Стокгольм мен Гётеборгтың сәнді бөлімдік дүкендері

Кіріспе

Швед универмагы Nordiska Kompaniet (әдетте NK деп аталады, және сөзбе-сөз "Солтүстік компаниясы" деген мағынаны білдіреді) – Швециядағы Стокгольм және Гетеборг қалаларында орналасқан екі сәнді универмагтың атауы. Стокгольмдегі дүкенге жыл сайын шамамен он екі миллион адам келеді, ал Гетеборгтағы дүкенге – үш миллионға жуық, ал барлық қызметкерлердің саны шамамен 1200 адамды құрайды. Сауда белгісі және Гетеборг пен Стокгольмдегі жылжымайтын мүлік Hufvudstaden AB компаниясына тиесілі, оны L E Lundbergföretagen publ (Фредрик Лундбергті қараңыз) басқарады. Nordiska Kompaniet 1928 жылдан 1991 жылға дейін Халықаралық универмагтар қауымдастығының негіздеушісі және мүшесі болды.

Тарих

Компания 1902 жылы Стокгольмде К. М. Лундберг және Джозеф Лея компанияларының бірігуі арқылы құрылды. Бұл бірігуге Карл Людвиг Лундберг және Йозеф Сакс (1872–1949) жауапты болды, олар Париж немесе Лондон сияқты дүкендердегідей деңгейде қызмет көрсететін универмаг құруды қалаған. 1915 жылдың 21 қыркүйегінде Стокгольмдегі Кунгстрадгарден саябағына қарап тұрған Хамнгатан көшесінде, универмаг үшін арнайы жобаланып салынған ғимарат ашылды. Швецияның көрнекті модерн сәулетшісі Фердинанд Боберг ғимаратты жобалады. Ол американдық универмагтардың ықпалымен, ішкі жүктемелі болат конструкциясы мен сыртқы гранит фасадты қолданды. Ивар Кройгердің «Кройгер & Толл» компаниясы ғимараттың құрылысын жүзеге асырды. 1934 жылы компания Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында филиал ашты. 1939 жылы NK ескі Стокгольм телефон мұнарасына 7 метр диаметрі бар дөңгелек неон таблосын орнатты. Телефон желілері 20 ғасырдың басында жер асты кабельдерімен алмастырылды және мұнара содан бері телефон компаниясымен коммерциялық мақсаттар үшін жалға берілді. Таблоны L M Ericsson жасады. Таблоның бір жағында жасыл түсті NK логотипі, екінші жағында қызыл түсті сағат бейнеленген. Оның салмағы 4 тонна, айналу жылдамдығы минутына 4 айналымды құрайды. 1930 жылдары компания көне стильдегі сәнді жиһазға маманданған, бірақ Швециядағы өзгеретін талғам мен тұрмыс жағдайларына байланысты ол сәннен шыға бастады. 1943 жылы көркемдік директор Лена Ларссон, Элиас Сведберг және Эрик Вортс арзан, әмбебап TRIVA жиһаз желісін әзірледі, бұл компанияның жиһаз дизайнына көшуіне әкелді. TRIVA желісі IKEA-ның жинауға дайын жиһаз үлгісіне ұқсас болды. 1952 жылы мұнараның астындағы ғимарат өртенді, болат мұнара қирады. Бірақ неон табло өрттен зардап көрмеді және 1964 жылдан бері NK ғимаратының шатырындағы арнайы жобаланған мұнарада, көшеден 87 метр биіктікте орналасқан. Ғимарат 1961–1963 жылдары сәулетші Ханс Асплундтың жобасы бойынша Регерингсгатан көшесі бойында кеңейтілді. Бұл кеңейту Стокгольмнің ескі электр станциясының орнында салынды, бұл NK-тің алғашқы архитекторы Бобергтің алғашқы маңызды жұмысы болды. 1971–1973 жылдары сәулетші Бенгт Линдроос Смаландсгатан көшесінің бір бөлігін жауып, құрылыс алаңына айналдырғанда кішкентай қосымша салынды. Nordiska Kompaniet (NK) – 20 ғасырда көптеген танымал дизайн өнімдерін шығарған белгілі дизайн компаниясының атауы.

The company was founded in Stockholm 1902 through the merger of the two companies K. M. Lundberg and Joseph Leja. The men responsible for the merger were Karl Ludvig Lundberg and Josef Sachs (1872–1949), who wanted to establish a department store that would offer the same level of service as the stores in Paris or London. On September 21, 1915 the building designed and built especially for the department store was inaugurated on Hamngatan, over the street from the Kungsträdgården park in Stockholm. Ferdinand Boberg, Sweden's leading Art Nouveau architect, designed the building. He was influenced by American department stores, giving the structure an internal load bearing steel structure and an external facade of granite. Ivar Kreuger's company Kreuger & Toll was responsible for the actual construction of the building. In 1934, the company opened a branch store in Buenos Aires, Argentina. About 1939 NK installed a circular neon sign with a diameter of 7 meters on the Old Stockholm telephone tower. The telephone wires were replaced by underground cabling in the early 20th century and the tower had since been rented by the telephone company for commercial purposes. The sign was constructed by L M Ericsson. One side of the sign features the NK logo in green, the other side a clock in red. It weighs four tons and revolves at four rpm. In the 1930s, the company specialized in old fashioned luxury furniture, which had begun to go out of vogue in Sweden due to changing tastes and living conditions. In 1943, artistic director Lena Larsson, Elias Svedberg and Erik Worts developed the cheaper, more versatile TRIVA line of knock down furniture, which marked the company's pivot to more furniture design. The TRIVA line was similar to IKEA model of ready to assemble furniture. In 1952, the building under the tower was fire ravaged and the steel tower severely damaged. The neon sign was however not affected by the fire and since 1964 it sits on a custom designed tower on the NK building's roof, 87 meters above street level. The building was extended in 1961–63 by architect Hans Asplund along the facade on Regeringsgatan. The extension stands on the former lot of Stockholm's old electric power plant, which remarkably was the first major work by NK's original architect Boberg. In 1971–73 a smaller addition was made by architect Bengt Lindroos when part of the street Smålandsgatan was closed and converted into a building lot. Nordiska Kompaniet (NK) is also the name of the well known design company which produced many popular design commodities in the 20th century.