Кармаэль қаласының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Израильдегі қала

Кармиел – Солтүстік Израильдегі қала. 1964 жылы даму үшін құрылған Кармиел қаласы, Жоғарғы және Төменгі Галилеяны бөлетін Бейт ХаКерем аңғарында орналасқан. Қала Акра-Сафед тас жолының оңтүстігінде, Сафедтен, Маалот-Таршихадан және Акрадан шамалы қашықтықта жатыр. 2023 жылы Кармиелде халқы бар.

Тарих

1956 жылы Израиль билігі, қазіргі Кармиел аумағындағы, жақын маңдағы Дейр-әл-Асад, Биина және Нахф араб ауылдарының тұрғындарына тиесілі жердің шамамен бір бөлігін "жабық аймақтар" деп жариялады. Бұл аймақ Акра мен Сафед арасындағы басты жолдың жанында орналасқан және бұрын маңызды мәрмәр кен орыны болған. 1961 жылы Израиль билігі Кармиелді салу үшін жерді иемденді. Ауыл тұрғындарына сол аумақта "бірдей жақсы жер" ұсынылды, бірақ Моше Снех (Маки) және Юсеф Хамис (Мапам) ауыл тұрғындарының атынан Кнессетке мәселені көтергенде, Кнессет мұндай жердің жоқ екенін анықтады. Хареди газеті "Шеарим" мәліметінше, 1963 жылдың 4 наурызында Израиль даму басқармасының өтініші бойынша сот шешімімен шамамен 394 жер учаскесі тәркіленді. Бірақ бұл жер тасты, адам тұрмайтын және егіншілікке жарамсыз болды. 1964 жылы жергілікті арабтар қалаға көшіп келуге рұқсат сұрағанда, Тұрғын үй министрі Йосеф Алмоги "Кармиелді айналасындағы адамдардың мәселелерін шешу үшін салған жоқ" деп жауап берді. 1965 жылдың ақпан айында 400 наразылық білдіруші Тель-Авивтен "біздің азаматтарымыздың бір тобына жасалған кемсітушілікке" қарсы наразылық таныту үшін шеру ұйымдастырды. Өкілдер жергілікті полиция бөліміне барып, рұқсатсыз сол жерде тұрғанын хабарлады. Соңында, көшбасшылар деп саналғандар тұтқындалып, әскери сотта отырысқа алынды. Кармиел Израильдегі қала құрылысының бас жоспарына сәйкес салынған алғашқы қалалардың бірі болды. Ол Орталық Галилеяны дамыту жобасының аясында салынды. Жұмыс 1963 жылы басталды, ал ресми ашылу рәсімі 1964 жылдың қазан айында өтті. Алғашқы 16 отбасы сол кезде көшіп келді. 1963 жылы Кармиелдің басты жолдарын салуға тендер жарияланды, ал "Мекорот" Кармиелді, Рамехті, Шаабты және басқа да жақын ауылдарды байланыстыратын су құбыры желісін салды. 1972 жылы Кармиелге даму қаласы мәртебесі берілді, бұл үкімет тарапынан жас отбасыларды тартуға бағытталған экономикалық жеңілдіктер арқасында оның өсуіне көмектесті. 1981 жылы Кармиел "Көрікті Израиль" сыйлығымен және басқару және қызмет көрсету саласындағы Каплан сыйлығымен марапатталды. Кармиел 1986 жылдың 20 қарашасында қала мәртебесіне ие болды. Бірінші әкімі Барух Венгер болды, одан кейін Ади Эльдар болды, ол 2018 жылы Моше Кунинский оның орнына келгенге дейін осы лауазымда қалды. 1990 мен 2002 жылдар аралығында 18 000 жаңа иммигрант Кармиелге қоныс аударды. 2000-ші жылдары Израильдің Оңтүстік Ливаннан шығуын күтіп, кейбір ОЖА (Жақын Шығыс армиясы) отбасылары Кармиелге қайта орналастырылды. 2006 жылғы Екінші Ливан соғысы кезінде Хезболла Кармиелге және көрші ауылдарға 180 "Катюша" зымырасын атты, нәтижесінде адамдар қаза тауып, ғимараттар, жолдар мен көліктер зақымданды.

In 1956, about of land in the area that is now Karmiel, owned by residents of the nearby Israeli Arab villages of Deir al Asad, Bi'ina and Nahf, were declared "closed areas" by Israeli authorities. This area, near the main road between Acre and Safed, had been an important marble quarrying site. In 1961, the Israeli authorities expropriated the land to build Karmiel. The villagers were offered "equally good land" in the area, but when Moshe Sneh (Maki) and Yusef Khamis (Mapam) brought the case to the Knesset on behalf of the villagers, the Knesset established that there was no such land. According to the Haredi newspaper She'arim, about (394 lots) were confiscated by a court order on 4 March 1963, at the request of the Israel Development Authority. However, the land was rocky, uninhabited and unfit for agriculture. In 1964, when local Arabs applied for permission to move into the town, Minister of Housing Yosef Almogi replied that "Karmiel was not built to solve the problems for the people in the surrounding area." In February 1965, 400 protesters marched from Tel Aviv to protest against "discrimination of a group of our citizens". Representatives went to a local police station, informing the police that they were staying in the area without permission. Eventually, the perceived leaders were arrested and tried before a military tribunal. Karmiel was one of the first cities in Israel to be established according to an urban master plan. It was built as part of the Central Galilee Development Project. Work began in 1963, and the official inauguration ceremony took place in October 1964. The first 16 families moved in at that time. A tender for the construction of Karmiel's main roads was issued in 1963, and Mekorot built a water pipe network connecting Karmiel, Rameh, Sha'ab and other nearby villages. In 1972, Karmiel was granted development town status, which bolstered its growth due to government provided economic incentives to attract young couples. In 1981, Karmiel was awarded the Beautiful Israel prize and the Kaplan Prize for Management and Services. Karmiel achieved city status on November 20, 1986. The first mayor was Baruch Venger, followed by Adi Eldar, who has remained in this position until Moshe Kuninsky took his place in 2018. 18,000 new immigrants settled in Karmiel between 1990 and 2002. And in the 2000s, some SLA families were resettled in Karmiel following the Israeli withdrawal from South Lebanon. During the Second Lebanon War in 2006, Hezbollah fired 180 Katyusha rockets into Karmiel and the neighboring villages, leading to casualties and damage to buildings, roads, and cars.

География

Кармиел Акре-Сафед тас жолында, Төменгі Ғалилеяның солтүстік жиегінде орналасқан. Бейт ХаКерем аңғарында жатыр және оның биіктігі – Хиллазон өзені Кармиелдің оңтүстігінен сәл өтеді. Кармиел Шәғор тауларында орналасқан, ол шығыста Хазон тауынан (Мағар қасында) батыста Ғилон тауына дейін созылады. Батыс Кармиел Карми (362 м) және Макош (315 м) тауларының үстінде салынған. Хайфа мен Кармиелді байланыстыратын жаңа теміржол құрылысы 2011 жылы басталды және 2017 жылы пайдалануға берілді.

Демография

2007 жылы қаланың аумағы шамамен 24 км² құрады, халқы 50 000 тұрғынға жуық, оның шамамен 40%-ы 75 елден келген иммигранттар. Қалаға сонымен қатар харедилердің ішкі көшіп-қонуы да айтарлықтай. 1990 жылдан бері Кармиелге 16 000 иммигрант келді, олардың көп бөлігі бұрынғы Кеңес Одағынан. Ұлттық жоспарға сәйкес, 2020 жылға қарай Кармиелде шамамен 120 000 тұрғын болады. 1980 жылдан бері алты жаңа аудан салынды және халық қоныстанды, ал 1989 жылдан бері техникалық колледж қауымға қызмет етуде. 2016 жылдан бастап Кармильдің батыс жағындағы Карми тауында тағы бір ауданды құру жұмыстары жүргізілуде. The Times of Israel басылымында келтірілген мәліметтерге сәйкес, Израиль арабтары қазір Кармиел халқының шамамен 6 пайызын құрайды, яғни шамамен 2 760 адам. The Times of Israel басылымында жарияланған Израиль демократиясы институтының 2018 жылғы есебі Кармиелдің «араласу процесінде» жүрген қалалардың бірі екенін көрсетеді және кейбір араб израильдіктерінің әлеуметтік мобильділігін көрсетеді, олар негізінен еврей қалалары мен қалашықтарына көшуге тырысады, онда мемлекеттік жоспарлау мен құрылыс мәселелері шешілген. Оның орнын Ади Элдар басты, ол бірнеше рет қайта сайланды. Дегенмен, Кармиелде араб халқының үлесі біртіндеп өскеніне қарамастан (2020 жылға қарай шамамен алты пайыз), араб тіліндегі мектеп жоқ. 2020 жылдың қараша айында Крайот аймақтық соты адвокат Низар Бакридің өкілі болған екі араб израильдік шөкісіне қатысты сотқа шағымдануға қарсы шешім шығарды, олар Кармиелдегі муниципалитеттің араб тіліндегі мектептерге баратын және қайтатын көлікпен қамтамасыз етпеуі білім алу құқығын бұзғанын айтты. Жоғарыда айтылғандай, қазіргі таңда Кармиелде араб тіліндегі мектептер жоқ. Сот судьясы Янив Лузон істі қарап шығып, Кармиелдің «Галилеядағы еврей қоныстарын нығайтуға бағытталған еврей қаласы» екенін мәлімдеді. «Араб тіліндегі мектеп салу немесе араб студенттерін қаланың кез келген жеріне және кез келген адамға тасымалдау қаланың демографиялық тепе-теңдігі мен сипатын өзгерте алады». Сот шешімі 2018 жылғы даулы Ұлт-мемлекет заңына негізделген, онда «Израиль мемлекетінде ұлттық өзін-өзі анықтау құқығы еврей халқына ғана тән» делінген. Заңды сынға алғандар оның Израильдің негізгі заңына еврейлердің үстемдігін және этникалық-діни дискриминацияны заңдастырып, үлкен араб азшылығын екінші дәрежелі мәртебеге түсіретінін айтады. Бұл іс еврейлер мен араб израильдіктері арасындағы мемлекеттік деңгейдегі теңсіздіктің мысалы ретінде қарастырылып, көп дау тудырды.

as of 2007, the city encompasses an area of about 24 km2 with a population of about 50,000 residents approximately 40% of whom are immigrants from 75 countries. The city also receives significant internal migration of Haredi families. Since 1990, 16,000 immigrants have arrived in Karmiel, the majority of whom are from the Former Soviet Union. According to the national master plan, by 2020 Karmiel will have a population of approximately 120,000 residents. Since 1980, six new neighborhoods have been developed and populated, and a technical college has been serving the community since 1989. as of 2016, work is underway to create a further neighborhood on Mount Karmi on Karmiel's western fringe. According to The Times of Israel, Israeli Arabs " now constitute around six percent of Karmiel's population around 2,760 people "

The Israel Democracy Institute report of 2018, as quoted in The Times of Israel, suggests Karmiel is one of a number of cities, 'in the process of being mixed', and reflects the upward mobility of some Arab Israelis, who seek to move into predominantly Jewish towns and cities, which do not suffer from a lack of government planning and construction. His successor was Adi Eldar, who was re elected several times. However, despite a gradual increase in the Arab Israeli population of Karmiel (c. six percent as of 2020), there is no Arabic speaking school. In November 2020, Krayot Magistrate's Court ruled against a lawsuit brought by Attorney Nizar Bakri on behalf of his two Arab Israeli nephews, alleging their right to education in their home city of Karmiel had been infringed by the municipality's failure to provide transport to and from Arabic language schools outside the town. As above, Karmiel presently has no Arabic language schools. In dismissing the case, Magistrate Court Judge, Yaniv Luzon, ruled that Karmiel is "a Jewish city which is intended to strengthen Jewish settlement in the Galilee. The construction of an Arabic language school or providing transportation for Arab students, wherever and whoever wants it, could change the demographic balance and character of the city." The Judge's ruling was based upon the controversial 2018 Nation State Law, which states that, "the right to exercise national self determination in the State of Israel is unique to the Jewish people." To its critics, the law constitutionally enshrines Jewish supremacy and ethno religious discrimination into Israel's Basic Law and relegates Israel's large Arab minority to inferior status. The case has aroused controversy as it may be read as an example of this state sanctioned inequality between Jewish and Arab Israelis.

Денсаулық сақтау

2011 жылы Кармиелде «Терем» жедел жәрдем клиникасы ашылды. Клиниканы басқарушы дәрігер – доктор Валид Ассади, және ол аптаның жеті күні, сенбі және мереке күндері де жұмыс істейді. Израильдің төрт ұлттық денсаулық сақтау қоры қалада өз клиникаларын ұстап тұрады. Бұдан басқа, Кармиелде тіс клиникалары, жалпы медицина клиникалары және жеке клиникалар да бар.

Мәдениет

Қала 1988 жылдан бері жыл сайын өткізілетін Кармиль би фестивалімен танымал. Фестиваль әдетте шілде айында 3 күн мен 3 түнге созылады және би қойылымдарын, шеберлік сабақтарын және ашық би кештерін қамтиды. Фестиваль Израиль халық биін тойлау ретінде басталған, бірақ бүгінде әлемнің түкпір-түкпірінен келген түрлі би өнерлерін ұсынады және көптеген елдерден мыңдаған бишілер мен жүздеген мың көрермендерді қызықтырады. "Ниццоц Маханайым" – Кармильдегі орыс тілді тұрғындарға қызмет көрсететін қоғамдық орталық. Бұл Маханайм "Қоғамдастықтар" жобасы аясында жұмыс істейтін Израильдегі осындай орталықтардың бірі. Раввин Эли Талберг – "Кикар Хаир" (көбінесе "Ескі сауда орталығы" деп аталады) бірінші қабатында орналасқан "Наццоц Маханайым" орталығының директоры. Орталықта Бейт Мидраш, дінге кіргізу курстары, иврит тілі сабақтары, жастар клубы, әйелдер клубы, сондай-ақ барлық жастағыларға арналған қосымша шеберлік сабақтары мен іс-шаралар ұйымдастырылады. Қауым Израиль бойынша білім беру саяхаттарын жүзеге асырады және "Қоғамдастықтар" жобасының басқа бөлімдерімен бірге спорттық және әлеуметтік шараларға қатысады. Кармиль бұрын жыл сайын сыра фестивалін өткізетін, онда музыка мен тағам ұсынылатын және әдетте қазан айында өткізілетін. 5-ші және соңғы фестиваль 2019 жылы өтті. 2020 жылы коронавирус пандемиясының салдарынан фестиваль тоқтатылып, жаңадан ұйымдастырылмады.

Қоршаған ортаны қорғау

Кармиел қызметтерінің сапасы үшін ISO 9002 сертификатын алған Израильдегі алғашқы қала болды. Ол экологиялық стандарттар бойынша ISO 1410 сертификатына ие болған Израильдің сирек қалаларының бірі. Кармиел қоршаған ортаны қорғау және ластанудың алдын алу мақсатында заңдар қабылдады, сондай-ақ осы стандарттарды сақтайтын таза өнеркәсіп және жоғары технологиялық кәсіпорындардың орталығына айналды.

Парктер мен бақтар

Холокост ескерткіш паркі қаланың кіреберісінде орналасқан. Бронза мүсіндерді еврей мүсіншісі және суретшісі Ники Имбер (1920-1996) жасаған. Мүсіндер үш топқа бөлінеді: Холокост, толқу және үміт; олар Холокост кезеңінен бастап қасиетті жерге оралуға дейінгі еврей халқының тарихын көрсетеді. Кармиль карьерлері паркі – 12,4 акрлық парк, бұрынғы істен шыққан әк тас карьерінің орнында салынған. Парктің бір бөлігі мүсіндер бағы болып табылады. Парк аумағындағы амфитеатр жергілікті шараларды өткізеді және жаңбыр суын жинап, кейіннен жасыл желектерді суаруға пайдаланатын дренаж жүйесін қамтиды.