Жаһандық әуе трафигін басқару жүйесі және спутниктік навигация
Global air-traffic management
Жаһандық әуе трафигін басқару (GATM) жүйесі – қауіпсіз әуе саяхаты үшін спутниктік навигация, байланыс және бақылау стандарты. Технологияны енгізу жобалары жүруде.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әлемдік әуе қозғалысын басқару (GATM) – спутниктік байланыс, навигация және бақылау, сондай-ақ әуе қозғалысын басқару тұжырымдамасы. Федералды авиациялық басқарма және Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған мекемесі – Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) әуе саяхатын қауіпсіз және тиімді ету үшін GATM стандарттарын белгіледі, әсіресе әлемдік әуе кеңістігінің тығыздығы артып келе жатқанда. Бүкіл әлемде GATM-ды тиімді қолдауға мүмкіндік беретін жаңа технологияларды сынау және енгізу жұмыстары жүргізілуде. Airservices Australia ADS-B бастамасы – осы саладағы маңызды іске асыру бағдарламаларының бірі. Бұл бастама жаңа технологияны сертификаттауды жеңілдетеді және одан әрі енгізуге жағдай жасайды. Екі негізгі спутниктік шоқжұлдыз – АҚШ-тың Global Positioning System (GPS) және Ресей/Үндістанның Global Navigation Satellite System (GLONASS). Үшінші шоқжұлдыз – Еуропалық Одақтың Galileo жүйесі, ол толыққандай іске қосылғаннан кейін пайда болады. Бұл жүйелер тәуелсіз мүмкіндіктер ұсынады және болашақ негізгі шоқжұлдыздармен және күшейту жүйелерімен бірге қолданылуы мүмкін. Негізгі спутниктен келетін сигналдарды жердегі анықтамалық станциялар қабылдайды және сигналдардағы қателер анықталады. Желідегі әр станция деректерді аймақтық бас станцияларға жібереді, онда нақты географиялық аймақтар үшін түзету туралы ақпарат есептеледі. Түзету хабарламасы дайындалып, жердегі байланыс станциясы арқылы геостационарлық байланыс спутнигіне (GEO) жіберіледі. Бұл хабар жүйемен қамтылған аймақта ұшатын ұшақтардағы қабылдағыштарға таратылады. АҚШ-та бұл жүйе WAAS (Wide Area Augmentation System), Еуропада EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay System), Жапонияда MSAS (MTSAT Satellite Based Augmentation System) және Үндістанда GAGAN (GPS көмегімен географиялық кеңейтілген навигация) деп белгілі. Жүйе экваторлық аномалияларды түзету үшін әртүрлі техникаларды қолданады. Жүйенің артықшылығы – оның жаһандық ауқымы және ұшудың барлық кезеңдерін қолдай алу мүмкіндігі, үздіксіз жаһандық навигациялық басшылықты қамтамасыз етуі. Бұл ұшудың белгілі бір кезеңдеріне арналған нақты талаптарға сәйкес жасалған түрлі жердегі және ұшақтағы жүйелердің қажеттілігін жоюға мүмкіндік береді. Әлемдік спутниктік навигациялық жүйеге негізделген әуе қозғалысын басқарудың стандарттары мен ұсынылатын тәжірибелерін ICAO (Халықаралық азаматтық авиация ұйымы) әзірлейді. Сондықтан жүйенің жұмыс істеуі үшін ICAO стандарттарына сәйкес болуы қажет.
Global air traffic management (GATM) is a concept for satellite based Communication, navigation and surveillance and air traffic management. The Federal Aviation Administration and the International Civil Aviation Organization, a specialized agency of the United Nations, established GATM standards to keep air travel safe and effective in increasingly crowded worldwide air space. Efforts are being made worldwide to test and implement new technologies that will allow GATM to efficiently support air traffic control. Airservices Australia ADS B initiative is one of the major implementation programs in this field. This initiative will facilitate the certification of this new technology allowing further implementation. The two core satellite constellations are the Global Positioning System (GPS) of the US and the Global Navigation Satellite System (GLONASS) of Russia/India. The third constellation will be the European Union Galileo system when it becomes fully operational. These systems provide independent capabilities and can be used in combination with future core constellations and augmentation systems. Signals from core satellite are received by ground reference stations and any errors in the signals are identified. Each station in the network relays the data to area wide master stations where correction information for specific geographical areas is computed. The correction message is prepared and uplinked to a geostationary communication satellite (GEO) via a ground uplink station. This message is broadcast to receivers on board aircraft flying within the broadcast coverage area of the system. The system is known in the US as WAAS (Wide Area Augmentation System), in Europe as EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay System), in Japan as MSAS (MTSAT Satellite Based Augmentation System) and in India as GAGAN (GPS aided geo augmented navigation). The system employs various techniques to correct equatorial anomalies. The advantage of the system is, it is global in scope and it has the potential to support all phases of flight providing a seamless global navigation guidance. This could eliminate the need for a variety of ground and airborne systems that were designed to meet specific requirements for certain phases of flight. Standard and recommended practices for the air traffic management based on a global navigation satellite system are developed by ICAO (International Civil Aviation Organization). Thus the system has to meet ICAO standards to become operational.