Иоганн Иоахим Бехер: дәрігер, алхимик және ғылымның көшбасшысы

Кіріспе

Неміс дәрігері (1635–1682)

Иоганн Йоахим Бехер (; 6 мамыр 1635 – 1682 қазан) – неміс дәрігері, алхимик, химия ғылымының дамуына үлес қосқан ғалым, полимат және авантюрист. Ол жану процесінің флогистон теориясын жасауымен және Австрия камерализмін дамытуымен әйгілі.

Ерте өмір және білім

Бехер отыз жылдық соғыс кезінде Шпейерде дүниеге келген. Оның әкесі лютеран дінінің пасторы болған және Бехер бала кезінде қайтыс болды. Он үш жасында Бехер өзінің ғана емес, анасы мен екі бауырларының да күтімін алуға жауапты екенін түсінді. Ол бірнеше шағын қолөнерлерді үйреніп, тәжірибе жинады, түндерін түрлі салаларды оқуға арнады және оқыту арқылы аз ғана табыс тапты. 1654 жылы, он тоғыз жасында, ол "Лапис Философорум Трисмегист" деп аталатын философтың зор күшті, философиялық және әмбебап медицинасы туралы еңбегін "Региомонттан Солинус Салцтал" деген псевдониммен жариялады. Ол 1659 жылы латын тілінде Discursus Solini Saltztal Regiomontani De potentissima philosophorum medicina universali, lapis philosophorum trismegistus dicta (Йоханнес Якобус Хайльманн аударған) түрінде Theatrum Chemicum-ның VI томында жарық көрді.

Мансап

1657 жылы Майнц университетінде медицина профессоры және архиепископ-сайлаушының жеке дәрігері болып тағайындалды. Оның «Металлургиясы» 1660 жылы жарық көрді, ал келесі жылы ол «Character pro notitia linguarum universali» еңбегін жариялады, онда ортақ тіл ретінде қолдануға арналған 10 000 сөз келтірілген. 1663 жылы «Эдип химиясы» және жануарлар, өсімдіктер мен минералдар туралы кітабы («Thier Kräuter und Bergbuch») жарық көрді. 1666 жылы Венада сауда кеңесшісі (Commerzienrat) болып тағайындалды, онда император Леопольд I-нің премьер-министрінен күшті қолдау алды. Императордың тапсырмасымен Нидерландыға барған ол он күн ішінде «Методус дидактика» еңбегін жазды, одан кейін «Христиандық одақтың ережелері» және «Қалалардың, жерлер мен республикалардың өркендеуі мен құлдырауының нақты себептері туралы саяси әңгіме» атты еңбектері жарық көрді. 1669 жылы «Physica subterranea» еңбегін жариялады, сол жылы Ганау графымен бірге Гвиананы Голландиялық Батыс Үндістан компаниясынан сатып алу жобасымен айналысты. Осы уақытта Баварияның сайлаушысының жеке дәрігері болып тағайындалды, бірақ 1670 жылы тағы да Венаға жібек фабрикасын құру мәселесі бойынша кеңес беруге барды және Төмен елдермен сауда үшін үлкен компания құру және Рейн мен Дунайды біріктіретін канал салу жобаларын ұсынды. 1678 жылы Англияға өтті. Ол Шотландияға сапар шегіп, Принц Руперттің өтініші бойынша шахталарды тексерді. Содан кейін сол мақсатпен Корнуоллға барып, бір жылдай уақыт өткізді. 1680 жылдың басында Корольдік қоғамға Кристиан Гюйгенсті маятникті уақыт өлшеуге қолдану құрметінен айыруға тырысқан мақаласын ұсынды. 1682 жылы Лондонға оралды, онда «Närrische Weisheit und weise Narrheit» (Отто Майрдың сөзіне сүйенсек, температуралық режимде жұмыс істейтін пештер туралы көптеген сілтемелер бар) кітабын, сондай-ақ «Chymischer Glücks Hafen, Oder Grosse Chymische Concordantz Und Collection, Von funffzehen hundert Chymischen Processen» кітабын жазып, сол жылдың қазан айында қайтыс болды.

In 1657, he was appointed professor of medicine at the University of Mainz and physician to the archbishop elector. His Metallurgia was published in 1660; and the next year appeared his Character pro notitia linguarum universali, in which he gives 10,000 words for use as a universal language. In 1663, he published his Oedipum Chemicum and a book on animals, plants and minerals (Thier Kräuter und Bergbuch). In 1666, he was made councillor of commerce (Commerzienrat) at Vienna, where he had gained the powerful support of the prime minister of Emperor Leopold I. Sent by the emperor on a mission to the Netherlands, he wrote there in ten days his Methodus Didactica, which was followed by the Regeln der Christlichen Bundesgenossenschaft and the Politischer Discurs von den eigentlichen Ursachen des Auf und Abblühens der Städte, Länder und Republiken. In 1669, he published his Physica subterranea; the same year, he was engaged with the count of Hanau in a scheme to acquire Dutch colonization of Guiana from the Dutch West India Company. Meanwhile, he had been appointed physician to the elector of Bavaria; but in 1670 he was again in Vienna advising on the establishment of a silk factory and propounding schemes for a great company to trade with the Low Countries and for a canal to unite the Rhine and Danube. In 1678, he crossed to England. He travelled to Scotland where he visited the mines at the request of Prince Rupert. He afterwards travelled for the same purpose to Cornwall, and spent a year there. At the beginning of 1680, he presented a paper to the Royal Society in which he attempted to deprive Christiaan Huygens of the honour of applying the pendulum to the measurement of time. In 1682, he returned to London, where he wrote Närrische Weisheit und weise Narrheit (in which, according to Otto Mayr he made extensive references to temperature regulated furnaces), a book the Chymischer Glücks Hafen, Oder Grosse Chymische Concordantz Und Collection, Von funffzehen hundert Chymischen Processen and died in October of the same year.

Австриялық камералист

Бехер – австриялық камерализмнің ең жаңашыл және ықпалды теоретик болды. Ол соғыстан кейінгі халық саны мен өндіріс деңгейін ауыл және қалаларда қайта орнату қажеттілігі арасында тепе-теңдік орнатуға ұмтылды. Сауда мен коммерцияға көбірек назар аудару арқылы австриялық камерализм монархияның қалалық экономикасының проблемаларына назар аударуға көмектесті. Фердинанд II өлер алдында богемиялық қалалардың қарыздарын жеңілдетуге және жер иелерінің коммерциялық құқықтарына шектеулер қоюға тырысып, түзету шараларын жасаған болатын.