Кіріспе

Гейрлох ( /ɡɛər.lɒx/ GAIRlokh; Geàrrloch, «Қысқа көл» деген мағынада) – Шотландияның Солтүстік-Батыс таулы аймағындағы Вестер Росс округінде, Гейрлох көлінің жағасындағы ауыл, азаматтық приход және қауымдастық. Жаз айларында туристер көп баратын Гейрлохта гольф алаңы, мұражай, бірнеше қонақүй, түрлі дүкендер, жылдам тамақтандыру орындары, қоғамдық орталық, спортзалдары бар демалыс орталығы, жергілікті радиостанция (Two Lochs Radio), жағажайлар және жақын жердегі таулар бар. Гейрлох – Солтүстік жағалау 500 маршрутындағы маңызды ауылдардың бірі. Гейрлох приходына Пуллеве, Кинлочеве және Аультбе ауылдары кіреді, және оның халқы 950 адамды құрайды. Ең жақын теміржол станциясы Ачнашинде, ал ең жақын әуежай Инвернесте орналасқан.

География

Гейрлох – Лох Гейрлох жағалауындағы шамалы анықталған қоныс аймағы, бірақ көбінесе үш негізгі тұтас орындан тұрады: портовый аймақ (оның ішінде портың оңтүстік жағындағы Чарльзтаун), Ахтеркерн және Страт. Оңтүстіктен (A832 тас жолымен Кинлохеве арқылы келе жатқанда) Бадахро, Порт Хендерсон және көлдің оңтүстік жағындағы басқа да елді мекендерге бұрылыс – B8056 тас жолы тар, «доғалы» көпірден солға бұрылады. A832 тас жолымен солтүстікке қарай Шарльзтаун мен портовый аймаққа қарай жалғасқанда, орталық Гейрлохтың алғашқы қоныстарын кездестіресіз. Тағы шамамен 2 км солтүстікке саяхаттағанда, Ахтеркерн B8021 жағалау жолымен келісетін жол торабында орналасқан, ол көлдің солтүстік жағалауымен батысқа қарай Стратқа және одан әрі батыс жағалауындағы Мельвейгке дейін жетелейді. A832 негізгі тас жолы Гейрлохтан шығып, Ахтеркерн Брейімен тік көтеріледі, ауылдан солтүстікке қарай және Пулвевеге дейін жалғасады. Жағалау климатына жылы суларды әкелетін Гольфстрім әсер етеді, жазда су температурасы салыстырмалы түрде жоғары болады. Бұл жылы сулар медузалар үшін қолайлы орта, олар жергілікті суларда көптеп кездеседі, бірақ Ұлыбританиядағы түрлердің көпшілігі зиянсыз. Фхасаихтегі қолданыстағы тазарту стансасын ауыстыру және көлге толық тазартылмаған сарқынды суларды құю туралы Scottish Water ұсынысына қарсы қоғамдық науқаннан кейін, 2017 жылы Gairloch (Gaineabh Mhòr) және Sands жағажайларына «Белгіленген шомылу сулары» мәртебесі берілді, және Scottish Water компаниясынан аймақтағы теңіз суының тазалығының жоғары деңгейін сақтау қажеттілігін ескере отырып, жоспарларын қайта қарау сұралды. Мельвейгте бес автомобильге арналған шағын тұрақ бар, онда адамдар маякқа дейін жаяу серуендеу үшін көліктерін қалдырады.

Жерге меншік

Гейрлохтың айналасындағы жерлер 15-шы ғасырдан бері Гейрлохтың Маккензилеріне тиесілі болды, оларды Гектор Рой Маккензи (1528 жылы қайтыс болды) сатып алған кезде, Фловердейлдің қорғалған шатқалында отбасылық үйі болды. Маккензилер дәстүрлі мағынада тайпа басшылары болды және олардың шаруаларына деген адалдығымен белгілі болды. 19-шы ғасырда сэр Гектор Маккензи мен оның ұлдары сэр Фрэнсис және доктор Джон Маккензи, мүлік зиянға ұшырағанына қарамастан, жаппай көшіру кезінде бірде-бір шаруаны қуудан бас тартты. Нәтижесінде, басқа аймақтардан қуылған жоталықтар осы жерге қоныстанды, бұл Гейрлохтың бүгінгі күнге дейін өркендеп дамуына себеп болды. Шабында әр түрлі табиғи өмірге ие болған микроклимат пен өсімдіктер бар. Кристина Бям Шоу өзінің "Пижонхоулс оф Мемори" атты естеліктерінде әкесінің ашық ауада жеміс беретін шабдалы өсіргенін айтады. Осгуд Маккензи жақын маңдағы Пулвэде Инвервэу бағын құрды. Флауэрдейл өзенінің бойымен, Маккензи үйінен, Тиг Дигтен өтіп, шатқалдың басындағы сарқырамаға дейін серуендеуге болады. Мемлекеттік гранттардың көмегімен, тұрғындар мен қонақтарға орманды аймақтарға қол жеткізуге мүмкіндік беретін жаңа және жаңартылған жаяу жолдары салынды, бірақ 2024 жылы иелік танымал Чери-Три-Хилл жолына кедергі келтірді. Иелік сонымен қатар қосымша кіріс табу үшін бірнеше шағын гидроэлектр станцияларын дамытты.

Балық аулау

Гейрлох пен оның оңтүстік жағындағы Бадахро ("оверсайд") крельмен ұлуларды аулау және шағын аулау тарихына ие. Дегенмен, белсенді қайықтардың саны азайып келеді, және Гейрлох соңғы 10 жылда екі ұлу өңдеу кәсіпорнынан айырылды. Кәсіби балықшылардың бірнешесі әлі де тұрақты жұмыс істеп табыс табады, бірақ көптегені басқа салаға көшті; кейбіреулері туризм мен келушілерге қызмет көрсетуге бейімделді. Портта қайықпен балық аулау және теңіз жануарларын қарау саяхаттарын ұйымдастыруға болады, ал аймақта алабұға балық аулауға болатын көптеген таулы көлдер бар. Бадахродағы жұмыс істеп тұрған крель қайығымен саяхаттар да ұйымдастырылады.

Көңіл-күй және туризм

Дүкендер Страт, Актеркерн және Пирс-роуд портында орналасқан. Сондай-ақ, порт ауданында, гольф алаңына жақын жерде Шотландия банкінің филиалы бар, оның жұмыс уақыты шектеулі. Шотландия Корольдік банкінің жылжымалы бөлімшесі де аймаққа апта сайын келіп тұрады. Пошта кеңселерi жергiлiктi дүкендерде, портта және Актеркернде орналасқан. Полиция бөлімшесі, демалыс орталығы, мектептер, кітапхана және денсаулық сақтау орталығы, сондай-ақ шағын супермаркет және үй мен бағ-бақша орталығы сияқты қоғамдық қызметтер Актеркерннің орталық аймағында орналасқан. Шағын су спорты орталығы, Гайрлох Каяк орталығы, Шилдэйг Лодж қонақ үйінде орналасқан. Туристік ақпарат қызметі, тәулік бойы жұмыс істейтін жанармай құю станциясы (сағаттан тыс уақытта карта арқылы төлем қабылданады) және электр көліктерін зарядтауға арналған екі пункт Гаирлох қауымдық залында және Пирс-роуд автотұрағында орналасқан. Екі кемпинг шатырларға, тіркемелерге және автокөліктерге арналған: бірі Стратта, Гейрлох демалыс паркі, ал екіншісі Гейрлохтан батысқа қарай, Кішкентай құм фермасында, Sands Caravan & Camping. Карн Диарг жасөспірімдер жатақханасы, Сэндке жеткенге дейін, шығанақтың әрі жағында, Скайға қарайтын көрініспен орналасқан. Пирс-роуд автотұрағында демалыс көліктерімен түндеуге рұқсат етіледі. Порттағы қоғамдық дәретхана ғимаратының жанында тегін, тәулік бойы жұмыс істейтін химиялық дәретхананы тазалау пункті бар. 1880 жылы Гейрлохта лосось суреті салынған пиктік тас табылған. Бұл осындай жағдайлардың батысқа қарайғы бірінші табылуы. Қазір тас Гейрлох мұражайында қойылған. 2013 жылдан 2017 жылға дейін, Актеркерндегі бұрынғы Суық соғыс кезеңіндегі әуе шабуылына қарсы операциялар бөлмесінің ғимаратына көшу үшін үлкен жобаға қаржы жиналды. Мұражай 2019 жылдың шілде айында жаңа ғимаратта қайта ашылды, онда кеңейтілген көрмелер, сондай-ақ жергілікті суретшілердің туындыларын ұсынатын галерея мен дүкен бар. 1945 жылы Гейрлох маңындағы Фейри Лохс көлінің жанындағы ұшақ апаты орны қазір соғыс қабірі болып саналады. Бадахроға баратын жолдың оңтүстігіндегі төбедегі апат орны, апатта қаза тапқан АҚШ Әскери-әуе күштерінің әскери қызметкерлерінің құрметіне ескерткіш ретінде сақталған. Инвернеске және одан дүйсенбі, сейсенбі, жұма және сенбі күндері, сондай-ақ аптасына бір рет Уллапул және Дингуолл қалаларына автобус қатынасы бар.

Білім

Бастапқы, бастауыш, орта және жоғары білім беру Орталық Актеркейн аймағындағы білім беру кампусында ұсынылады. Гейрлох бастауыш мектебі гаэль және ағылшын тілдерінде оқытуды қамтамасыз етеді және шамамен 75 оқушыға арналған. Гейрлох орта мектебі – заманауи алты жылдық орта мектеп, онда шамамен 160 оқушы оқиды. Батыс Хайленд колледжі (UHI), Хайленд және Аралдар университетінің құрамына кіретін оқу орны, жоғары білім беру курстарының шектеулі спектрін ұсынады.

Медиа

Гейрлох Ұлыбританияның ең кішкентай жергілікті радио станциясы – Two Lochs Radio-ға отан. Ауыл 2007 жылы BBC One телеарнасының "When Love Comes to Town" сериалында көрсетілді. Бұл аймақ сонымен қатар бірнеше ескі оқу және насихалық фильмдерде және телебағдарламаларда пайда болды, оның ішінде 1955 жылғы "Crofter Boy" фильмі және 1990-жылдардағы "Last Postbus to Gairloch" (4-арна) деректі фильмі. Postbus (жолаушылар мен пошта тасымалдайтын шағын микроавтобус) жақын жердегі қауымның түрлі бөліктері үшін қосымша байланыс құралы болды, бірақ кейіннен Royal Mail қызметінен алынып тасталды. Гейрлох маңындағы аймақ "Жұлдызды шаң" (2007), "Біздің демалысымыз" (2014) және "Қараңғылықтан тыс" (2022) фильмдеріне табиғи түсірілім алаңы болды.