Кіріспе
Бристоль тип 223 – супердыбыстық көліктің алғашқы жобасы. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында «Бристоль Эйроплан» компаниясы үкімет қаржыландырған, британдық компаниялардың бірлескен жұмысының аясында бірнеше модельдерді зерттеді. Бұл модельдердің нәтижесінде 223 типті, 100 шамасындағы жолаушыларды 2 Мах жылдамдығымен Атлант мұхиты арқылы тасымалдауға арналған көлік құралы жасалды. Сол кезде Франциядағы «Sud Aviation» компаниясы да ұқсас «Super Caravelle» жобасын дамытып жатты, ал 1962 жылдың қараша айында екі жоба біріктіріліп, «Concorde» жобасы құрылды.
The Bristol Type 223 was an early design for a supersonic transport. In the late 1950s and early 1960s the Bristol Aeroplane Company studied a number of models as part of a large British inter company effort funded by the government. These models eventually culminated in the Type 223, a transatlantic transport for about 100 passengers at a speed around Mach 2. At about the same time Sud Aviation in France was developing the similar Super Caravelle design, and in November 1962 the efforts were merged to create the Concorde project.
Өмірбаян
Ұлыбританияда, 1950-ші жылдары басқа елдердегідей, авиация өнеркәсібі үнемі жоғары жылдамдықпен ұшатын сынақ ұшақтарын жасап, ұзаққа созылған жоғары жылдамдықпен ұшу мәселелерін кеңінен зерттеді. 1950 жылдардың ортасына қарай екі конструкцияның жоғары жылдамдықты ұшуға қолайлы қанаттың созылу коэффициентіне ие екені көрсетілді: Армстронг Уитворттағы аз жылдамдықпен ұшу үшін пионерлік жасалған өткір бұрышты M қанаты және кең жылдамдық диапазонына жарамды өте жұқа дельта қанаттары. 3 Махқа дейінгі жоғары жылдамдықтар қарастырылып, мүмкін екені анықталды, бірақ практикалық жоғарғы шек 2.2 Мах болды; осы жылдамдықтан асып кеткенде, көптеген ұшақтардың құрылысында қолданылатын дуралумин үйкелістен туындаған қызудың әсерінен жұмсара бастайды, сондықтан басқа жаңа материалдар қолдануға тура келеді. Тұнбас болат қарастырылды, бірақ "Бристоль 188" оның қиын және қымбат екенін дәлелдеді.
STAC
1956 жылға қарай осы зерттеуге ресми қызығушылық артқандықтан, Сэр Мориен Морган басшылығымен «Супердыбыстық тасымалдау ұшағы комитеті» немесе STAC құрылды, ол супердыбыстық тасымалдау ұшағын жасауды зерттеу үшін шақырылды. Оның 1959 жылғы алғашқы есебі екі жобаны ұсынды. Бірі – M қанаты бар Mach 1.2 жылдамдығындағы орташа қашықтықтағы лайнер, екіншісі – тік қанатты, Mach 1.8 жылдамдығындағы және алты қанат ұшы қозғалтқышы бар конструкция. Бірақ көп ұзамай Корольдік ұшақ құрылысы институтында жүргізілген зерттеулер готикалық дельтаны жақтауға бағытталды және осы жоспарды пайдалану бойынша дизайн келісімшарттары 1959 жылдың соңында Hawker Siddeley және Bristol компанияларына берілді. Екі компаниядан да Mach 2.2 алюминий қорытпасынан және Mach 2.7 тот баспайтын болаттан жасалған конструкцияларды қарастыру сұралды. Type 213 үлгісінің жұқа қанаты STAC-қа ұнады және 1961 жылғы келісімшарт жалпы Type 198 белгісімен, алты Bristol Olympus қозғалтқыштарымен жабдықталған 130 орындық, Mach 2.2 жылдамдығындағы ұшақтың егжей-тегжейлі зерттеулер сериясын ынталандырды. Жобаның жоғары шығындарын ескере отырып, STAC Bristol компаниясынан шығындарды шетелдік серіктеспен бөлісуді талап етті. 1961 жылы Sud Aviation Париж әуе шоуында Type 198-ден кіші Super Caravelle жобасын таныстырды. Bristol Super Caravelle және Type 198 арасындағы Type 223 деп аталатын дизайнды ұсынды; француздықтар Super Caravelle-дің сәл үлкен нұсқасын қарастырды және екі компания ұшақты бірлесіп құру бойынша келісімге қол жеткізу үшін техникалық талаптарды жасады. 1962 жыл бойы олар және олардың үкіметтері даму және өндіріс шығындарын бөлісу үшін консорциум құру бойынша келіссөздер жүргізді, олардың құны 15 миллион фунт стерлингтен 170 миллион фунт стерлингке дейін бағаланды.