 500 футтың еселігі болғандықтан, әрқашан 0 немесе 5 цифрымен аяқталады. Сондықтан, 9753,60 метрлік қысым биіктігі "ұшу деңгейі 320" деп аталады. Ұшу деңгейлері жазбаша түрде әдетте FLxxx деп белгіленеді, мұнда xxx – 100 фут (30 метр) өлшем бірлігіндегі қысым биіктігін көрсететін екі немесе үш таңбалы сан. Радиобайланыста FL290 "ұшу деңгейі екі тоғыз (р) нөл" деп айтылады.

Төртбұрыштық ереже

Квадранттық ереже қолданылмайды. Бұл ереже Ұлыбританияда қолданылған, бірақ 2015 жылы Ұлыбританияны әлемдік практикада қолданылатын жартылай шеңберлік ережеге үйлестіру үшін жойылған. Квадранттық ереже Ұлыбританиядағы бақыланатын және бақыланбайтын әуе кеңістігіндегі IFR рейстеріне қатысты болды, бірақ егер ұшақ әуе қозғалысын басқару бөлімшесінің нұсқауларына сәйкес ұшса немесе белгіленген маршрут бойынша ұстау схемаларына немесе әуежайға қатысты хабарланған ұстау процедураларына сәйкес келсе, бұл ережеде көрсетілген деңгейден өзге деңгейде ұшуға рұқсат етілген. Бұл ереже орташа теңіз деңгейінен 3000 футтан жоғары немесе тиісті өтпелі биіктіктен жоғары (қайсысы жоғары болса, соның деңгейінде) және FL195 (Ұлыбританиядағы 1013,2 гПа деңгейінен 19 500 фут немесе ұшақ Ұлыбритания үстінен ұшпаса, ұшақ ұшып жатқан аумаққа қатысты құзыретті орган жариялаған жүйеге сәйкес биіктік өлшегіші орнатылған) биіктігінен төмен ұшатын IFR рейстеріне ғана қатысты. Бұл ереже көзбен көру ережелері (VFR) бойынша ұшатын рейстерге қолданылмайды. Ұлыбританияның квадранттық ережесін сақтайтын екі рейстің арасындағы тік аралық ең кемі 500 фут (бұл геопотенциалдық футтармен өлшенетінін ескеріңіз). Ұшу деңгейі ұшақтың магниттік бағытымен анықталады:

Магниттік бағыт 000-ден 089°-ға дейін (қоса) – жұп емес мыңдаған фут (FL070, 090, 110 және т.б.)
Магниттік бағыт 090-дан 179°-ға дейін (қоса) – жұп емес мыңдаған фут плюс 500 фут (FL075, 095, 115 және т.б.)
Магниттік бағыт 180-ден 269°-ға дейін (қоса) – жұп мыңдаған фут (FL080, 100, 120 және т.б.)
Магниттік бағыт 270-ден 359°-ға дейін (қоса) – жұп мыңдаған фут плюс 500 фут (FL085, 105, 125 және т.б.)

Ұшу деңгейлері

Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) 1979 жылдан бері ұшу деңгейлерін хабарлау үшін метрлерді (м) қолдану туралы ұсыныс жасап, Халықаралық бірліктер жүйесіне көшуді ұсынды. Қытай, Моңғолия, Ресей және көптеген ТМД елдері ұшу деңгейлерін жылдар бойы метрмен көрсетеді. Бұл аймақтарға кіретін ұшақтар көбінесе осыған бейімделу үшін сәл көтеріледі немесе төмендейді, алайда Ресей және кейбір ТМД елдері 2011 жылдың 17 қарашасында өтпелі биіктіктен жоғары табанды қолдана бастады және сол күні RVSM жүйесін енгізді.