Жапон саяхаты мен дипломаты: Муцу Мунемицу өмірі мен қызметі

Кіріспе

Жапон саясаткері граф Муцу Мунемицу (陸奥宗光) – жапон дипломаты және саясаткер. 1890 жылы Сыртқы істер министрі болып тағайындалып, тең емес шарттарды қайта қарау жөнінде жұмыс істеді. Бірінші Қытай-Жапон соғысынан кейін Шимоносекидегі бейбіт келісімдер конференциясында толық өкіл ретінде қызмет етті.

Ерте өмір

Муцу Мунемицу Кии провинциясының Вакаяма аймағында, Кии Токугава кланының самурайы Дате Мунехироның алтыншы ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Сонно джой қозғалысына белсенді қатысты, ал Муцу Мунемицу Токугава шогунатын құлату үшін Сакамото Рёма және Ито Хиробумимен бірікті.

Мейдзи бирократы

Мэйдзи қалпына келтіруден кейін Муцу жаңа Мэйдзи үкіметінде бірқатар лауазымдар атқарды, оның ішінде Хёго префектурасының губернаторы, ал кейін Канагава префектурасының губернаторы болды. Екеуі де шетелдік поселендерге есік жапқан аймақтар еді. Ол 1873–1881 жылдар аралығындағы жер салығы реформасын басқарды және Генроин мүшесі болды. Сацума көтерілісіне Саиго Такамориге көмектесуге сөз бергендігі үшін 1878 жылдан 1883 жылға дейін түрмеде отырды. Түрмеде ол Джереми Бентамның «Утилитаризм» атты еңбегін жапон тіліне аударды. Түрмеден босатылғаннан кейін, ол Сыртқы істер министрлігінің қызметкері ретінде үкіметке қайта оралды және 1884 жылы Еуропаға оқуға жіберілді. Кейін ол Вашингтон қаласына Жапонияның өкілі болып тағайындалды (1888–1890 жж.), осы кезеңде Жапония мен Мексика арасында ресми дипломатиялық қатынастар орнатылды және Жапония мен АҚШ арасындағы тең емес шарттар ішінара қайта қарастырылды. 1890 жылы Жапонияға оралғаннан кейін ол Ауыл шаруашылығы және сауда министрі болды. Сондай-ақ, ол 1890 жылғы жалпы сайлауда 1-ші Вакаяма округінен Жапонияның Өкілдер палатасына бір мерзімге сайланды. 1892 жылы Ито Хиробуми кабинетінде Сыртқы істер министрі болды. 1894 жылы ол Англо-жапон сауда және теңіз шарттарын жасады, бұл Жапония мен Ұлыбритания арасындағы тең емес келісімдерді тоқтатты. Муцу Бірінші қытай-жапон соғысын (1894–1895 жж.) аяқтаған Шимоносеки келісіміндегі бас жапон келіссөзшісі болды. Қытайдың бас келіссөзшісі Ли Хунчжаңға жапон фанатигі жасаған қастандықтан кейін, жапон үкіметі Қытайдан талап етпек болған өтемақы сомасын өз еркімен азайтты, сондай-ақ Муцу «Лидің бақытсыздығы – Ұлы Цин империясының бақыты» деген сөздерін айтты. Франция, Германия және Ресейдің араласуы Муцуның Шимоносеки келісімінде Қытаймен келіскен жемістерін жойды, ал жапон халқы ұлттық ұят үшін Муцуды кінәлады. 1896 жылдың мамырында ол барлық мемлекеттік лауазымдарынан қанағаттандырып, Канагава префектурасының Оисо қаласына көшіп кетті, онда ол келісімге қол қойылғаннан кейін өз көзқарастарын және іс-әрекеттерін түсіндіру үшін жеке дипломатиялық естеліктерін «Кенкенроку» (蹇々録) деп жазды. Алайда, дипломатиялық құпияларға байланысты оның естеліктері 1923 жылға дейін жарияланбады. Муцу қазіргі Кю Фурукава бағында тұрды. Муцу 1897 жылы Токио префектурасының Такиногава қаласында туберкулезден қайтыс болды. Муцу қытай-жапон соғысының соңында казоку жүйесінде хакушаку (граф) атағымен марапатталды.

After the Meiji Restoration, Mutsu held a number of posts in the new Meiji government, including that of governor of Hyōgo Prefecture and later governor of Kanagawa Prefecture, both of which were host to foreign settlements. He was head of the Land Tax Reform of 1873–1881, and served on the Genrōin. He conspired to assist Saigō Takamori in the Satsuma Rebellion and was imprisoned from 1878 until 1883. While in prison he translated Jeremy Bentham's Utilitarianism into Japanese. After he left prison, he rejoined the government as an official of the Foreign Ministry, and in 1884 was sent to Europe for studies. Later he became Japanese Minister to Washington D. C. (1888–1890), during which time he established formal diplomatic relations between Japan and Mexico, and partially revised the unequal treaties between Japan and the United States. On his return to Japan in 1890, he became Minister of Agriculture and Commerce. He was also elected to the House of Representatives of Japan from the 1st Wakayama District for a single term in the 1890 General Election. In 1892, he became Foreign Minister in the Itō Hirobumi cabinet. In 1894, he concluded the Anglo Japanese Treaty of Commerce and Navigation of 1894, which finally ended the unequal treaty status between Japan and Great Britain. Mutsu was the lead Japanese negotiator in the Treaty of Shimonoseki, which ended the First Sino Japanese War (1894–1895). In the wake of an attempt on the life of the Chinese leading negotiator Li Hongzhang by a Japanese fanatic, the Japanese government voluntarily reduced the size of the indemnity it planned to claim from China, and Mutsu famously remarked, 'Li's misfortune is the good fortune of the Great Ch'ing Empire'. The Triple Intervention by France, Germany and Russia reversed the gains that Mutsu had negotiated from China in the Treaty of Shimonoseki, and the Japanese public blamed Mutsu for the national humiliation. He resigned all government posts in May 1896 and moved to Ōiso, Kanagawa, where he wrote his personal diplomatic memoirs Kenkenroku (蹇々録) after the treaty was signed to explain his views and actions. However, his memoirs could not be published until 1923 due to the diplomatic secrets they contained. Mutsu lived in what is now Kyu Furukawa Gardens. Mutsu died of tuberculosis in Takinogawa, Tokyo Prefecture in 1897. Mutsu was ennobled with the title of hakushaku (count) under the kazoku peerage system at the end of the Sino Japanese War.