Жапон саяхатшысы Нобусукэ Киси: Өмір және саяси жолы

Кіріспе

Жапон саясаткері (1896–1987)

Нобусуке Киши (岸信介) – 1957 жылдан 1960 жылға дейін Жапонияның премьер-министрі болған жапон бюрократы және саясаткері. 1930 жылдары Солтүстік-Шығыс Қытайдағы Маньчжуко қуыршақ мемлекетіндегі қанаушылық басқаруымен танылған Киши "Шова дәуірінің монстры" (昭和の妖怪; Shōwa no yōkai) деп аталды. Кейін Киши премьер-министр Хидеки Тоджоның соғыс уақытындағы кабинетінде сауда министрі және оқ-дәрі вице-министрі қызметін атқарды, сондай-ақ 1941 жылдың 7 желтоқсанында АҚШ-қа қарсы соғыс жариялау туралы декларацияға қол қойды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Киши А класының соғыс қылмыскері деп күдіктенгені үшін үш жылға түрмеге қамалды. Алайда, АҚШ үкіметі оны айыптаған жоқ, соттаған жоқ немесе кінәлі деп тапқан жоқ, соңында оны босатты, өйткені Кишиді соғыстан кейінгі Жапонияны американдық бағытта басқаруға ең лайықты адам деп санады. АҚШ қолдауымен ол 1950 жылдары Жапония Социалистік партиясынан келетін қауіптерге қарсы жапон консервативтік лагерін консолидациялады. Киши 1955 жылы кіші консервативтік партиялардың бірігуі арқылы құрылған Либералды-демократиялық партияның (ЛДП) құрылуына зор үлес қосты, осылайша "1955 жылғы жүйе" басталуындағы маңызды тұлға болды – бұл кезеңде ЛДП Жапониядағы басым саяси партия болып қала берді. Премьер-министр ретінде Кишидің 1960 жылғы АҚШ-Жапония қауіпсіздік шартын қайта қарау кезіндегі қателіктері 1960 жылғы Анпо наразылықтарына әкелді, бұл Жапонияның заманауи тарихындағы ең ірі наразылық болды және оны қызметтен кетуге мәжбүр етті. Оның кіші інісі Айсаку Сато да премьер-министр болды. Киши екі рет премьер-министр болған Синдзо Абэ мен қорғаныс министрі Нобуо Кишидің анасының әкесі болды.

Ерте өмір және мансап

Киши Ямагучи префектурасының Табусе қаласында Нобусуке Сато болып дүниеге келді. Ол бұрынғы даңқты самурайлар отбасының ұлы болды, бірақ соңғы кезде отбасының жағдайы қиын болған. Оның ағасы Ичиро Сато Жапон императорлық теңіз күштерінің вице-адмиралы болды, ал інісі Айсаку Сато премьер-министр болды. Нобусуке Окаямадағы бастауыш және орта мектепте оқыды, содан кейін Ямагучидегі басқа орта мектепке ауысты. Орта мектепті бітіруге дайын тұрғанда, Нобусуке әкесінің ағасы Нобумаса Кишиге асыралып алынды және олардың отбасылық атын қабылдады. Киши отбасында ер адам мұрагер болмағандықтан, олар Нобусукені әулеттің жалғасуын қамтамасыз ету үшін асырап алды. Киши Токиодағы ең беделді мектеп – Бірінші жоғары мектепке түсу үшін өте қиын емтиханды сәтті тапсырды, содан кейін Токио императорлық университетіне (қазіргі Токио университеті) оқуға түсті. 1920 жылы ол заң факультетін үздік бітіріп, университет тарихындағы ең жоғары баллды алды. Университетте оқып жүрген кезінде Киши оңшыл ұлтшыл заңгер Шинкичи Уэсугидің шәкірті болды. Уэсугиден неміс құқығын оқығандықтан, Кишидің көзқарастары оның ағылшын құқығын оқыған, көбінесе прогрессивті көзқарастарды ұстанатын сыныптастарынан өзгеше, неміс үлгісіндегі мемлекеттік басқаруға бейім болды. Уэсуги Кишидің қабілетіне қатты таңданып, оны Токио университетінің заң факультетіндегі профессорлық қызметке мұрагер етіп тағайындауға тырысты, бірақ Киши бас тартты. Оның орнына, бітіргеннен кейін Киши Сауда және өнеркәсіп министрлігіне қызметке түсті. Бұл ерекше шешім болды, өйткені сол кезде ең дарынды бюрократтар көбінесе Ішкі істер министрлігіне өтіп, әкімшілік басшы болып тағайындалуға ұмтылатын. Оның таңдауын бірнеше тәлімгерлері де сынға алды. Алайда, Киши әкімшілік жұмыстарға қызығушылық танытпады және Жапонияның экономикалық дамуына тікелей қатысуды мақсат етті. 1926-1927 жылдары Киши әлемдік өнеркәсіптік державаларға, АҚШ, Германия және Кеңес Одағы сияқты елдерге сапар шегіп, өнеркәсіп және өнеркәсіптік саясатты зерттеді. Кеңес Одағының бесжылдық жоспары Кишиде экономикалық жоспарлауға деген құштарлықты қоздырды. Сонымен қатар, АҚШ-тағы Фредерик Уинслоу Тейлордың еңбек басқару теориясы, Германияның өнеркәсіптік картельдер саясаты және неміс бизнес ортасындағы неміс технологиялық инженерлерінің жоғары мәртебесі оған үлкен әсер етті. Киши Жапония үкіметіндегі "реформалық бюрократтар" тобының белгілі бір өкілі ретінде танылды, олар мемлекеттің экономиканы басқару мен бағыт беруіне негізделген мемлекеттік даму моделін жақтады.

Kishi was born Nobusuke Satō in Tabuse, Yamaguchi Prefecture, the son of a sake brewer from a once illustrious samurai family that had recently fallen on hard times. His older brother, Ichirō Satō, would go on to become a Vice Admiral in the Imperial Japanese Navy, and his younger brother, Eisaku Satō, would also go on to become a prime minister. Nobusuke attended an elementary school and middle school in Okayama, and then transferred to another middle school in Yamaguchi. When he was about to graduate from middle school, Nobusuke was adopted by his father's older brother, Nobumasa Kishi, adopting their family name. The Kishi family lacked a male heir, so they adopted Nobusuke in order to continue the family line. Kishi passed the extremely difficult entrance examination to enter First High School in Tokyo, the most prestigious high school in the country, and then attended Tokyo Imperial University (now the University of Tokyo), where he graduated from the Faculty of Law in 1920 at the top of his class and with the highest grades in the university's history. While at the university, Kishi became a protégé of the right wing ultranationalist legal scholar Shinkichi Uesugi. Because he studied German law under Uesugi, Kishi's views tended toward German style statism, compared to the more progressive approaches favored by some of his classmates who studied English law. Uesugi was so impressed by Kishi that he sought to make Kishi his successor as a professor in the University of Tokyo Faculty of Law, but Kishi declined. Instead, upon graduation, Kishi entered the Ministry of Commerce and Industry. This was an unusual choice, because at the time, the most brilliant aspiring bureaucrats typically sought to enter the Home Ministry and eventually gain appointment as a prefectural governor. Several of Kishi's mentors even criticized his choice. However, Kishi was uninterested in administrative work, and aimed to be directly involved in Japan's economic development. In 1926–27, Kishi traveled around the world to study industry and industrial policy in various industrialised states around the world, such as the United States, Germany, and the Soviet Union. Besides the Soviet Five Year Plan, which left Kishi with an obsession with economic planning, Kishi was also greatly impressed with the labor management theories of Frederick Winslow Taylor in the United States, the German policy of industrial cartels, and the high status of German technological engineers within the German business world. Kishi became known as one of the more prominent members of a group of "reform bureaucrats" within the Japanese government who favored a statist model of economic development with the state guiding and directing the economy.

Маньчжуконың экономикалық менеджері

1931 жылдың қыркүйек айында «Манчжурия оқиғасы» кезінде жапондық Квантун армиясы Жан Сюэляң («Жас маршал») билеген Манчжурияның қытай аймағын басып алып, оны «Манчукуо» деп аталатын марионеттік мемлекетке айналдырды. Маньчжукуоны Цин әулетінің соңғы императоры Пуйи басқарды, бірақ ол де-факто жапондық колония болды. Маньчжукуо үкіметіндегі министрлердің барлығы қытайлар немесе маньчжулар болды, бірақ барлық орынбасарлары жапондықтар еді, және олар Маньчжукуоны шын мәнінде басқарды. Жапон армиясы бастапқыда Маньчжукуоны Жапон империясын қолдау үшін өнеркәсіптік қуатқа айналдыруға тырысты және мәжбүрлі индустрияландыру саясатын жүргізді. «Ұлттық қорғаныс мемлекеті» туралы әскери идеяларды бейнелейтін Маньчжукуоның өнеркәсіптік дамуы қару-жарақ өндірісі үшін болат өндірісі сияқты ауыр өнеркәсіпке толығымен бағытталды. Киши Жапонияның Манчжуриядағы марионеттік мемлекетінің өнеркәсіптік дамуының «архитекторы» деп сипатталды. Жаңа жоспарды іске асыру үшін Киши әскерилерді Маньчжукуоға жеке капитал енгізуге көндірді, олардың Маньчжукуоның өнеркәсіптік дамуын мемлекеттік корпорациялар басқару саясаты Жапон мемлекетіне тым көп ақша жұмсауға әкеледі деп ойлады. Бесжылдық жоспарды іске асыруға көмектесу үшін құрылған жаңа мемлекеттік-жеке корпорациялардың бірі – 1937 жылы құрылған Маньчжурия өнеркәсіптік даму компаниясы (МОДК), ол жеке инвестициялар есебінен таңғажайып 5,2 миллиард иенді тартты, бұл оны Жапон империясындағы ең ірі капитал жобасына айналдырды. Салыстыру үшін, 1937 жылы Жапонияның ұлттық үкіметінің жылдық жалпы бюджеті 2,5 миллиард иен, ал 1938 жылы – 3,2 миллиард иенді құрады. Зайбацуға Маньчжукуоға инвестиция салуды тиімді ету үшін Киши жұмысшылардың жалақысын мүмкіндігінше төмендету саясатын ұстанды, тіпті «қажетті әлеуметтік өндіріс шегінен» төмен. Маньчжукуоның мақсаты – «ұлттық қорғаныс мемлекетінің» өндірістік базасын құру болды, американдық тарихшы Марк Дрисколл атап өткендей, «Кишинің жоспарланған экономикасы басқа жапондық фирмалармен бәсекелестікке емес, өндіріс мақсаттарына және пайда табуға бағытталған; пайда еңбек ақысын мүмкіндігінше рационализациялаудан көбінесе туындайды. Еңбекақыны рационализациялаудың соңғы шегі – жалақыны толығымен ұстап қалу, яғни еңбек ақысы төленбеген мәжбүрлі еңбек». Осыған байланысты жапондықтар жүз мыңдаған қытайлықтарды Маньчжукуоның ауыр өнеркәсіптік кәсіпорындарында құл ретінде жұмыс істеуге тартты. 1937 жылы Киши Маньчжукуода да, Солтүстік Қытайда да құл еңбегін пайдалануға шақыратын жарлыққа қол қойды, ол осы «төтенше жағдайда» (яғни Қытаймен соғыс) өнеркәсіптің кез келген құнға өсуі керек екенін, сонымен бірге мемлекеттік және жеке инвесторларға пайдалы пайданы кепілдік беруі керек екенін мәлімдеді. 1938 жылдан 1944 жылға дейін жыл сайын 1,5 миллион қытайлық Маньчжукуоға құл ретінде жұмыс істеуге әкелінді. Маньчжукуоның қатал жағдайларын Фушунь көмір шахтасы жақсы көрсетті, онда кез келген уақытта 40 000 адам кеншілер ретінде жұмыс істеді, олардың 25 000-ы жыл сайын ауыстырылуы керек болды, өйткені олардың алдыңғылары нашар жұмыс жағдайлары мен төмен өмір сүру деңгейінен қайтыс болды. 1940 жылдың желтоқсанында Киши қызметінен босатылды. Алайда, Киши 1941 жылдың қазанында жаңа премьер-министр Хидеки Тоджо басшылығымен сауда министрі болып кабинетке кірді. Киши мен генерал Тоджо Маньчжурияда тығыз жұмыс істеді, ал Тоджо Кишиді өзінің шәкірті деп есептеді. 1941 жылдың 1 желтоқсанында Киши АҚШ және Ұлыбританияға қарсы соғысқа дауыс берді және 1941 жылдың 7 желтоқсанында жарияланған соғыс декларациясына қол қойды. Киши 1942 жылдың сәуір айында Императорлық басқаруға көмек көрсету қауымдастығының мүшесі ретінде Жапонияның Диетінің төменгі палатасына сайланды. Кишидің бизнес әлеміндегі көптеген байланыстары мен ұйымдастырушылық қабілеттері Жапонияның соғыс күш-жігерін жалғастыруға көмектесті. 1943 жылы Сауда министрлігі таратылып, жаңадан құрылған оқ-дәрі министрлігі құрылды. Киши төмендеуге мәжбүр болды, ол Тоджо билікті өз қолына шоғырландырып, премьер-министр, соғыс министрі және оқ-дәрі министрі қызметін бір мезгілде атқарып, оқ-дәрі вице-министрі болды, бірақ Киши кабинет мүшесі ретінде мәртебесін сақтады. Бұл екі адамның қарым-қатынасының бұзылуының бастамасы болды. Бұл арада Киши Тоджоның басшылығымен соғысты жеңуге болмайтынына көз жеткізді. 1944 жылдың шілдесінде...

In the "Manchurian Incident" of September 1931, the Japanese Kwantung Army seized the Chinese region of Manchuria ruled by the warlord Zhang Xueliang (the "Young Marshal") and turned it into a puppet state called "Manchukuo". Although nominally ruled by Puyi, who had been the last emperor of the Qing dynasty, Manchukuo was de facto a Japanese colony. All of the ministers in the Manchukuo government were Chinese or Manchus, but all of the deputy ministers were Japanese, and these were the men who really ruled Manchukuo. From the start, the Japanese Army sought to turn Manchukuo into an industrial powerhouse in support of the Japanese Empire and carried out a policy of forced industrialization. Reflecting the military's ideas about the "national defense state", Manchukuo's industrial development was focused completely upon heavy industry such as steel production for the purposes of arms manufacture. Kishi has been described as the "mastermind" behind the industrial development of Japan's puppet state in Manchuria. In order to enact the new plan, Kishi persuaded the military to allow private capital into Manchukuo, successfully arguing that the military's policy of having state owned corporations leading Manchukuo's industrial development was costing the Japanese state too much money. One of the new public private corporations founded to assist in carrying out the Five Year Plan was the Manchuria Industrial Development Company (MIDC), established in 1937, which attracted a staggering 5.2 billion yen in private investment, making it by far the largest capital project in the Japanese empire; by comparison, the total annual budget of Japan's national government was 2.5 billion yen in 1937 and 3.2 billion yen in 1938. In order to make it profitable for the zaibatsu to invest in Manchukuo, Kishi had a policy of lowering the wages of the workers to the lowest possible point, even below the "line of necessary social reproduction". The purpose of Manchukuo was to provide the industrial basis for the "national defense state", with American historian Mark Driscoll noting that, "Kishi's planned economy was geared towards production goals and profit taking, not competition with other Japanese firms; profit would come primarily from rationalizing labor costs as much as possible. The ne plus ultra of wage rationalization would be withholding pay altogetherthat is, unremunerated forced labor." Accordingly, the Japanese conscripted hundreds of thousands of Chinese as slave labor to work in Manchukuo's heavy industrial plants. In 1937, Kishi signed a decree calling for the use of slave labor to be conscripted both in Manchukuo and in northern China, stating that in these "times of emergency" (i. e. war with China), industry needed to grow at all costs while guaranteeing healthy profits for state and private investors. From 1938 to 1944, an average of 1.5 million Chinese were taken every year to work as slaves in Manchukuo. The harsh conditions of Manchukuo were well illustrated by the Fushun coal mine, which at any given moment had about 40,000 men working as miners, of whom about 25,000 had to be replaced every year as their predecessors had died due to poor working conditions and low living standards. and Kishi was fired from his post in December 1940. However, Kishi entered the cabinet as Minister of Commerce under new prime minister Hideki Tōjō less than one year later, in October 1941. Kishi and General Tōjō had worked closely together in Manchuria, and Tōjō regarded Kishi as his protégé. On 1 December 1941, Kishi voted in the Cabinet for war with the United States and Britain, and co signed the declaration of war issued on 7 December 1941. Kishi was also elected to the Lower House of the Diet of Japan in April 1942 as a member of the Imperial Rule Assistance Association. Kishi's many connections with the business world and his organizational skills proved an asset to keeping Japan's war effort going despite growing obstacles. In 1943, the Ministry of Commerce was abolished and replaced with the newly created Ministry of Munitions. Kishi was forced to accept a demotion, becoming Vice Minister of Munitions as Tōjō concentrated power in his own hands by simultaneously serving as Prime Minister, Minister of War, and Minister of Munitions, although Kishi retained his status as a member of the cabinet. This demotion was the beginning of a rift in the relationship between the two men. Meanwhile, Kishi increasingly became convinced that the war was unwinnable under Tōjō. In July 1944, during the political crisis caused by the Japanese defeat at the Battle of Saipan, Tōjō attempted to save his government from collapse by reorganizing his cabinet. However, Kishi refused a request to resign, telling Tōjō he would only resign if the prime minister also resigned along with the entire cabinet, saying a partial reorganization was unacceptable. During this time, a group of influential Americans who had formed themselves into an "American Council on Japan" came to Kishi's aid, and lobbied the American government to release him as they considered Kishi to be the best man to lead a post war Japan in a pro American direction. The American Council on Japan included former ambassador to Japan Joseph C. Grew, Newsweek journalists Harry Kern and Compton Packenham, and corporate lawyer James L. Kauffman. Unlike Hideki Tōjō (and several other Cabinet members) who were put on trial, Kishi was released in 1948 and was never indicted or tried by the International Military Tribunal for the Far East. However, he remained legally prohibited from entering public affairs because of the Allied occupation's purge of members of the old regime. During his time as a prisoner, Kishi had already begun plotting his political comeback. He conceived of the idea of building on his earlier National Defense Brotherhood to establish a mass party uniting the more moderate socialists and conservatives into a "popular movement of national salvation", a populist party that would use statist methods to encourage economic growth and would mobilize all Japanese citizens to rally in support of its nationalist policies.

Саясатка оралу

1952 жылы бұрынғы үкімет мүшелеріне қойылған тыйым, Жапонияның одақтас әскерлермен оккупациясы аяқталғаннан кейін толыққанды жойылды. Осыдан кейін Киши саясатқа оралды және «Жапонияны қайта құру федерациясын» (Ниппон Сайкен Ренмей) құруға белсенді қатысты. Премьер-министр болудан өзге, Кишидің саясаттағы басты мақсаты – Америка тарапынан таңылған конституцияны, әсіресе 9-бапты қайта қарау болатын. Киши, Жапонияның «халықтар қауымдастығының құрметті мүшесі» мәртебесін қайта иеленуі үшін, ең алдымен конституцияны қайта қарап, қайта қарулануы керектігін жазды: «Егер Жапония соғыстан бас тартса, ол өзге елдердің жеріне басып кіруіне тосқауыл қоя алмайды. Ал егер Жапония өзін-өзі қорғай алса, онда АҚШ-тың Жапониядағы әскери контингентін сақтап тұрудың қажеті болмайды. Жапония өзін-өзі қорғауға жеткілікті күшті болуы керек». Кишидің «Жапонияны қайта құру федерациясы» 1952 жылғы сайлауда сәтсіздікке ұшырады, ал Киши Diet-ке сайлануға тырысқанда жеңіліске ұшырады. Осы жеңілістен кейін Киши партиясын таратып, социалистерге қосылуға әрекеттенді. Бірақ олар тарапынан қолдау алмаған соң, ол мәжбүрлігімен Либералдық партияға қосылды. 1953 жылы Либералдық партиядан Diet-ке сайланғаннан кейін, Кишидің басты қызметі Либералдық партияның жетекшісі Шигеру Йосиданың беделін түсіруге бағытталды, осылайша ол оның орнына партия басшысы бола алатын еді. Кишидің басты шабуылдары Йосиданың американдықтарға тым құрметпен қарауы және 9-бапты жою қажеттігіне қатысты болды. 1954 жылдың сәуір айында Йошида, Кишидің партия басшысы лауазымынан оны орнынан түсіруге жасаған әрекеттері үшін жауап ретінде оны партиядан шығарды. Киши бұл оқиғаны болжаған болатын және осы уақытқа дейін Йошидаға қарсы жаңа саяси партия құруға дайын болатын 200-ден астам Diet мүшелерін анықтаған. Киши өзінің ықпалды іскер серіктерінен алған «көрсету ақшасын» (мизеганэ) көрсету арқылы осы саясаткерлерге жақындасты. 1954 жылдың қараша айында Киши Ичиро Хатоямамен бірлесіп жаңа Демократиялық партияны құрды. Хатояма партия басшысы болды, ал Киши партия хатшысы болды және, ең бастысы, партияның қаржысын басқарды, осылайша ол демократтардың ішіндегі басты күшке айналды. Жапониядағы сайлау өте қымбат болғандықтан, Diet-ке кандидаттардың көпшілігі сайлау науқанының шығындарын өз қаражатынан төлей алмайтын немесе Diet-ке сәтті үміткер болу үшін жеткілікті қаражат жинай алмайтын еді. Осыдан келіп, Diet-ке кандидаттар партия хатшылығынан тұрақты түрде қаржылай көмек алуға мұқтаж болды, бұл Кишині Демократиялық партияның ішіндегі күшті тұлғаға айналдырды, өйткені ол партия хатшылығынан қай кандидатқа және қанша ақша берілетінін анықтады. Осының нәтижесінде, Diet-ке алғаш рет сайлануға немесе қайта сайлануға ниеттенген демократтар Кишидің қолдауын алу үшін оны үнемі іздеп жүрді. Партия хатшысы ретінде Кишидің билігін көрсететін Хатояма омикоси деп сипатталды – ол құдайларға табыну үшін көтеріліп, тасымалданатын Шинто киелі орынының бір түрі. Әркім омикосиге иіліп, құлшылық етеді, бірақ омикосиді жылжыту үшін оны біреу көтеріп алып жүруі керек. 1955 жылдың ақпан айында демократтар жалпы сайлауда жеңіске жетті. Хатояма премьер-министр болып ант берген күнінен кейін, Киши либералдармен екі партияны біріктіру туралы келіссөздерді бастады, өйткені оның өміріндегі жауы Йошида сайлауда жеңілгеннен кейін либералдық партия басшысы лауазымынан кетіп қалды. 1955 жылдың қараша айында Демократиялық партия мен Либералдық партия бірігіп, Ичиро Хатояманы жаңа Либералды-Демократиялық партияның басшысы етіп сайлады. Жаңа партияда Киши тағы да партияның қаржысын басқаруға арналған партия хатшысы болды. Киши американдық елші Джон Эллисонға «келесі жиырма бес жылдың ішінде Жапонияның АҚШ-пен тығыз ынтымақтастық орнатуының пайдалы болатынына» көз жеткізді. Америкалықтар Кишидің премьер-министр болуын қалады, бірақ LDP саясаткерлерінің арасындағы ең антиамерикандық саясаткер Танзан Ишибаши партия басшылығына ие болғанда, американдық дипломат АҚШ «Кишиге ставка жасаған, бірақ дұрыс емес жылқы жеңіске жеткенін» жазды. Алайда, 65 күннен кейін, 1957 жылдың ақпан айында, Ишибаши денсаулығына байланысты отставкаға кетті және Киши партиясын және елді премьер-министр ретінде басқаруға сайланды.

When the prohibition on former government members was fully rescinded in 1952 with the end of the Allied occupation of Japan, Kishi returned to politics and was central in creating the "Japan Reconstruction Federation" (Nippon Saiken Renmei), drawing upon his earlier efforts with the National Defense Brotherhood. Besides becoming Prime Minister, Kishi's main aim in politics was revise the American imposed constitution, especially Article 9. Kishi wrote that in order for Japan to regain its status as a "respectable member (of) the community of nations it would first have to revise its constitution and rearm: If Japan is alone in renouncing war she will not be able to prevent others from invading her land. If, on the other hand, Japan could defend herself, there would be no further need of keeping United States garrison forces in Japan Japan should be strong enough to defend herself." Kishi's Japan Reconstruction Federation fared disastrously in the 1952 elections, and Kishi failed in his bid to be elected to the Diet. After that defeat, Kishi disbanded his party, and tried to join the Socialists; after being rebuffed, he reluctantly joined the Liberal Party instead. After being elected to the Diet as a Liberal in 1953, Kishi's main activities revolved around undermining the leader of the Liberal Party, Shigeru Yoshida, so he could become the Liberal leader in his place. Kishi's main avenues of attack were that Yoshida was far too deferential to the Americans and the need to do away with Article 9. In April 1954 Yoshida expelled Kishi from the party in retaliation for his attempts to depose him as Liberal leader. Kishi had foreseen this eventuality, and by this time, had already identified over 200 members of the Diet who would be willing to join him in forming a new political party to challenge Yoshida. Kishi wooed these politicians by flashing "show money" (misegane) that he had been supplied by his powerful big business backers. In November 1954, Kishi co founded the new Democratic Party along with Ichirō Hatoyama. Hatoyama was the party leader, but Kishi was the party secretary, and crucially, controlled the party's finances, which thus made him the dominant force within the Democrats. Elections in Japan were very expensive, so few candidates to the Diet could afford the costs of an election campaign out of their own pockets or could fund raise enough money for a successful bid for the Diet. As a result, candidates to the Diet needed a steady infusion of money from the party secretariat to run a winning campaign, which made Kishi a powerful force within the Democratic Party as he determined which candidates received money from the party secretariat and how much. As a result, Democratic candidates for the Diet either seeking election for the first time or reelection were constantly seeing Kishi to seek his favor. Reflecting Kishi's power as party secretary, Hatoyama was described as an omikoshi, a type of portable Shinto shrine carried around to be worshipped. Everyone bows downs and worships an omikoshi, but to move an omikoshi, it must be picked up and carried by somebody. In February 1955, the Democrats won the general elections. On the day after Hatoyama was sworn in as prime minister, Kishi began talks with the Liberals about merging the two parties now that his arch enemy Yoshida had stepped down as Liberal leader after losing the elections. In November 1955, the Democratic Party and Liberal Party merged to elect Ichirō Hatoyama as the head of the new Liberal Democratic Party. Within the new party, Kishi once again became the party secretary with control of the party finances. Kishi had reassured the American ambassador John Allison that "for the next twenty five years it would be in Japan's best interests to cooperate closely with the United States." The Americans wanted Kishi to become Prime Minister and were disappointed when Tanzan Ishibashi, the most anti American of the LDP politicians, won the party's leadership, leading an American diplomat to write the U. S. had bet its "money on Kishi, but the wrong horse won". Just 65 days later, however, in February 1957, Ishibashi was forced to resign due to illness and Kishi was elected to lead his party and the nation as prime minister.

Саясат мақсаттары

1957 жылы ақпанда Киши, ауырып қалған Танзан Ишибаши отставкаға кеткеннен кейін премьер-министр болды. Оның басты назарында сыртқы саясат, әсіресе 1952 жылғы АҚШ-Жапония қауіпсіздік шартын қайта қарау мәселесі тұрды. Ол бұл шарттың Жапонияны дерлік американдық протекторатқа айналдырғанын сезінді. Қауіпсіздік шартын қайта қарау – оның 9-бапты жоюға ұмтылуының бірінші қадамы деп есептелді. Тәуелсіз сыртқы саясатты жүзеге асыру ниетінен бөлек, Киши Оңтүстік-Шығыс Азия елдерімен тығыз экономикалық байланыс орнатуды көздеді. Соңында, Киши одақтас елдерден әлі түрмеде жазасын өтеп жатқан B және C класты соғыс қылмыскерлерінің қалған жазаларын жеңілдетуді сұрады, өйткені Жапонияның Батыс одақтасы ретінде суық соғыстағы рөлін орындауы үшін өткендегі соғыс қылмыстарын ұмыту қажет деп санады.

Азия даму қорын құру

Кишидің билікке келген алғашқы жылы Жапония Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне қосылды, Индонезияға соғыс өтемақысын төледі, Австралиямен жаңа сауда шартына қол қойды және Чехословакия мен Польшамен бейбітшілік шарты жасады. 1957 жылы Киши «Азияның Азия күштерімен экономикалық дамуы» ұранымен жұмыс істейтін, Жапония басымдыққа ие болатын Азия даму қорының (АДФ) жоспарын ұсынды, ол Оңтүстік-Шығыс Азияға миллиондаған иен инвестициялауды көздеді. Қытай мен Солтүстік Корея нарықтарына қол жеткізуге Суық соғыстың қарама-қарсылығының нәтижесінде шектеу қойылғандықтан, жапон және американдық көшбасшылар Оңтүстік-Шығыс Азияны жапон тауарлары үшін нарық және шикізат көзі ретінде қарастырды. Сонымен қатар, американдықтар Азияда экономикалық өсуді ынталандыру үшін көбірек көмек көрсеткісі келіп, коммунизмнің ықпалын азайтуды мақсат етті, бірақ ақшаны өздері жұмсауға құлшынбады. Кишидің көзқарасы бойынша, Жапонияның Оңтүстік-Шығыс Азиядағы төмен пайыздық қарыздар мен көмек жобаларына 500 миллион АҚШ долларын жұмсауы Вашингтондағы беделін жақсартуға және АҚШ-Жапония қауіпсіздік шартын қайта қарау бойынша келіссөздерде оның ықпалын арттыруға мүмкіндік беретін еді. АДФ жобасын іске асыру үшін Киши 1957 жылдың мамырында Үндістан, Пәкістан, Бирма, Таиланд, Цейлон және Тайваньға сапар шегіп, сол елдердің басшыларынан АДФ-қа қосылуды сұрады. Бірақ Тайвань қосылуға келіссе де, қалған елдер екіұшты жауап берді. Қараша айында Киши тағы да Оңтүстік-Шығыс Азияға АДФ идеясын насихаттау үшін сапар жасады, бұл жолы Оңтүстік Вьетнам, Камбоджа, Лаос, Малайзия, Индонезия, Филиппин, Австралия және Жаңа Зеландияға барды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапония шабуыл жасаған және/немесе басып алған осы елдердің барлығы Лаостан басқа, сол кезде шетелдік көмекке зәру болған Лаостан басқа, ұсынылған аяға қосылуға құлшынбады немесе теріс пікір білдірді. Жапония басып алмаған Үндістан, Цейлон және Пәкістан сияқты елдерде де Киши кедергілерге тап болды. Үндістанның премьер-министрі Джавахарлал Неру Нью-Делиге сапары барысында Кишиге елдің Суық соғыста бейтарап болуын қалайтынын айтты. Жапонияның АҚШ-пен одақтас екенін ескерсек, АДФ-қа қосылу Үндістанды американдықтармен байланыстырады. Карачиге сапары кезінде Пәкістанның премьер-министрі Хусейн Шахид Сухраварди Кишиге өзін «алдымен адам, содан кейін азиялық» санайтынын және көпжақты көмекке қарағанда екіжақты көмекті артық көретінін айтты, себебі көпжақты көмек аясы қатысушы елдерді көмек бөлуде бәсекелестікке түсіреді. Қорыта айтқанда, Жапонияның соғыс кезіндегі аймақтағы зұлматтары туралы жағымсыз естеліктер, жапондық ниеттерге күдік, шикізат жеткізуші ретінде Жапониямен неоколониалды қарым-қатынасқа түсуге дайын еместік, Суық соғыстың бейтараптығы және Американың құпия түрде бағыттап отыруы туралы қорқыныш – барлығы Кишидің «Ұлы Шығыс Азияның өркендеу аймағын» еске түсіретін Азия экономикалық блогын құру жөніндегі амбициялық жоспарларының сәтсіздікке ұшырауына себеп болды. Ақырында, тіпті АҚШ-та Кишидің жобасына жылы қабылданбады, сондықтан ол уақытша тоқтатылды, бірақ кейіннен ол Азия Даму Банкі түрінде ішінара қайта жаңғыртылды.

In the first year of Kishi's term, Japan joined the United Nations Security Council, paid war reparations to Indonesia, signed a new commercial treaty with Australia, and signed peace treaties with Czechoslovakia and Poland. In 1957, Kishi presented a plan for a Japanese dominated Asian Development Fund (ADF), which was to operate under the slogan "Economic Development for Asia by Asia", calling for Japan to invest millions of yen in Southeast Asia. With access to markets in China and North Korea cut off due to Cold War polarization, Japanese and American leaders alike looked to Southeast Asia as a market for Japanese goods and source of raw materials. Moreover, the Americans wanted more aid to Asia to spur economic growth that would stem the appeal of Communism, but were disinclined to spend the money themselves. The prospect of Japan spending some $500 million US in low interest loans and aid projects in Southeast Asia had the benefit from Kishi's viewpoint of improving his standing in Washington, and giving him more leverage in his talks to revise the U. S. Japan Security Treaty. In pursuit of the ADF, Kishi visited India, Pakistan, Burma, Thailand, Ceylon, and Taiwan in May 1957, asking the leaders of those states to join the ADF, but with the exception of Taiwan, which agreed to join, the other nations gave equivocal answers. In November, Kishi once again toured Southeast Asia to promote the idea of an ADF, this time visiting South Vietnam, Cambodia, Laos, Malaysia, Indonesia, the Philippines, Australia, and New Zealand. These countries, all of which Japan had attacked and/or occupied during World War II, also expressed ambivalence or disdain toward joining the proposed framework, with the sole exception of Laos, which was in desperate need of foreign aid at that time. Even in countries that were not occupied by Japan like India, Ceylon, and Pakistan, Kishi encountered obstacles. Indian Prime Minister Jawaharlal Nehru told Kishi during his visit to New Delhi that he wanted his nation to be neutral in the Cold War, and given that Japan was allied to the United States, joining the ADF would be in effect aligning India with the Americans. During his visit to Karachi, the Pakistani Prime Minister Huseyn Shaheed Suhrawardy told Kishi that he thought of himself as a "human being rather than an Asian first", and preferred bilateral over multilateral aid because a multilateral aid framework would put participating countries into competition with each other over aid distribution. In sum, bad memories of Japan's wartime depredations in the region, a suspicion of Japanese motives, an unwillingness to enter into neo colonial relationship with Japan as suppliers of raw materials, Cold War neutralism, and a fear that America was secretly pulling the strings all contributed to the failure of Kishi's ambitious plans to create an Asian economic block reminiscent of "Greater East Asian Co Prosperity Sphere" that Japan had claimed to be pursuing in World War II. Ultimately, even the United States was lukewarm about Kishi's project, so it was shelved for the time being, although it was later partially revived in the form of the Asian Development Bank.

Келісімді қайта қарау

Кишидің келесі сыртқы саясат бастамасы тіпті одан да қиын болды: Жапонияның АҚШ-пен қауіпсіздік қатынастарын қайта қарау. Киши американдықтар құрған жүйені әрқашан уақытша деп есептеді және бір күні Жапонияның ұлы держава ретіндегі рөлі қайта жаңғырылатынын көздеді; соған дейін ол Жапонияның мүдделерін сақтау үшін американдық жүйеде отандық және халықаралық деңгейде жұмыс істеуге дайын болды. Қауіпсіздік шартын қайта қарау жоспарларына халықтың қарсылығын күтіп, Киши парламентке қатал "Полиция қызметі туралы заң жобасын" ұсынды, ол полицияға наразылықтарды жаншуға және сот санкциясыз үйлерді тінтіп қарауға кеңейтілген өкілеттіктер беретін болды. Полиция заң жобасына жауап ретінде, Жапония Социалистік партиясы мен Сохё еңбек федерациясының жетекшілігімен солшыл азаматтық ұйымдардың жалпыұлттық коалициясы 1958 жылдың күзінде заң жобасын қабылдаудан тоқтату мақсатында түрлі наразылық акцияларын ұйымдастырды. Бұл наразылықтар халықтың наразылығын оятып, Киши заң жобасын кері қайтаруға мәжбүр болды.

1960 жылғы Анпо наразылықтары

1959 жылдың соңында Кишидің премьер-министрлердің екі мерзімнен артық қызмет етпейтінін ұзақ уақыт бойы сақталған дәстүрді бұзуға ниеттенгені анық болды. Киши Қауіпсіздік шартын табысты қайта қарау арқылы осы жетістікті жүзеге асыруға қажетті саяси капиталға қол жеткізетінін үміттенеді. Кишидің дәстүрден айырылуына жауап ретінде, оның Либерал-демократиялық партиясындағы қарсыластары биліктегі мүмкіндіктерін жеткілікті күткендерін сезінді және оның премьер-министрлігін тоқтату үшін не қажет болса, соны істеуге уәде берді. Осы арада жаңа келісім туралы соңғы келіссөздер 1959 жылы аяқталды, ал 1960 жылдың қаңтар айында Киши Вашингтонға барып, 19 қаңтарда президент Эйзенхауэрмен жаңа келісімге қол қойды. АҚШ-қа сапары кезінде Киши 1960 жылдың 25 қаңтарында Time журналының мұқабасында пайда болды, онда премьер-министрдің "134 фунт салмақты денесі мақтаныш, күш және құштарлықпен толы болды – ол өз елінің таңғажайып қайта өркендеуінің кемелді бейнесі" деп жарияланды, ал Newsweek оны "Азияның экономикалық қуатын құрған Жапониядан келген достық, сауатты сатушы" деп атады. Алайда, қайта қаралған келісім-шарт Жапонияның бастапқы келісім-шартпен болған барлық шағымдарын шешіп, АҚШ-Жапония одағын әлдеқайда теңестіргенімен, АҚШ-пен қауіпсіздік туралы келісім-шарт жасау идеясы жапон халқының кеңінен қолдауын таппады. Олар келісім-шартты Жапонияны соғысқа қайтадан араласуға мүмкіндік береді деп қарады. 1959 жылы Кишидің 1958 жылғы полиция міндеттері туралы заң жобасын жеңіске жеткізген бүкілхалықтық коалиция өзін "Қауіпсіздік шартының қайта қаралуын болдырмау жөніндегі халық кеңесі" (Anpo Jōyaku Kaitei Soshi Kokumin Kaigi) деп атады және қосымша мүше ұйымдарды тартуға және қайта қаралған Қауіпсіздік шартына қарсы наразылық іс-шараларын ұйымдастыруға кірісті. Келе жатқан оқиғалардың белгісі ретінде, 1959 жылы қарашада Zengakuren студенттер федерациясының радикалды студенттері мен солшыл еңбек одақтары Ұлттық диетаның кешеніне басып кіріп, Келісімге ашуын білдірді, ал қаңтарда Zengakuren белсенділері Токионың Ханеда әуежайында Кишидің Вашингтонға келісімге қол қою үшін ұшып баруына кедергі келтіру үшін отырыс ұйымдастырды, бірақ оларды полиция алып кетті. Жаңа келісім бұрынғысынан жақсы болғандықтан, Киши оны салыстырмалы түрде қысқа мерзімде ратификациялайды деп күтті. Осыған байланысты ол Эйзенхауэрді 1960 жылдың 19 маусымынан бастап Жапонияға сапарға шақырды, оның бір бөлігі жаңадан ратификацияланған келісімді атап өту үшін. Егер Эйзенхауэрдің сапары жоспарланғандай болса, ол Жапонияға барған тұңғыш АҚШ президенті болар еді. Алайда, келісім туралы пікірталас парламентте басталғанда, оппозициялық Жапония социалистік партиясы Кишидің өз партиясындағы қарсыластарымен бірге, дебатты мүмкіндігінше ұзаққа созуға парламенттік тактиканы қолданды, Эйзенхауэрдің жоспарланған сапарына дейін ратификациялауды болдырмау және парламенттен тыс наразылықтарға дамуға уақыт беруді үміттенеді. Эйзенхауэрдің жоспарланған сапары жақындаған сайын Киши келісімді оның келуіне дейін ратификациялауға деген ықыласы арта түсті. 1960 жылы 19 мамырда Киши кенеттен Шартқа қатысты кезектен тыс дауыс беруді талап етті. Социалистік парламент мүшелері дауыс беруді тоқтату үшін отырысқа кіріп, дауыс беруге кедергі келтіргісі келгенде, Киши парламентке 500 полиция қызметкерін енгізді және саяси қарсыластарын полиция күштерімен сыртқа шығарып салды. Кейін Киши тек өз партиясының мүшелері қатысқанда қайта қаралған келісімді қабылдады. "19 мамыр оқиғасы" кезінде Кишидің демократияға қарсы әрекеттері ұлттың көп бөлігін ашуланды, тіпті консервативті газеттер Кишидің отставкаға кетуін талап етті. Бұдан кейін келісімге қарсы наразылық қозғалысы айтарлықтай өсті, Сохио еңбек федерациясы бүкіл ел бойынша бірқатар ереуілдерді өткізді және Ұлттық диетаның айналасына күн сайын жиналатын үлкен қалың топтар жиналды. 10 маусымда Ақ үйдің баспасөз хатшысы Джеймс Хагерти Токионың Ханеда әуежайына Эйзенхауэрдің жақын арада келуіне алдын ала дайындық жасау үшін келді. Хагертиді қара түсті көлікпен АҚШ-тың Жапониядағы елшісі Дуглас МакАртур II алып кетті, ол көлікті наразылық білдіргендердің үлкен тобына айдап әкетуді бұйырып, халықаралық оқиға туғызды. Макартур егер демонстрацияшылар зорлық-зомбылыққа баратын болса, онда АҚШ пен Жапония үкіметтері президенттің келуін күтіп, олардың шешімін сынағаннан гөрі, бұл туралы білгендері жақсы деп санады. "Хагерти оқиғасы" деп аталатын оқиғада наразылар көлікті қоршап алып, оны бір сағаттан астам уақыт бойы алға-артқа шайқап, шатырына шығып, антиамерикандық ұрандарды айқайлап, наразылық әндерін шырқады. Ақырында Макартур мен Хагертиді АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің тікұшағы құтқарып алды. 15 маусымда 1960 жылы Zengakuren студенттерінен радикалды студенттер Ұлттық диета кешеніне қайтадан шабуылға өтініп, полициямен қатыгез шайқасқа түсті, онда Токио университетінің студенті Мичико Канба қаза тапты. Канбаның өлімі жапон тарихындағы ең ірі демонстрацияларға әкелді, полицияның қатыгездігіне де, келісімге де қарсы наразылықтар өтті. Осы кезде Киши осы деңгейде танымал емес еді, сондықтан ЛДП-нің барлық фракциялары оның отставкаға кетуін талап етті. 1960 жылдың сәуір айында Корея бұғазынан өтетін Оңтүстік Корея президенті Сынгман Ри осы жылдың сәуір революциясында, наразылық білдірген университет студенттерінің басшылығымен құлатылды, және сол кезде Жапонияда университет студенттерінің басшылығымен Киши үкіметіне қарсы наразылықтар да революцияға әкелуі мүмкін деген қауіптер болды, сондықтан өте танымал емес Кишиден құтылу қажет болды. Эйзенхауэрдің сапарына дейін кеңседе қалуға тырысқан Киши, Эйзенхауэрдің келуіне дейін көшелерді қамтамасыз ету үшін Жапонияның өзіне қорғаныс күштерін және оның досы, якудзамен байланысты оңшыл "шешімші" Ёсио Кодама ұсынатын ондаған мың оңшыл бандиттерді шақыруды жоспарлады. Алайда, оның кабинеті осы қадамдардан бас тартты, содан кейін ол Эйзенхауэрдің сапарын жоюға және хаостың жауапкершілігін мойындап, 16 маусымда бір ай ішінде отставкаға кететінін жариялауға мәжбүр болды. Кишидің жариялағаннан кейін де келісімге қарсы наразылықтар бұрынғыдан да үлкен болды, бүкіл қозғалыстың ең ірі наразылығы 18 маусымда өтті. Алайда, 19 маусымда қайта қаралған Қауіпсіздік шарты Жапония заңнамасына сәйкес, Диетаның төменгі палатасынан өткеннен кейін 30 күн өткен соң автоматты түрде күшіне енді. 15 шілдеде 1960 жылы Киши ресми түрде отставкаға кетті және Хаято Икеда премьер-министр болды. Икеда жақын арада ЛДП Конституцияның 9-бабын қайта қарауға бағытталған тағы бір әрекет жасамайтынын мәлімдеді, Кишидің көзқарасынан, оның барлық күш-жігері бекер кеткенін білдірді.

In late 1959, it became clear that Kishi intended to break with longstanding precedent that prime ministers serve no more than two consecutive terms. Kishi hoped that by successfully revising the Security Treaty, he would have attained the political capital necessary to pull off this feat. In response to Kishi's break with tradition, Kishi's opponents within his own Liberal Democratic Party, who felt they had waited long enough for their chance at power, vowed to do whatever was necessary to bring about the end of his premiership. Meanwhile, final negotiations on the new treaty wrapped up in 1959, and in January 1960, Kishi traveled to Washington, D. C., where he signed the new treaty with President Eisenhower on January 19. During his visit to the United States, Kishi appeared on the January 25, 1960 cover of Time magazine, which declared that the Prime Minister's "134 pound body packed pride, power and passion—a perfect embodiment of his country's amazing resurgence" while Newsweek called him the "Friendly, Savvy Salesman from Japan" who had created the "economic powerhouse of Asia". However, even though the revised treaty addressed almost all of Japan's complaints with the original treaty, and put the U. S. Japan alliance on a much more equal footing, the notion of having any sort of security treaty at all with the United States was unpopular with broad sections of the Japanese public, who saw the treaty as allowing for Japan to once again become involved in a war. In 1959, the nationwide coalition that had successfully defeated Kishi's Police Duties Bill in 1958 had rebranded itself as the "People's Council for Preventing Revision of the Security Treaty" (Anpo Jōyaku Kaitei Soshi Kokumin Kaigi) and began recruiting additional member organizations and organizing protest activities against the revised Security Treaty. In a sign of things to come, radical student activists from the Zengakuren student federation and leftist labor unionists invaded the compound of the National Diet in November 1959 to express their anger at the Treaty, and in January, Zengakuren activists organized a sit in in Tokyo's Haneda Airport to attempt to prevent Kishi from flying to Washington to sign the treaty, but were cleared away by police. Because the new treaty was better than the old one, Kishi expected it to be ratified in relatively short order. Accordingly, he invited Eisenhower to visit Japan beginning on June 19, 1960, in part to celebrate the newly ratified treaty. If Eisenhower's visit had proceeded as planned, he would have become the first sitting US president to visit Japan. However, when debate on the treaty began in the Diet, the opposition Japan Socialist Party, abetted by Kishi's rivals in his own party, employed a variety of parliamentary tactics to drag out debate as long as possible, in hopes of preventing ratification before Eisenhower's planned arrival on June 19, and giving the extra parliamentary protests more time to grow. As the date of Eisenhower's planned visit drew near, Kishi grew increasingly desperate to ratify the treaty in time for his arrival. On May 19, 1960, Kishi suddenly called for a snap vote on the Treaty. When Socialist Diet members attempted a sit in to block the vote, Kishi introduced 500 policemen into the Diet and had his political opponents physically dragged out by the police. Kishi then passed the revised Treaty with only members of his own party present. Kishi's anti democratic actions during this "May 19 Incident" outraged much of the nation, with even conservative newspapers calling for Kishi's resignation. Thereafter, the anti Treaty protest movement dramatically increased in size, with the Sōhyō labor federation carrying out a series of nationwide strikes and large crowds gathering around the National Diet on nearly a daily basis. On June 10, White House Press Secretary James Hagerty arrived at Tokyo's Haneda Airport to make advance preparations for Eisenhower's impending arrival. Hagerty was picked up in a black car by US Ambassador to Japan Douglas MacArthur II, who deliberately provoked an international incident by ordering that the car be driven into a large crowd of protesters. MacArthur felt that if the demonstrators were going to resort to violence it would be better for both the US and Japanese governments to know rather than waiting to test their resolve at the arrival of the President. In the so called "Hagerty Incident", the protesters surrounded the car, rocking it back and forth for more than an hour while standing on its roof, chanting anti American slogans, and singing protest songs. Ultimately, MacArthur and Hagerty had to be rescued by a US Marines military helicopter. On 15 June 1960, the radical student activists from Zengakuren attempted to storm the Diet compound once again, precipitating a fierce battle with police in which a female Tokyo University student named Michiko Kanba was killed. Kanba's death led to the largest demonstrations ever in Japanese history, against both police brutality and the treaty. By this point, Kishi had become so unpopular that all the LDP factions united to demand that he resign. In April 1960, across the Korea straits, South Korean president Syngman Rhee had been overthrown in the April Revolution, led by protesting university students, and at the time, there were serious fears in Japan that protests led by university students against the Kishi government might likewise lead to a revolution, making it imperative to ditch the very unpopular Kishi. Desperate to stay in office long enough to host Eisenhower's visit, Kishi hoped to secure the streets in time for Eisenhower's arrival by calling out the Japan Self Defense Forces and tens of thousands of right wing thugs that would be provided by his friend, the yakuza affiliated right wing "fixer" Yoshio Kodama. However, he was talked out of these extreme measures by his cabinet, and thereafter had no choice but to cancel Eisenhower's visit and take responsibility for the chaos by announcing on June 16 that he would resign within one month's time. Despite Kishi's announcement, the anti Treaty protests grew larger than ever, with the largest protest of the entire movement taking place on June 18. However, on June 19, the revised Security Treaty automatically took effect in accordance with Japanese law, 30 days after having passed the lower house of the Diet. On July 15, 1960, Kishi officially resigned and Hayato Ikeda became prime minister. Ikeda soon made clear that there would be no further attempts by the LDP to revise Article 9 of the Constitution for the foreseeable future, which from Kishi's perspective, meant that all of his efforts had been for naught.

Ұрып-соғу оқиғасы

1960 жылғы 14 шілдеде Киши премьер-министр резиденциясынан Хаято Икеданың премьер-министрлікке тағайындалуына орай өткізілетін бақша кешін ұйымдастыруға шығып бара жатқанда, пышақ ұстаған шабуылшының шабуылына ұшырады. Шабуылшы – 65 жастағы жұмыссыз Тайсуке Арамаки, түрлі оңшыл топтармен байланысы бар адам. Бірақ Кишиге жақын кейбір адамдар Арамакидің Анпо наразылықтарына байланысты болған деген ашуының айтылуын жасырын мақсат деп санайтын. 1992 жылы Кишидің қызы Ёко өз естеліктерінде Арамакиді "әкеме жек көруші, оған зиян келтіруді қалаған біреудің жалдаған, пышақ қолдануды білетін жалдамалы кісі өлтіруші" деп жазды. Парк – Манчжуко армиясында қызмет еткен жапон әскери шенеунігі, ол Маньчжуриядағы партизандарға қарсы Квантун армиясымен бірге соғысқан. Жапонияға келген сапарында Парк Кишимен кездесіп, жапон тілінде еркін, бірақ корей акцентімен сөйлеген, Жапонияны "жапондық рухтың тиімділігі" үшін мақтады және Оңтүстік Корея үшін "жақсы жоспарларды" Жапониядан үйренгісі келетінін айтты.

Біріктіру шіркеуінің байланыстары

1960 жылдардың ортасынан бастап Киши Жапониядағы Біріктіру шіркеуімен (UC, кейде "Мунишілер" деп аталады) байланыс орнатты. Бұл секта Кишидің коммунизмге қарсылығын бөлісті және LDP-нің қудалауынан қорғауға ие болды. Киши секта басшысы Сун Мён Мунмен (1920–2012) достығымен танымал болды. Олардың Жапониядағы штаб-пәтері бұрын Кишиге тиесілі болған Токиодағы жерге салынған. Мун АҚШ-та салықтан қашу айыбымен сотталып, түрмеге қамалғанда, Киши президент Рональд Рейганға хат жазып, "әділетсіздікті" түзетуді және Мунды босатуды сұрады. Осы кезде Жапониядағы UC жастарды күштеп жұмысқа алуы әлеуметтік проблема ретінде назар аударған болатын, бірақ Киши культтың басшысын "шынайы және құнды" деп бағалады. Киши және Абэ отбасылары мен UC арасындағы қарым-қатынас содан кейін де сақталды. LDP/UC ынтымақтастығы бүгінгі күнге дейін жалғасуда.

Жеке өмірі және ұрпақтары

1919 жылы Киши өзінің туысы 岸良子-ға үйленді және оның ата-анасы оны асырап алды. Олардың ұлы Нобукадзу 1921 жылы, ал қызы Йоко 1928 жылы дүниеге келді. Кишидің қызы Йоко Киши саясаткер және болашақ сыртқы істер министрі Синтаро Абэге тұрмысқа шықты. Олардың екінші ұлы Синдзо Абэ 2006 жылдан 2007 жылға дейін және 2012 жылдан 2020 жылға дейін Жапония премьер-министрі қызметін атқарды. Олардың үшінші ұлы Нобуо Киши туғаннан кейін Кишидің ұлы Нобукадзуға асырап алынды, өмірінің соңғы жылдары Кишимен бірге тұрды, 2012 жылы Кишидің тарихи парламенттік мандатын жеңіп алды және 2020 жылы Қорғаныс министрі болды.