Кіріспе
Жапон саясаткері Мацуката Масаёси (松方 正義) – 1891 жылдан 1892 жылға дейін және 1896 жылдан 1898 жылға дейін Жапония премьер-министрі қызметін атқарған жапон саясаткері.
Prince Matsukata Masayoshi (松方 正義) was a Japanese politician who was Prime Minister of Japan from 1891 to 1892 and 1896 to 1898.
Ерте өмір
Мацуката Масаёши 1835 жылы 25 ақпанда Сацума провинциясының Кагосима, Арата қаласында (қазіргі Шимоарата, Кагосима, Кагосима префектурасы) Мацуката Масаясу мен оның әйелі Кесакудың төртінші ұлы болып дүниеге келді. 13 жасында ол Сацума доменінің конфуцийшіл академиясы – Зошиканға оқуға түсті, онда императорға адалдықты баса айтқан Ван Янминнің ілімдерін зерттеді. Ол өзінің мансабын Сацума иелігінің бюрократы ретінде бастады. 1866 жылы ол Нагасакиге батыс ғылымдарын, математика және геодезияны оқуға жіберілді. Мацукатаны Окубо Тошимичи мен Сайго Такамори жоғары бағалап, оны Киото мен Кагосимадағы домендік үкімет арасындағы байланысшы ретінде пайдаланды. Сацума мен Токугава арасында соғыс болатынын білген Мацуката алдағы қақтығыс үшін Нагасакиде қолжетімді кеме сатып алды. Бұл кемеге Касуга деген ат берілді. Сацума басшылары кемені жүк тасымалдау үшін пайдалануды дұрыс деп санады, сондықтан Мацуката сатып алған кеменің капитаны лауазымынан бас тартты. Бірнеше айдан кейін «Касуга» соғыс кемесіне айналып, Токугава кемелеріне қарсы Бошин соғысында қатысты. Мейдзи қалпына келтіру кезінде Токугава бакуфусының құлауынан кейін Нагасакиде тәртіпті сақтауға көмектесті. 1868 жылы Мацукатаны Мейдзи үкіметінің ішкі істер министрі болған досы Окубо Хита префектурасының (қазіргі Оита префектурасының бөлігі) губернаторы етіп тағайындады. Губернатор ретінде Мацуката жол салу, Беппу портын ашу және сәтті жетімдер үйін салу сияқты бірқатар реформалар жүргізді. Оның әкімшілік қабілеті Токиода байқалды және екі жылдан кейін оны астанаға шақырды.
Премьер-министр
Мацуката 1891 жылдың 6 мамырынан 1892 жылдың 8 тамызына дейін Ямагата Аритомодан кейін, ал 1896 жылдың 18 қыркүйегінен 1898 жылдың 12 қаңтарына дейін Ито Хиробумиден кейін Премьер-министр болып тағайындалды. Осы кезеңде ол бірқатарда қаржы министрі қызметін де атқарды. Оның қызмет мерзіміндегі мәселелердің бірі – үкіметтегі белгілі бір ықпалды тұлғалардың қолдауымен жұмыс істеген және олардың өзі үкіметтен жеңілдіктер талап етуге күшті болған «Қара мұхит қоғамы» болды. Олар 1892 жылғы Мацуката кабинетінен белсенді сыртқы саясатты талап етіп, оған қол жеткізді.
Кейінгі өмірі
Мацуката Жапон Қызыл Крест қоғамының президенті, жеке кеңесші, жийокан, теңдер палатасының мүшесі және Жапонияның жеке мөрінің сақтаушысы қызметтерін атқарды. Кейіннен оған ханзада және генро атақтары берілді. 1902 жылы ол АҚШ және Еуропаға сапар шекті. Сәуір айының соңында ол Нью-Йорктен Лондонға келді. 1902 жылдың 2 мамырында Букингем сарайында король Эдуард VII оны қабылдады, ал келесі айда Оксфорд университетінен құрметті дәреже алды. Шілдеде ол Вена мен Санкт-Петербургке сапар жасап, содан кейін Жапонияға оралды.
Құрметті дәрежелері
Оксфорд университеті, 1902 жылдың маусымы, Ұлыбританияға сапар барысында. Мацукатаның ұлы Кодзиро Мацуката (1865–1950) «Кавасаки ауыр өнеркәсіптері» және «K Line» топтарын басқарып, табысты бизнес карьерасын жасады, сонымен қатар, өзінің зор жеке капиталын батыс суреттерінің, мүсіндердің және сәндік өнердің бірнеше мыңдаған үлгісін сатып алуға жұмсады. Оның ниеті – бұл коллекция батыс өнерінің ұлттық мұражайының ядросы болсын деген еді. Өмірінде оған қол жеткізе алмаса да, 1959 жылы Токиодағы Батыс өнерінің ұлттық мұражайының құрылысы оның өнерге деген құштарлығын растады және оның елдестері мен басқаларға пайдасы тиетін алғырлығын көрсетті. Тағы бір ұлы, Шокума Мацуката, Миё Арайға (1891–1984) үйленді, ол Миё А. Мацуката ретінде Жапонияға «Христиандық ғылым» дінін таныстыруға зор үлес қосты және христиандық ғылыммен емдеуді қоғамдық түрде жүзеге асырған алғашқы жапондықтардың бірі болды. Оның немересі, журналист Хару Мацуката Рейшауэр, жапон тарихын зерттеуші американдық ғалым, академик, мемлекеттік қайраткер және АҚШ-тың Жапониядағы елшісі Эдвин Олдфатер Рейшауэрге тұрмысқа шықты.
Matsukata's son, Kōjirō Matsukata (1865–1950) led a successful business career at the head of the Kawasaki Heavy Industries and K Line groups, while investing his significant personal fortune in the acquisition of several thousand examples of Western painting, sculpture and decorative arts. His intention was that the collection should serve as the nucleus of a national museum of western art. Although not achieved during his lifetime, the 1959 creation of the National Museum of Western Art in Tokyo was a vindication of this passion for art and a demonstration of the foresight which benefits his countrymen and others. Another son, Shokuma Matsukata, married Miyo Arai (1891 1984), who, as Miyo A. Matsukata, was instrumental in introducing the Christian Science religion to Japan, and who became one of the first Japanese to engage in the public practice of Christian Science healing. His granddaughter, journalist Haru Matsukata Reischauer, married the American scholar of Japanese history, academic, statesman and United States Ambassador to Japan, Edwin Oldfather Reischauer.