Шарль Мюнш: Француз дирижері мен скрипкашысының өмірі мен шығармашылығы
Charles Munch (conductor)
Шарль Мунш – француз дирижері, скрипкашы. Бостон симфониялық оркестрінің бұрынғы директоры, француз музыкасын шебер орындаған өнерпаз. Биографиясы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шарль Мюнх (шаʁл mynʃ; туған аты Шарль Мюнх; 26 қыркүйек 1891 – 6 қараша 1968) – Эльзас аймағынан шыққан француз симфониялық дирижері және скрипкашы. Француздық оркестр репертуарын жақсы меңгергенімен белгілі, ең көп танылғаны Бостон симфониялық оркестрінің музыкалық жетекшісі ретінде.
Charles Munch (ʃaʁl mynʃ; born Charles Münch; 26 September 1891 – 6 November 1968) was an Alsatian French symphonic conductor and violinist. Noted for his mastery of the French orchestral repertoire, he was best known as music director of the Boston Symphony Orchestra.
Өмір және мансап
Мунк 1891 жылы Эльзас аймағының Страсбург қаласында дүниеге келген. Ол органшы және хор жетекшісі Эрнст Мюнхтың ұлы, алты баланың бесіншісі. Ол дирижер Фриц Мюнхтың ағасы және дирижер және композитор Ханс Мюнхтың туысы болды. Бастапқыда локомотив инженері болуды армандаса да, ол Страсбург консерваториясында скрипканы оқыды. Әкесі Эрнст консерваторияда орган профессоры болды және соборда өнер көрсетті; сонымен қатар ол екінші скрипка партиясында ұлы Чарльзбен бірге оркестр басқарды. 1912 жылы диплом алғаннан кейін Чарльз Берлинде Карл Флешпен және Париж консерваториясында Люсьен Капетпен оқыды. Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс армиясына шақырылып, сержант-пулеметші болып қызмет етті. Перонн қаласында улануға ұшырап, Верденде жарақат алды. Манч өзінің мансабының көп бөлігін Францияда және АҚШ-та өткіргенімен, ол «эльзас және музыкант ретінде таза және терең неміс екенін, бірақ көптеген елдердің досы екенін және ең алдымен музыкант және дирижер екенін» айтты. 1920 жылы Мунк Страсбург консерваториясында скрипка профессоры және консерваторияны басқарған Джозеф Гай Ропарцтың басшылығымен Страсбург филармониясының концертмейстерінің көмекшісі болды. 1920-ші жылдардың басында ол Германн Абендроттың Кёльндегі Гюрсенич оркестрінің концертмейстері болды. Содан кейін 1926 жылдан 1933 жылға дейін Вильгельм Фуртвенглер мен Бруно Вальтердің басшылығымен Лейпциг Гевандхаус оркестрінің концертмейстері болды. Мунк француз халқының рухын көтеріп ұстау үшін Германияның оккупациясы кезінде Консерватория оркестрін басқарып Францияда қалды. Ол Германияда дирижерлік ұсыныстардан бас тартты және заманауи неміс туындыларын орындаудан да бас тартты. Ол оркестр мүшелерін гестаподан қорғады және табысының бір бөлігін француз қарсылық қозғалысына жұмсады. Осының нәтижесінде 1945 жылы қызыл лентасы бар Құрмет легионы орденін және 1952 жылы Командор орденін алды.
Munch was born in 1891 in Strasbourg, Alsace. The son of organist and choir director Ernst Münch, he was the fifth of six children. He was the brother of conductor Fritz Münch and the cousin of conductor and composer Hans Münch. Although his first ambition was to be a locomotive engineer, he studied violin at the Strasbourg Conservatoire. His father, Ernst, was a professor of organ at the Conservatoire and performed at the cathedral; he also directed an orchestra with his son Charles in the second violins. After receiving his diploma in 1912, Charles studied with Carl Flesch in Berlin and Lucien Capet at the Conservatoire de Paris. He was conscripted into the German army in World War I, serving as a sergeant gunner. He was gassed at Péronne and wounded at Verdun. Though most of his career was accomplished in France and in the United States, Munch considered that "as an Alsacian and as a musician, [he was] purely and profoundly German, but that [he was] a friend of many countries and first and foremost a musician and a conductor". In 1920, Munch became professor of violin at the Strasbourg Conservatoire and assistant concertmaster of the Strasbourg Philharmonic Orchestra under Joseph Guy Ropartz, who directed the conservatory. In the early 1920s he was concertmaster for Hermann Abendroth's Gürzenich Orchestra in Cologne. He then served as concertmaster of the Leipzig Gewandhaus Orchestra under Wilhelm Furtwängler and Bruno Walter from 1926 to 1933. Munch remained in France conducting the Conservatoire Orchestra during the German occupation, believing it best to maintain the morale of the French people. He refused conducting engagements in Germany and also refused to perform contemporary German works. He protected members of his orchestra from the Gestapo and contributed from his income to the French Resistance. For this, he received the Légion d'honneur with the red ribbon in 1945 and the degree of Commandeur in 1952.
Бостон симфониялық оркестрі
Мунк өзінің дебютін Бостон симфониялық оркестрімен 1946 жылдың 27 желтоқсанында жасады. Ол 1949 жылдан 1962 жылға дейін оркестрдің музыкалық директоры болды. Мунк сонымен қатар 1951 жылдан 1962 жылға дейін Беркшир музыка фестивалі мен Беркшир музыка орталығының (Танглвуд) директоры қызметін атқарды. Ол оркестр мүшелерінің авторитарлық Серж Кусевицкийден кейін бағалайтын, сергітетін репетицияларды жүргізді. Танглвудта оның шәкірттерінің арасында Серж Фурнье және Халықаралық оркестр дирижерлері конкурсының бірінші жүлдегері Сейджи Озава болды. Мунк Бостон колледжінен, Бостон университетінен, Брандейс университетінен, Гарвард университетінен және Жаңа Англия музыка консерваториясынан құрметті дипломдар алды. Ол қазіргі француз репертуарында, әсіресе Клод Дебюсси мен Морис Равелдің шығармаларында шебер болды және Гектор Берлиоздың беделді орындаушысы саналды. Дегенмен, Мунктің бағдарламаларында Бах, Гайдн, Моцарт, Бетховен, Шуберт, Шуман, Брамс және Вагнер сияқты композиторлардың шығармалары да тұрақты түрде орындалды. Бостондағы он үш жылдық қызметі кезеңінде 39 әлемдік премьера және 58 американдық тұңғыш қойылым болды, ал көрермендерге 168 заманауи шығарма ұсынылды. Бұл премьералардың он төртеуі Бостон симфониясы мен Кусевицкий музыка қорының тапсырысы бойынша жасалған, оркестрдің 75 жылдығын мерекелеу үшін. (15-ші тапсырыс аяқталған жоқ.) Мунк Бостон симфониясының бұрынғы музыкалық директоры Пьер Монтекті 25 жылдан астам үзілістен кейін оркестрмен бірге дирижерлік етуге, жазба жасауға және гастрольдік сапарға шақырды. Мунктің басшылығымен қонақ дирижерлер Бостон симфониясының бағдарламасының маңызды бөлігіне айналды, Бостонда да, Танглвудта да. Мунк Бостон симфониясын 1953 жылы АҚШ-тың алғашқы трансконтиненталдық гастроліне бастап барды. Ол оркестрді шетелге алып шыққан алғашқы дирижер болды: 1952 және 1956 жылдары Еуропаға, 1960 жылы Шығыс Азия мен Австралияға. 1956 жылғы гастроль кезінде Бостон симфониясы Кеңес Одағында өнер көрсеткен алғашқы американдық оркестр атанды. Мунктің басшылығымен Бостон симфониясы 1949 жылдан 1953 жылға дейін RCA Victor үшін монофониялық дыбыста, ал 1954 жылдан 1962 жылға дейін моно және стереофониялық нұсқаларда жазбалар жасады. Леонард Бернштейн, Кусевицкий және Мунк басқаруымен Бостон симфониясының репетицияларынан таңдамалы үзінділер 1948–1951 жылдары NBC радиожелісінде ұлттық деңгейде таратылды. NBC 1954–1957 жылдары оркестрдің орындауларының бөліктерін көрсетті. 1951 жылдан бастап BSO Бостон аймағындағы жергілікті радиостанциялар арқылы хабарланды. 1957 жылдан бастап Мунк пен қонақ дирижерлер басқаруымен Бостон симфониясының орындаулары Бостон симфониясының транскрипциялық қоры арқылы аймақтық, ұлттық және халықаралық деңгейде таратылды. Мунктің басшылығымен Бостон симфониясы теледидарда пайда болды. BSO-ның алғашқы теледидар эфирі 1949 жылы Карнеги залында Бернштейннің басқаруымен өтті.
Munch made his début with the Boston Symphony Orchestra on 27 December 1946. He was its Music Director from 1949 to 1962. Munch was also Director of the Berkshire Music Festival and Berkshire Music Center (Tanglewood) from 1951 through 1962. He led relaxed rehearsals which orchestra members appreciated after the authoritarian Serge Koussevitzky. Among his pupils at Tanglewood was Serge Fournier and the first prize winner of the International Competition of Orchestra Conductors, Seiji Ozawa. Munch also received honorary degrees from Boston College, Boston University, Brandeis University, Harvard University, and the New England Conservatory of Music. He excelled in the modern French repertoire, especially Claude Debussy and Maurice Ravel, and was considered to be an authoritative performer of Hector Berlioz. However, Munch's programs also regularly featured works by composers such as Bach, Haydn, Mozart, Beethoven, Schubert, Schumann, Brahms, and Wagner. His thirteen year tenure in Boston included 39 world premieres and 58 American first performances, and offered audiences 168 contemporary works. Fourteen of these premieres were works commissioned by the Boston Symphony and the Koussevitzky Music Foundation to celebrate the Orchestra's 75th Anniversary in 1956. (A 15th commission was never completed.) Munch invited former Boston Symphony music director Pierre Monteux to guest conduct, record, and tour with the orchestra after an absence of more than 25 years. Under Munch, guest conductors became an integral part of the Boston Symphony's programming, both in Boston and at Tanglewood. Munch led the Boston Symphony on its first transcontinental tour of the United States in 1953. He became the first conductor to take them on tour overseas: Europe in 1952 and 1956, and East Asia and Australia in 1960. During the 1956 tour, the Boston Symphony was the first American orchestra to perform in the Soviet Union. The Boston Symphony under Munch made a series of recordings for RCA Victor from 1949 to 1953 in monaural sound and from 1954 to 1962 in both monaural and stereophonic versions. Selections from Boston Symphony rehearsals under Leonard Bernstein, Koussevitzky, and Munch were broadcast nationally on the NBC Radio Network from 1948–1951. NBC carried portions of the Orchestra's performances from 1954–1957. Beginning in 1951, the BSO was broadcast over local radio stations in the Boston area. Starting in 1957, Boston Symphony performances under Munch and guest conductors were disseminated regionally, nationally, and internationally through the Boston Symphony Transcription Trust. Under Munch, the Boston Symphony appeared on television. The first BSO television broadcast was under Bernstein in 1949 at Carnegie Hall.
Париж оркестрі
Мунк Францияға оралып, 1963 жылы École Normale de Musique мектебінің президенті болды. Ол сондай-ақ француздық жеке орындаушылар гильдиясының президенті болып тағайындалды. 1960 жылдары Мунк Америка, Еуропа және Жапония бойынша қонақ дирижер ретінде жиі өнер көрсетті. 1967 жылы Францияның Мәдениет министрі Андре Малроның өтінішімен ол алғашқы толық штатты француз оркестрін – Orchestre de Paris-ті құрып, 1967 жылдың 14 қарашасында оның алғашқы концертін өткізді. Келесі жылы ол өзінің жаңа оркестрімен Америкада гастрольде жүргенде Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы қонақүйінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Оның мәйіті Францияға қайтарылып, Лувесьен зиратында жерленді. EMI оның соңғы жазбаларын, оның ішінде Равельдің G тонындағы фортепиано концертін осы оркестрмен бірге жазып, қайтыс болғаннан кейін жариялады.
Munch returned to France and in 1963 became president of the École Normale de Musique. He was also named president of the Guilde française des artistes solistes. During the 1960s, Munch appeared regularly as a guest conductor throughout America, Europe, and Japan. In 1967, at the request of France's Minister of Culture, André Malraux, he founded the first full time salaried French orchestra, the Orchestre de Paris, and conducted its first concert on 14 November 1967. The following year, he died of a heart attack suffered at his hotel in Richmond, Virginia while on an American tour with his new orchestra. His remains were returned to France where he is buried in the Cimetière de Louveciennes. EMI recorded his final sessions, including Ravel's Piano Concerto in G, with this orchestra, and released them posthumously.
Жазбалар
Мунктің дискографиясы өте кең, ол Бостонда RCA Victor лейблінде, сондай-ақ Еуропадағы түрлі қызметтерінде және әртүрлі лейблдерде, оның ішінде ағылшын Decca, EMI, Nonesuch, Erato және Auvidis Valois компанияларында дирижерлік жұмыстар атқарған. Ол соғысқа дейін Парижде EMI үшін жазбалар жасаған. Содан кейін Мунк 1940 жылдардың соңында Decca Full Frequency Range Recordings (FFRR) атты танымал серияны жасады. Нью-Йорк филармониясымен Columbia үшін бірнеше жазбадан кейін, Мунк Бостонға музыкалық жетекші болып келгеннен кейін көп ұзамай RCA Victor үшін жазбалар жасауды бастады. Олардың ішінде Берлиоз, Хонеггер, Руссель және Сен-Санстың есте қаларлық жазбалары бар. 1954 жылдың ақпанында Бостон симфониясымен Бостон симфония залында жасалған оның алғашқы стереофондық жазбасы Гектор Берлиоздың «Фаусттың кінәсі» туындысының толық нұсқасына арналды және бір мезгілде моно және эксперименталды стереофондық дыбыста жазылды, бірақ тек моно жазбасы коммерциялық мақсатта шығарылды. Стереотаспаның тек фрагменттері ғана сақталған. Бұл жазбаның моно нұсқасы Конгресс кітапханасының ұлттық дыбыс тізіліміне қосылды. Бостондағы соңғы жазбаларының бірі – 1962 жылғы Сезар Франктың «Le chasseur maudit» симфониялық поэмасының орындалуы. Парижге оралғаннан кейін Мунк Orchestre Lamoureux оркестрімен Erato дискілерін жасады, ал Orchestre de Paris оркестрімен ол қайтадан EMI үшін жазды. Ол сонымен қатар Decca/London сияқты басқа да компаниялар үшін жазбалар жасады. Мунктің көптеген жазбалары бастапқы шығарылымынан бері үздіксіз қолжетімді, олардың ішінде Сен-Санстың орган симфониясы және Равельдің «Дафнис пен Хлоя» туындылары бар. RCA «Munch Conducts Berlioz» жинағын көп дискілік жинақта қайта шығарды, оған оның барлық жазбалары кірді. BMG/Japan Мунктің RCA Victor жазбаларының екі түрлі CD-ін шығарды, 1998 және 2006 жылдары. Соңғысы 41 дискіден тұрады және Бостон симфониясымен Мунктің жазбаларының көп бөлігін қамтиды. 2016 жылы Sony Мунктің Columbia және RCA Victor жазбаларының барлығын, Бостон симфониялық оркестрі, Нью-Йорк филармониясы және Филадельфия оркестрінің орындауларымен бірге шығарды. Олардың көптегені бұрын компакт-диск түрінде ресми түрде жарияланбаған. 2018 жылы Warner Classics Мунктің жазбаларының толық CD жинағын шығарды, ол бұрынғы EMI тобының лейблдерінің архивтерінен алынған. Eloquence Australia 2020 жылы Мунктің толық DECCA жазбаларының CD жинағын шығарды.
Munch's discography is extensive, both in Boston on RCA Victor and at his various European posts and guest conducting assignments on various labels, including English Decca, EMI, Nonesuch, Erato and Auvidis Valois. He began making records in Paris before the war, for EMI. Munch then made a renowned series of Decca Full Frequency Range Recordings (FFRR) in the late 1940s. After several recordings with the New York Philharmonic for Columbia, Munch began making recordings for RCA Victor soon after his arrival in Boston as Music Director. These included memorable Berlioz, Honegger, Roussel, and Saint Saëns tapings. His first stereophonic recording with the Boston Symphony, in Boston's Symphony Hall in February 1954, was devoted to a complete version of The Damnation of Faust by Hector Berlioz and was made simultaneously in monaural and experimental stereophonic sound, although only the mono recording was released commercially. The stereo tape survives only fragmentarily. The monaural version of this recording was added to the Library of Congress's national registry of sound. Among his final recordings in Boston was a 1962 performance of César Franck's symphonic poem Le chasseur maudit. Upon Munch's return to Paris, he made Erato disks with the Orchestre Lamoureux, and with the Orchestre de Paris he again recorded for EMI. He also made recordings for a number of other companies including Decca/London. A number of Munch's recordings have been available continuously since their original releases, among them Saint Saëns's Organ Symphony and Ravel's Daphnis and Chloe. RCA reissued Munch Conducts Berlioz in a multi disc set, including all of their Munch recordings. BMG/Japan has issued two different editions of Munch's RCA Victor recordings on CD, 1998 and 2006. The latter was made up of 41 CDs and encompassed all but a handful of Munch recordings with the Boston Symphony. in 2016, Sony released all of Munch's Columbia and RCA Victor recordings including performances by the Boston Symphony Orchestra, New York Philharmonic, and Philadelphia Orchestra. Many of these had never been officially released on compact disc. In 2018, Warner Classics issued a comprehensive CD box set of Munch's recordings, drawn from their archives of the labels of the former EMI group. Eloquence Australia released a CD box set of Munch's complete DECCA recordings in 2020.
Теледидар
Бостон симфониясы Мункпен бірге Бостондағы WGBH телеарнасында және синдикаттық сериялар арқылы бүкіл елде теледидарда көрсетілді. 1960 жылы Жапонияға жасаған турнесінің ашылу концертін NHK бүкіл Жапония бойынша көрсетті. Мунк Чикаго симфониялық оркестрімен, Чехия филармониясымен, Венгрия радио және теледидар оркестрімен, Orchestre National de l'ORTF және Orchestre de Radio Canada оркестрлерімен де кинода немесе теледидарда өнер көрсетті. Осы өнер көрсетулердің бірнешесі DVD форматында жарық көрді.
The Boston Symphony appeared on television with Munch locally on WGBH TV, Boston, and nationally through a syndicated series. NHK broadcast throughout Japan the opening concert of the Boston Symphony's tour of Japan in 1960. Munch also appeared on film or television with the Chicago Symphony Orchestra, the Czech Philharmonic, the Hungarian Radio and Television Orchestra, the Orchestre National de l'ORTF, and the Orchestre de Radio Canada. Several of these performances have been issued on DVD.