Кіріспе
Алгебралық топологиядағы түсінік. Фибрация ұғымы талшықтық будап ұғымын кеңейтеді және математиканың алгебралық топология саласында маңызды рөл атқарады. Фибрациялар, мысалы, Постников жүйелерінде немесе кедергілер теориясында қолданылады. Осы мақаладағы барлық бейнелеулер – топологиялық кеңістіктер арасындағы үздіксіз бейнелеулер.
The notion of a fibration generalizes the notion of a fiber bundle and plays an important role in algebraic topology, a branch of mathematics. Fibrations are used, for example, in Postnikov systems or obstruction theory. In this article, all mappings are continuous mappings between topological spaces.
Фибрация
Фибрация (сондай-ақ Хюревич фибрациясы деп аталады) – кез келген кеңістік үшін гомотопияны көтеру қасиетін қанағаттандыратын бейнелеу. Негізгі кеңістік – кеңістік , ал толық кеңістік – кеңістік . -тағы талшық – бұл кіші кеңістік.
Серрлі фибрация
Серр фибрациясы (әлсіз фибрация деп те аталады) – барлық CW кешендері үшін гомотопиялық көтеру қасиетін қанағаттандыратын бейнелеу. Кез келген Хюревич фибрациясы – Серр фибрациясы.
Квазифибрация
Егер кез келген және үшін туындаған бейнелеу изоморфизм болса, бейнелеу квазифибрация деп аталады. Кез келген Серре фибрациясы квазифибрация болып табылады.
Мысалдар
Бірінші факторға проекция фибрация болып табылады. Яғни, тривиальды түйіндер фибрация болып табылады. Кез келген жабын – фибрация. Нақтырақ айтқанда, кез келген гомотопия және кез келген көтерілім үшін, сәйкес келетін бірегей көтерілім болады, мұндағы . Кез келген талшықты түйін кез келген CW кешені үшін гомотопиялық көтеру қасиетін қанағаттандырады. Паракомпактты және Хаусдорфты негізгі кеңістігі бар талшықты түйін барлық кеңістіктер үшін гомотопиялық көтеру қасиетін қанағаттандырады. Фибрацияның, бірақ талшықты түйін емес, мысалы – топологиялық кеңістік және барлық тығыз ашық топологиясымен үздіксіз бейнелеулер кеңістігінің инклюзиясынан туындаған бейнелеу арқылы беріледі. Хопф фибрациясы – тривиальды емес талшықты түйін және, атап айтқанда, Серре фибрациясы.
Every fiber bundle satisfies the homotopy lifting property for every CW complex. A fiber bundle with a paracompact and Hausdorff base space satisfies the homotopy lifting property for all spaces. An example of a fibration which is not a fiber bundle is given by the mapping induced by the inclusion where a topological space and is the space of all continuous mappings with the compact open topology. The Hopf fibration is a non trivial fiber bundle and, specifically, a Serre fibration.
Жол кеңістігі фибрациясы
Жол кеңістігі құрылымы арқылы кез келген үздіксіз бейнелеуді, оның доменін гомотопиялық эквивалентті кеңістікке кеңейту арқылы фибрацияға дейін кеңейтуге болады. Бұл фибрация жол кеңістігі фибрациясы деп аталады. Топологиялық кеңістіктер арасындағы үздіксіз бейнелеу үшін жол кеңістігі фибрациясының толық кеңістігі, бірлік аралығында басталатын нүктесі бар жұптар мен жолдардан тұрады. Кеңістік, барлық бейнелеулер кеңістігін сипаттайтын және компактты-ашық топологияны ұстанатын субкеңістік топологиясын ұсынады. Жол кеңістігі фибрациясы бейнелеумен беріледі. Талшық жолдың гомотопиялық талшығы деп те аталады және ол және жолдардан тұратын жұптардан құралады, мұнда . Базалық нүктенің қосылуының ерекше жағдайында жол кеңістігі фибрациясының маңызды мысалы туындайды. Толық кеңістік нүктесінде басталатын барлық жолдардан тұрады. Бұл кеңістік жол кеңістігі деп аталады. Жол кеңістігі фибрациясы әрбір жолды оның соңғы нүктесіне бейнелейді, сондықтан талшық барлық жабық жолдардан тұрады. Талшық деп белгіленеді және бұранда кеңістігі деп аталады.
Құжаттың реті
Фибрация үшін, талшығы және негізгі нүктесі берілген, талшықтың гомотопиялық талшыққа қосылуы гомотопиялық теңдестік болып табылады. , мұнда және – негізгі кеңістіктегі нүктеден нүктеге жүретін жол, – фибрация болып табылады. Нақтырақ айтқанда, бұл жол кеңістігінің фибрациясының кері тартылыс фибрациясы болып табылады. Бұл процедураны енді фибрацияға қайта қолдануға болады, және т.с.с. Бұл ұзақ тізбекке әкеледі: нүктеден жоғары талшық жабық жолдар мен бастапқы нүктесі бар жұптардан тұрады, яғни циклдық кеңістік. Қосылу гомотопиялық теңдестік болып табылады және итерация тізбекті береді: Фибрация мен кофибрацияның дуалдығына байланысты кофибрациялардың тізбегі де бар. Бұл екі тізбек Пюппе тізбектері немесе фибрациялар мен кофибрациялар тізбектері деп аталады.
The fiber of over a point consists of the pairs with closed paths and starting point , i. e. the loop space The inclusion is a homotopy equivalence and iteration yields the sequence:Due to the duality of fibration and cofibration, there also exists a sequence of cofibrations. These two sequences are known as the Puppe sequences or the sequences of fibrations and cofibrations.
Гомотопиялық топтардың ұзын дәл тізбектері
Серр фибрациясы үшін гомотопиялық топтардың ұзақ дәл реті болады. Базалық нүктелер үшін және бұл былай беріледі: және гомоморфизмдері кірісу және проекцияның туындаған гомоморфизмдері болып табылады.
Эйлер сипаты
Бағдарланған фибрация, базалық кеңістігі жолмен байланыстырылған және шектің өрісінде берілген талшығы бар болса, жалпы кеңістіктің Эйлер сипаттамасы былай беріледі: Мұнда базалық кеңістік пен талшықтың Эйлер сипаттамалары сол өрісте анықталады.