Кіріспе

Шотланд аристократы, әскербасы және саясаткер (1658–1712)

Генерал-лейтенант Джеймс Гамильтон, 4-ші Гамильтон герцогы және 1-ші Брэндон герцогы, KG, KT (11 сәуір 1658 – 15 қараша 1712) – шотланд дворяны, әскербасы және саясаткер. Гамильтон Шотландияның үстем қабатының көптегендерінің қорларын құртқан сәтсіз Дариен жобасына ірі инвестиция салған. Ол Шотландия Парламентіндегі елдік партияны және 1707 жылғы Одақ туралы заңға қарсылықты жетекшілік етті. Ол 15 қараша 1712 жылы Вестминстердегі Хайд-паркте Чарльз Моунмен, 4-ші барон Моунмен, даулы мұраға байланысты болған атақты дуэльде қаза тапты.

Ерте өмір

Уильям Дугластың тұңғыш ұлы, Селкирктің 1-ші графы (өмірінің бойына Хамильтон герцогы атанып, 1660 жылы фамилиясын Хамильтон деп өзгертті) және оның әйелі Энн, өз құқығымен Хамильтонның 3-ші герцогинясы, Хамильтон Ланаркширдегі Хамильтон сарайында дүниеге келді. Ол анасы арқылы шотландтық Стюарт әулетінің ұрпағы болғандықтан, Шотландия мен Англия тақтарына маңызды үміткер болып саналды. Ол бірнеше репетиторлардың бағынында білім алып, Глазго университетіне оқуға баруға жетілгенге дейін оқыды. Содан кейін, сол кездегі жас дворяндар арасында танымал болған Grand Tour сапарымен Еуропа құрлығына баруға аттанды. 1698 жылға дейін Арран графы титулымен танылды. 1679 жылы Карл II оны Бедчэмбердің джентльмені етіп тағайындады. Кейін, 1683 жылы Франция королі Людовик XIV сарайына елші болып аккредитацияланды. Аран Францияда бір жылдан астам уақыт болып, француз әскерінде екі науқанға қатысты. Джеймс VII мен II таққа отырғаннан кейін Ұлыбританияға оралғанда, ол жаңа патшаға Людовиктен жеке ұсыныс хаттарын жеткізді. Король Джеймс Аранды лауазымына қайта бекітті. Аран 1687 жылы Джеймс VII-нің Корольдік Тисл орденінің алғашқы қатарына енді, ал Джеймс тақтан құлатылғаннан кейін Аран Оранж принцінің партиясына қосылудан бас тартты, тіпті ол екі рет Лондон мұнарасына қамалды, бірақ интрига жасады деген күдікпен ұсталды, бірақ айып танылмай босатылды.

Гамильтон герцогы

Арранның әкесі 1694 жылы қайтыс болды, ал 1698 жылдың шілдесінде анасы барлық атақтарын король Уильямға өткізді, ол оларды бір айдан кейін Нидерландыдағы Хет-Лоода қол қойылған жарлық арқылы Арранға қайта берді. Ол Гамильтон герцогы, Клайдсдейл маркизі, Арран, Ланарк және Кембридж графтары, сондай-ақ Авен, Полмонт, Мачансайр және Иннердейл лорды атақтарымен бекітілді. Бұл атақтың қайта берілуі, әлдебір жағдайда, Арранның ата-анасының патшаға адалдығының нәтижесі болды, өйткені оның Якобиттерге деген ықыласы күмәнді болды. (Ол Стуарттарды қолдағандығы үшін бірнеше рет тұтқындалды.)

Дариен схемасы және Одақ актісі

Гамильтон Шотландия парламентінде Дариен жоспарын қолдаған саяси топ құрды. Ол және анасы экспедицияға көп инвестиция салған, бірақ бұл жоба сәтсіз аяқталды, нәтижесінде Шотландия сол кезде айналымдағы валютасының 20% -ын жоғалтты. Тарихшы Стивен Маллен бұл жобаны "колонизация және пайдалану арқылы жеке байлықты арттыруға және Шотландияның сауда балансын жақсартуға бағытталған меркантилистік кәсіпорын" деп сипаттады. Жобаның бір бөлігі ретінде Гамильтон, колонистер бақылауына өткеннен кейін, аймақтағы алтын кендерінде "өлімге дейін жұмыс істеуге" африкалық құлдарды әкелуді жоспарлады. Дариеннің сәтсіздігінен кейін және Англиямен саудадағы ұзаққа созылған шиеленістен кейін, Шотландия мен Англияның бірігуіне қатысты махинациялар басталды. Гамильтон, Шотландия тағына деген күшті талабына байланысты, анти-одақтық Кавальер партиясының жетекшісі деп есептелді. Гамильтон анасы арқылы шотландтық Стюарт әулетінің ұрпағы болғандықтан (олар ағылшын тағына отырудан бұрын), егер Шотландия Пфальцтың Софиясын Стюарт мұрагері ретінде қабылдамаса, Шотландия тағына ең бірінші талапкер болар еді (1704 жылғы Қауіпсіздік туралы актіге қараңыз). София – ағылшын Стюарттарының ең кіші тармағының ең кіші ұрпағы болды, ал Шотландия, протестант мемлекеті болғандықтан, Шотландия тағына тек протестант мұрагерін қабылдауға дайын еді. Бұл Гамильтон мен оның мұрагерлері Ханновер әулетінен кейін Шотландия тағының мұрагерлік тізімінде келесі орында тұрғанын білдірді. Бірақ, патшалық болашағына зиян келтіретіндей, Гамильтонның саяси әрекеттері тиімсіз болды және ол сарай мен Ұлттық партиялардың арасында тартысқа түсті. Англия-Шотландия одағы туралы соңғы дауыс беру күні Гамильтон дауыс беруден бас тартып, Холируд сарайындағы бөлмесінде қалды, тісі ауырғанын айтты. Көпшілікке ұнамайтын Одақ актілері қабылданды және Эдинбург көшелерінде тәртіпсіздіктер басталды. Гамильтон отбасы үшін шотландтық мұрагерлік билікті қамтамасыз ету мүмкіндігінен айырылды.

Пошта одағы

1708 жылы Гамильтон Шотландияның 16 өкілдік құрметіне ие болған теңдесінің бірі ретінде таңдалды. 1711 жылы ол Ұлыбритания жұртында Брэндон және Саффолк герцогы атанды. Бұл оның лауазымының заңдылығы және Лордтар палатасында отыру мүмкіндігіне қатысты сын тудырды. Бұл мәселе 6-шы Гамильтон герцогы үшін 1782 жылға дейін шешілмеді. Герцогтық атағына қоса, Гамильтон Чеширдегі Даттон бароны атанды. 1712 жылдың қазан айында ол Гартер орденінің рыцары болды, осылайша Тистл және Гартер ордендерінің екісінің де рыцары болған патша отбасынан емес адам атанды.

Макклсфилд мұрасы мен өлімі

1712 жылғы 15 қарашада Гамильтон Уэстминстердегі Хайд-паркте Чарльз Лорд Моунмен атақты дуэль өткізді, бұл оқиға Текерейдің «Генри Эсмонд тарихы» атты шығармасында баяндалған. 1702 жылы Макклсфилдтің үшінші графы Фиттон Джерардтың мұрагерсіз қайтысынан кейін, Чеширдегі Гоусуорт-Холлде орналасқан оның кең алқаптарына кім мұрагерлік ететіні туралы дау туды. Гамильтон бұл алқаптарды әйелі Элизабет Джерард арқылы талап етті, ол Макклсфилдтің 1-ші графы Чарльз Джерардтың немересі болған. Моун оларды Макклсфилдтің 2-ші графы Чарльз Джерардтың тағайындалған мұрагері ретінде талап етті, ол оның қарулас серігі болған. Соңынан болған жылдардағы сот процесі Моунның Гамильтонды дуэльге шақыруына әкелді. Дуэль 15-і күні таңертең өтті. Егде жастағы Гамильтон Моунды жанжарлы жарақаттады, содан кейін өзі де жанжарлы жарақат алды. Кейін Гамильтонның екіншісі Моунның екіншісі Джордж Маккартни Моунға көмектесіп жатқандай болып, Гамильтонға соңғы соққыны берді деп мәлімдеді, бірақ дәлелдер толыққанды нақты болған жоқ. Джон Гамильтонның егер ол осындай қылмыс жасалды деп ойлаған болса, неге Маккартниді тұтқындауға тырыспағаны туралы сұрақтар оның куәлігіне күдік тудырды. Герцогтың достары, соның ішінде Джонатан Свифт, әділеттік талабын көтерді, ал Маккартни континентке қашып кетті. Оны елге қайтаруға жасалған әрекеттерден кейін, ол қастандық үшін қашықтықтан сотталды, полкінен шеттетілді, бірақ кейін кешірілді.