Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Робартс, 1-ші Рэднор графы (1606 – 17 шілде 1685) – ағылшын саясаткері, пэр және әскери шенеунік, ол ағылшын Азамат соғысы кезінде Парламент мүддесі үшін күресті. Карл I-нің (1649) сотталып, өлім жазасына кесілгенге дейін қоғамдық өмірден шеттеді және 1660 жылғы Реставрациядан кейін ғана саясатқа белсенді түрде араласты. Карл II билік құрған жылдары Кавальер партиясына қарсы болды (өйткені ол англикандық емес діни ағымдарға көбірек төзімділік көрсетілсін деп тіледі). Өмірінің соңында Джеймстің мұрагерлігін, оның өзін католик деп жариялағандықтан қабылдаудан бас тартқан Энтони Эшли Купер, Шафтсберидің 1-ші графы бастаған, радикалды протестанттық топтарға қарсы шықты.
English politician (1606–1685)
John Robartes, 1st Earl of Radnor (160617 July 1685) was an English politician, peer and military officer who fought for the Parliamentary cause during the English Civil War. He retired from public life before the trial and execution of Charles I (1649) and did not take an active part in politics until after the Restoration in 1660. During the reign of Charles II he opposed the Cavalier party (because he wished for more tolerance of non Anglican religious sects). Toward the end of his life he opposed the more extreme Protestant groups, led by Anthony Ashley Cooper, 1st Earl of Shaftesbury, who refused to accept the succession of James because he was a self declared Catholic.
Ерте өмір
Джон Робартс Труро қаласында дүниеге келді, ал оның әкесі Ричард Робартс 1616 жылы рыцарь атағына ие болды, 1621 жылы баронет болды және 1625 жылы Труро бароны Робартс ретінде жұртына көтерілді. Отбасы қалайы, ағаш және қалайы балқытушылар пайдаланған горсе (furze) саудасы арқылы байлық жинады, ал 1620 жылы Бодминге жақын орналасқан Лангидрок үйін сатып алып, оны отбасылық резиденция ретінде кеңейте бастады. Ричард баронет атағына ие болды, ал Лангидрок үйінің басты есігіндегі қалқандарға түсірілген баронеттің бейнесі осы атаққа куәлік етеді. 1625 жылы барония 10 000 фунт стерлингке сатып алынды. Бұл құрмет Букингем герцогының қарсыластары тарапынан мәжбүрлі түрде сатып алынған деп айтылды. Оның ұлы Джон Оксфордтағы Эксетер колледжінде білім алып, отбасында университет білімін алған алғашқы адам болды. Оның әкесі Роберт Ричпен, Уорвик графының 2-ші ұлымен достық қарым-қатынас жасады және ұлының графтың кіші қызы Люсимен үйленуіне қол жеткізді, осылайша Джонды сол кездегі ықпалды радикалді уағыздаушылармен байланыстыратын одақты нығайтты. Англия шіркеуінің кальвинистік доктриналарына сенген Джон король Карл I-нің діни саясатының арминиандық бағыты мен оның күшейе берген автократиялық билігінен алаңдады; ол корольдің зұлым кеңесшілердің әсеріне түскенін сенді. Осы себепті Джон Робарт Азамат соғысы кезінде Парламент жағында, ал оның пікірінше, король жағында да күресті. Ол 1642 жылдың 23 қазанында Эджхилл шайқасында және 1643 жылдың 20 қыркүйегінде Ньюберидің бірінші шайқасында батырлықпен шайқасты. Ол Екі Корольдық комитетінің мүшесі болды. Бұл комитетке оның ұстаздары Уорвик және Эссекс графтары да кірді, бұл оған шотландтық пресвитериандық дінді бағалауға мүмкіндік берді. Ол әрқашан Киелі кітапты өз түсінігімен түсіндірді; кітаптарына жазған түсініктемелері оның ритуалдан гөйі жоғары тұратын сенімділерге көңіл білдіргенін көрсетеді. 1634 жылдың мамырында ол әкесі Ричард Робартстың орнына барон Робартс атағын алды. Кейбір деректерге сәйкес, әсіресе Уильям Сандерсон, ол 1644 жылы Эссекс графына Корнуоллға жасаған сәтсіз жорығына көндірген; 1644 жылдың қыркүйек айының басында парламенттік армия жеңілгеннен кейін графпен бірге Фууиден қашып кетті. Плимут қаласына аман-есен жеткен соң, ол қаланың губернаторы болды және оны қоршауға алған роялистерден қорғады. 1645 жылдың сәуірінде жарияланған «Өзін-өзі шектеу туралы» жарлықпен ол Плимут қаласындағы қолбасшылық лауазымынан айырылды және өзінің құдайы, Манчестер графы сияқты, Кромвельдің жаңа армиясының табыстарын жақыннан бақылауға мәжбүр болды. Ол, Парламент жағында болған басқа лордтар сияқты, король Чарльзбен келіссөздерді жалғастырудың қажеті жоқ деп санайтын «Тәуелсіздер» деп аталатын топтардың ықпалына түсіп, маңызсыз қалды. Корольдің өлім жазасы оны қатты қорқытқан болар.
John Robartes was born in Truro, where his father Richard Robartes was knighted in 1616, created a baronet in 1621 and raised to the peerage as Baron Robartes of Truro in 1625. The family had amassed wealth by trading in tin, wood and gorse (furze) used by the tin smelters, and in 1620 bought and began extending Lanhydrock House near Bodmin as the family seat. Richard became a baronet, and the baronet's hand on the shields engraved on the principal door of Lanhydrock House bear testimony to this. The barony was purchased for £10,000 in 1625. This ennoblement was claimed, by the opponents of the Duke of Buckingham, to have been purchased under compulsion. His son, John, was the first of the family to receive a university education, being educated at Exeter College, Oxford. His father became the friend of Robert Rich, 2nd Earl of Warwick, and succeeded in arranging the marriage of his son to the Earl's younger daughter Lucy, thereby cementing an alliance that would bring John into contact with influential radical preachers of the time. Convinced of the more Calvinist doctrines of the Church of England, John became alarmed at the Arminian slant of King Charles I's religious policy and his increasingly autocratic rule; he believed the King had been misled by evil councillors. For this reason John Robartes fought on the side of the Parliament and, according to his view of things, also the King, during the Civil War. He fought with valour at the Battle of Edgehill on 23 October 1642, and at the First Battle of Newbury, on 20 September 1643. He became a member of the Committee of Both Kingdoms. This Committee, on which his mentors, the Earls of Warwick and Essex, also sat, allowed him to appreciate Scottish Presbyterianism. He always relied on his own interpretation of the Bible; annotations he made in his books show that he sympathised with those who put faith above ritual. He had succeeded his father, Richard Robartes, as Baron Robartes in May 1634. He is said by some, especially William Sanderson, to have persuaded the Earl of Essex to make his ill fated march into Cornwall in 1644; he escaped with the earl from Fowey after the defeat of the parliamentary army in the first days of September 1644. Having reached Plymouth safely, he became its Governor and defended the city from the besieging Royalists. With the Self Denying Ordinance of April 1645 he lost his command in Plymouth and was obliged like his brother in law, the Earl of Manchester, to watch the successes of Cromwell's New Model Army from the sidelines. He, like other Lords who had sided with Parliament, was marginalised by the so called Independents who saw no future in continuing negotiations with King Charles. The execution of the King would have appalled him.
Кейінгі өмір және өлім
Карл I-нің өлім жазасына кесілуі мен Карл II-нің 1660 жылы таққа қайта отыруы аралығында ол отбасымен Лангидрокқа көшіп, дерлік қоғамдық өмірге қатыспады. Лангидроктан ол Корнуоллға әсер етіп тұрды, бірақ көбінесе уақытын оқуға және өсіп келе жатқан отбасына арнаған секілді. 1660 жылдан кейін ол пресвитериандықтар арасында беделді қоғамдық қайраткерге айналып, Лорд Кларендонның қарсыластарының қатарына қосылды. Робартс жиі (соның ішінде Сэмюэл Пепис тарапынан) қабілетсіздігі, кешігуі, мақтандығы және жаман мінезі үшін сынға ұшырады. Оған 1660 жылы Ирландияның Лорд-депутаты лауазымы ұсынылды, бірақ ол қызмет етуге келіспеді, ал 1669–1670 жылдары Лорд-лейтенант болды; 1661 жылдан 1673 жылға дейін ол Лорд-жауапты мөр болды, бірақ Ирландиядан оралғаннан кейін лауазымын атқармады. Ол қайтадан Лангидрокқа көшіп, көп уақытын парктегі бұғы мен қоянға аң аулаумен өткізді. 1666 жылы Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1679 жылы Карл II оны Уигтердің күшейіп бара жатқан ықпалына тойтарыс беру үшін мемлекеттік қызметке қайтарды, сол кезде Уигтер Карлдың католик ағасы Йорк герцогінің мұрагерлігіне қарсы фракция болды. 1679 жылы Джон Карлдың ағасын мұрагер ету саясатын қолдағандығы үшін Кеңестің Лорд-президенті болып тағайындалды және Англия Пирлерінде Виконт Бодмин және Рэднор графы титулы берілді. Ол 1684 жылға дейін президент қызметін атқарды және 1685 жылдың 17 шілдесінде Челсиде қайтыс болғанға дейін бірнеше апта бойы Лордтар палатасына қатысып тұрды. Ол өсиеті бойынша, Лангидрок шіркеуіндегі отбасылық мазарда аса ескере көрмей жерленді.
Between the execution of Charles I and the restoration of Charles II in 1660, he retired to Lanhydrock with his family and took practically no part in public life. From Lanhydrock he exercised influence in Cornwall, though he seems to have dedicated most of his time to study and to his growing family. After 1660 he became a prominent public man, with influence among the Presbyterians, and ranged himself among Lord Clarendon's enemies. Robartes was regularly attacked (not least by Samuel Pepys) for incompetence, dilatoriness, arrogance and bad temper. He was offered the post of Lord Deputy of Ireland in 1660 but was unwilling to serve, and was Lord Lieutenant in 1669–1670; from 1661 to 1673 he was Lord Privy Seal although he did not exercise his office after his return from Ireland. He once again retired to Lanhydrock where he spent much time hunting deer and hare in his parks. He was elected a Fellow of the Royal Society in 1666. In 1679 Charles II recalled him to public office to counteract the growing power of the Whigs, at that time a faction opposed to the succession of Charles' brother, the Catholic James, Duke of York. In 1679, for his support of Charles's policy of making his brother his successor, John was made Lord President of the Council and was created Viscount Bodmin and Earl of Radnor in the Peerage of England. He was President until 1684 and continued to attend the House of Lords until a few weeks before his death at Chelsea on 17 July 1685. He was buried in the family crypt in Lanhydrock Church with little ceremony, as he had stipulated in his will.
Отбасы
Робарт екі рет үйленген: алғашқысы – Люси Рич, Роберт Ричтің екінші қызы, Уориктің 2-ші графы және Франсис Хаттон, олармен үш ұлы болды, соның ішінде Роберт және Хендер; екіншісі – Летиция Изабелла (1714 жылы қайтыс болған), Кенттегі Бидбороның сэр Джон Смитінің қызы, одан тағы тоғыз баласы болды, соның ішінде Фрэнсис және Дерри епископы Езекиел Хопкинске үйленген Араминта. Осы әйел граф Гамильтонның "Граммонт графының естеліктерінде" айтылған "Леди Робартс" екені анықталды. Edition ornée de LXXII portraits, Graves d'apres les tableaux originaux., A Londres, [1793] (Оны Пеппес «шын мәнінде, өте әдемі» деп сипаттаған). Джон Робарттың үлкен ұлы Роберт, Бодмин виконты, 1681 жылы Данияда елші болып қызмет етті және 1682 жылдың ақпанында онда қайтыс болды. Ол Солтүстік Уэльстегі Бодвилл қамалының Джон Бодвелдің екінші қызы Сара Бодвелге үйленді, бұл неке оның әкесіне ұнаған жоқ, себебі ол оның келісімін алмады, соның салдарынан ол оны алыс туысына пайдаланып мұрадан айырды. Кейіннен Раднор титулы Роберттің ұлы Чарльзқа (1660–1723) бұйырды, оны Джонатан Свифт «Стеллаға арналған күнделігінде» еске алды және ол Бодвел мұрасын қайтаруға қол жеткізді. Төртінші граф Джон Робартс (1686–1757) қайтыс болғаннан кейін титул жойылды, ол Фрэнсис Робартстың үлкен ұлы болған.
Robartes was married twice: first to Lucy Rich, the second daughter of Robert Rich, 2nd Earl of Warwick, and Frances Hatton, with whom he had three sons, including Robert and Hender; and secondly to Letitia Isabella (died 1714), daughter of Sir John Smith of Bidborough, Kent, with whom he had nine other children, including Francis, and Araminta, who married Ezekiel Hopkins, Bishop of Derry. This lady has been identified with the "Lady Robarts" mentioned in Count Hamilton's Mémoires du Comte de Grammont, par le C. Antoine Hamilton. Edition ornée de LXXII portraits, Graves d'apres les tableaux originaux., A Londres, [1793] (she is described by Pepys as "a great beauty indeed".) John Robartes' eldest son, Robert, Viscount Bodmin, was ambassador to Denmark in 1681, and died there in February 1682. He had married Sarah Bodvel, second daughter of John Bodvel of Bodvile Castle, North Wales, a marriage that displeased her father, whose consent had not been obtained, and led him to disinherit her in favour of a distant cousin. The title of Radnor later descended to Robert's son Charles (1660–1723), who is mentioned by Jonathan Swift in his Journal to Stella, and who managed to regain the Bodvel inheritance. The title became extinct on the death of the fourth earl, John Robartes (1686–1757), eldest son of Francis Robartes.