Кіріспе

Полимерлік байланыстағы жарылғыш заттар, сондай-ақ PBX немесе пластикалық байланыстағы жарылғыш заттар деп аталады, жарылғыш ұнтақ синтетикалық полимер матрицасында шағын мөлшерде (әдетте салмағы бойынша 5-10%) байланыстырылған жарылғыш материалдар болып табылады. PBX-тер әдетте құймаға оңай балқымайтын немесе басқаша қалыптасуы қиын жарылғыш материалдар үшін қолданылады. PBX алғаш рет 1952 жылы Лос-Аламос ұлттық зертханасында диоктил фталат пластификаторы бар полистиролға енгізілген RDX ретінде жасалған. 1960 және 1970 жылдары тефлон негізіндегі байланыстырғыштармен HMX композициялары қару снарядтары және Аполлон Ай бетіндегі эксперименттер жинағының (ALSEP) сейсмикалық эксперименттері үшін әзірленді.

Фторполимерлер

Фторполимерлер жоғары тығыздығымен (жоғары детонация жылдамдығын қамтамасыз етеді) және инертті химиялық қасиеттерімен (ұзақ сақталу мерзімін және төмен қартаюын қамтамасыз етеді) байланысты байланыстырғыштар ретінде артықшылықты. Олардың шыныға айналу температурасы бөлме температурасында немесе одан жоғары болғандықтан, олар біршама қатайғыш. Бұл олардың қолданылуын сезімталдығы төмен жарылғыш заттармен (мысалы, TATB) шектейді, онда қатайғыштық қауіпсіздікке кері әсер етпейді. Сонымен қатар, оларды өңдеу қиын.

Жарылыс қаупін жоятын заттар

Жарылғыш заттың күші механикалық жүктемелердің әсерінен немесе температураның қолданылуынан өзгеруі мүмкін; мұндай зақымданулар "әсер ету" деп аталады. Жарылғыш затқа төмен температурада жылудың әсері негізінен термомеханикалық, ал жоғары температурада – термохимиялық болып келеді.

Термомеханикалық

Термомеханикалық механизмдерге термиялық кеңею (атап айтқанда, термиялық градиенттердің болуына байланысты дифференциалдық термиялық кеңею), құраушылардың балқуы/қатануы немесе сублимациялануы/конденсациялануы, сондай-ақ кристалдардың фазалық өтулері (мысалы, HMX-тің 175 °C-та бета фазасынан дельта фазасына өтуі көлемде үлкен өзгеріске алып келеді және оның кристалдарында кеңінен жарықтарды тудырады) байланысты кернеулер түседі.