Ұшақ кокпитіндегі ұшу аспаптары және олардың маңызы
Flight instruments
Ұшқыш кабинесінің аспаптары: Биіктік, жылдамдық, бағыт сияқты маңызды деректермен ұшқышты қамтамасыз етеді. VFR/IFR талаптары, қауіпсіздік үшін маңызды!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшу аспаптары – ұшақтың кабинасындағы, ұшқышқа ұшу кезінде маңызды мәліметтерді ұсынатын құралдар.
Instruments in an aircraft's cockpit which provide the pilot with crucial information during flight
Ұшу аспаптары – ұшақтың кабинесіндегі, ұшқышқа ұшақтың ұшу жағдайы туралы деректерді ұсынатын аспаптар, мысалы, биіктік, жылдамдық, тік жылдамдық, бағыт және ұшу кезіндегі өте маңызды басқа да ақпараттар. Олар ұшқыштың ұшақты тегіс ұшуға және сыртқы сілтемелерсіз – мысалы, көкжиекке қараусыз – бұрылыстар жасауға мүмкіндік беру арқылы қауіпсіздікті арттырады. Көру шарттарындағы ұшу ережелері (VFR) жылдамдық көрсеткішін, биіктікөлшегішті және компас немесе басқа да қолайлы магниттік бағыт көрсеткішін талап етеді. Аспаптық ұшу ережелері (IFR) гироскопиялық көлбеу-бұрылыс көрсеткішін (жасанды көкжиек), бағыт (бағыттық гироскоп) және бұрылу жылдамдығы көрсеткішін, сондай-ақ сырғанау көрсеткішін, реттелетін биіктікөлшегішті және сағатты талап етеді. Аспаптық метеорологиялық жағдайларда (IMC) ұшу үшін радио навигациялық құралдар қажет.
Flight instruments are the instruments in the cockpit of an aircraft that provide the pilot with data about the flight situation of that aircraft, such as altitude, airspeed, vertical speed, heading and much more other crucial information in flight. They improve safety by allowing the pilot to fly the aircraft in level flight, and make turns, without a reference outside the aircraft such as the horizon. Visual flight rules (VFR) require an airspeed indicator, an altimeter, and a compass or other suitable magnetic direction indicator. Instrument flight rules (IFR) additionally require a gyroscopic pitch bank (artificial horizon), direction (directional gyro) and rate of turn indicator, plus a slip skid indicator, adjustable altimeter, and a clock. Flight into instrument meteorological conditions (IMC) require radio navigation instruments for precise takeoffs and landings.
Пито-статикалық жүйелер
Питоттық-статикалық жүйелер жылдамдық және биіктікті анықтау үшін ауа қысымының өзгешеліктерін қолданады.
Instruments which are pitot static systems use air pressure differences to determine speed and altitude.
Биіктік өлшегіш
Биіктік өлшегіш әуе кемесінің теңіз деңгейінен биіктігін, биіктік өлшегіштің ішіндегі анероидтік капсулалар тобы мен статикалық жүйе арқылы алынған атмосфералық қысым арасындағы айырманы өлшеу арқылы көрсетеді. Әлемде биіктік өлшегішті калибрлеудің ең көп қолданылатын бірлігі – гектопаскал (hPa), Солтүстік Америка мен Жапониядан басқа, онда сынаптың дюймы (inHg) қолданылады. Биіктік өлшегіш жергілікті барометриялық қысымға қарай реттеледі, оны дұрыс орнату қажет, әдетте фут немесе метрмен дәл биіктік көрсеткіштерін алу үшін. Ұшақ көтерілгенде капсулалар кеңейеді, ал статикалық қысым төмендейді, нәтижесінде биіктік өлшегіш биіктіктің жоғарылағанын көрсетеді. Төмен түскенде кері процесс орын алады. Авиацияның дамуымен және биіктік шегінің артуымен, биіктік өлшегіштің дискісін жоғары және төмен биіктікте пайдалану үшін өзгерту қажет болды. Сондықтан, көрсеткіштер төмен биіктікті көрсеткенде, яғни көрсеткіштің алғашқы 360 градустық айналымында, ұшқышқа жерге жақын екенін ескертетін көлбеу сызықтары бар шағын терезе пайда болады. Бұл өзгеріс 1960-жылдардың басында ұшқыштардың шатасуынан туындаған әуе апаттарының қайталануынан кейін енгізілді. Жоғары биіктікте бұл терезе жоғалады. Көкжиек көрсеткіші жоғары орталықта, жылдамдық көрсеткіші сол жақта, биіктік өлшегіш оң жақта, ал көкжиек көрсеткішінің астында бағыт көрсеткіші орналасқан. Қалған екеуі – бұрылыс координаторы мен тік жылдамдық көрсеткіші әдетте жылдамдық көрсеткіші мен биіктік өлшегіштің астында орналасады, бірақ олардың орналасуында еркіндік бар. Магниттік компас аспаптар панелінің үстінде, көбінесе алдыңғы әйнектің орталық тірегінде орналасқан. Жаңа ұшақтардағы «әйнек кабинасындағы» аспаптар дисплейлерінің орналасуы негізгі «Т» пішіміне сәйкес келеді.
The altimeter shows the aircraft's altitude above sea level by measuring the difference between the pressure in a stack of aneroid capsules inside the altimeter and the atmospheric pressure obtained through the static system. The most common unit for altimeter calibration worldwide is hectopascals (hPa), except for North America and Japan where inches of mercury (inHg) are used. The altimeter is adjustable for local barometric pressure which must be set correctly to obtain accurate altitude readings, usually in either feet or meters. As the aircraft ascends, the capsules expand and the static pressure drops, causing the altimeter to indicate a higher altitude. The opposite effect occurs when descending. With the advancement in aviation and increased altitude ceiling, the altimeter dial had to be altered for use both at higher and lower altitudes. Hence when the needles were indicating lower altitudes i. e. the first 360 degree operation of the pointers was delineated by the appearance of a small window with oblique lines warning the pilot that he or she is nearer to the ground. This modification was introduced in the early sixties after the recurrence of air accidents caused by the confusion in the pilot's mind. At higher altitudes, the window will disappear. The attitude indicator is in the top center, airspeed to the left, altimeter to the right and heading indicator under the attitude indicator. The other two, turn coordinator and vertical speed, are usually found under the airspeed and altimeter, but are given more latitude in placement. The magnetic compass will be above the instrument panel, often on the windscreen centerpost. In newer aircraft with glass cockpit instruments the layout of the displays conform to the basic T arrangement.
Дамыту
Шыны пилот кабиналарында ұшу аспаптары мониторларда көрсетіледі. Басты ұшу дисплейі панельде орталық орынға ие болады, көбінесе жасанды көкжиекті ығыстырып, оның қасында немесе PFD-мен біріктірілген көлденең бағыт көрсеткішімен бірге орналасады. Көрсеткіштің жылдамдығы, биіктік өлшегіш және тік жылдамдық көрсеткіші жылжымалы "таспалар" түрінде бейнеленеді, көрсеткіштің жылдамдығы көкжиектің сол жағында, ал биіктік өлшегіш пен тік жылдамдық оң жағында, көптеген ескі үлгідегі "сағатты пилот кабиналарында" болғандай орналасады.
In glass cockpits the flight instruments are shown on monitors. Primary flight display, is given a central place on the panel, superseding the artificial horizon, often, with a horizontal situation indicator next to it or integrated with the PFD. The indicated airspeed, altimeter, and vertical speed indicator are displayed as moving "tapes" with the indicated airspeed to the left of the horizon and the altimeter and the vertical speed to the right in the same layout as in most older style "clock cockpits".