Жорж Бернанос: Француз жазушысының өмірі мен шығармалары
Georges Bernanos
Жорж Бернанос (1888-1948) – француз жазушысы, Бірінші дүниежүзілік соғысының қатысушысы. Оның ең белгілі романдары діни және әлеуметтік тақырыптарды қамтиды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы (1888–1948)
French writer (1888–1948)
Луи Эмил Клемент Жорж Бернанос (ʒɔʁʒ bɛʁnanɔs; 20 ақпан 1888 – 5 шілде 1948) – француз авторы және Бірінші дүниежүзілік соғыстағы солдат. Католик және монархиялық көзқарастары бар, ол элиталық ой-сананы сынады және жеңілісшілдік деп санайтын нәрсеге қарсы тұрды. Ол осының нәтижесінде Франция 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жеңіліске ұшырап, Германияның оккупациясына түскенін сенді. Оның ең белгілі екі романы – "Соус ле солне де Сатан" (1926) және "Журнал д'ун куре де Кампань" (1936) әлемдегі зұлымдық пен бейшаралыққа қарсы күрескен ауылдық дін қызметкері туралы. Оның көптеген романдары ағылшын тіліне аударылып, Ұлыбритания мен АҚШ-та жиі жарияланды.
Louis Émile Clément Georges Bernanos (ʒɔʁʒ bɛʁnanɔs; 20 February 1888 – 5 July 1948) was a French author, and a soldier in World War I. A Catholic with monarchist leanings, he was critical of elitist thought and was opposed to what he identified as defeatism. He believed this had led to France's defeat and eventual occupation by Germany in 1940 during World War II. His two best known novels Sous le soleil de Satan (1926) and the Journal d'un curé de campagne (1936) both revolve around a parish priest who combats evil and despair in the world. Most of his novels have been translated into English and frequently published in both Great Britain and the United States.
Өмір және мансап
Бернанос Парижде қолөнершілер отбасында дүниеге келді. Балалық шағының көп бөлігін Па-де-Кале аймағындағы Фресин ауылында өткізді, ол оның романдарының көбінесе оқиға орын алатын жері болды. Бірінші дүниежүзілік соғыста ол солдат болып қызмет етті, Сомма мен Верден шайқастарында қатысты. Ол бірнеше рет жараланды. Соғыстан кейін, 1926 жылы жарық көрген «Шайтанның күні астында» (Sous le soleil de Satan) романын жазуға дейін ол сақтандыру саласында жұмыс істеді. 1936 жылы жарық көрген «Ауылдық діни қызметкерінің күнделігі» (Journal d'un curé de campagne) романы үшін ол Француз академиясының романға арналған үлкен жүлдесін жеңіп алды. Жастығында Роялистік көзқарастары бар және Camelots du Roi (Action Française жастар ұйымы) мүшесі болған Бернанос 1932 жылы Шарль Мауррас пен Action Française-тен жарылды. Ол бастапқыда Испания азамат соғысының басында Франконың төңкерілін қолдады. Бірақ Майоркадағы қақтығысты бақылап, «қорқып-үркіп жүрген халықты» көргеннен кейін ол националистерден көңілі толып, 1938 жылы жарық көрген «Менің замандарымның күнделігінде» оларды сынады. Ол былай деп жазды: «Генерал Франконың кәсібіне қатысты менің иллюзияларым ұзаққа созылмады – екі-үш апта ғана, бірақ олар сақталып тұрғанда оның кейбір адамдары мен әдістері маған тудырған ашуды жеңуге тырыстым». Еуропадағы саяси шиеленіс күшейген кезде Бернанос 1938 жылы отбасымен Оңтүстік Америкаға көшіп, Бразилияда қоныстанды. 1945 жылға дейін Минас-Жерайс штатының Барбасена қаласында тұрып, ферма басқаруға тырысты. Оның үш ұлы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Францияға соғысуға оралды, ал ол 1940 жылы елдің құлауына себеп болған «рухани шаршауын» сынады. Шет елде жүргенде ол «күлкілі» Виши режимін сынап, консервативті Шарль де Голль басқарған «Еркін француз күштерінің» жақтасы болды. Франция азат болғаннан кейін де Голль Бернаносты туған жеріне оралуға шақырды және үкіметте лауазым ұсынды. Бернанос оралды, бірақ рухани жаңарудың белгілерін көре алмағандықтан, француз саяси өміріне белсенді қатысудан бас тартты.
Bernanos was born in Paris, into a family of craftsmen. He spent much of his childhood in the village of Fressin, Pas de Calais region, which became a frequent setting for his novels. He served in the First World War as a soldier, where he fought in the battles of the Somme and Verdun. He was wounded several times. After the war, he worked in insurance before writing Sous le soleil de Satan (1926, Under the Sun of Satan). He won the Grand Prix du roman de l'Académie française for The Diary of a Country Priest (Journal d'un curé de campagne), published in 1936. A man of Royalist leanings and a member of the Camelots du Roi (Action Française's youth organization) when he was younger, Bernanos broke with Charles Maurras and the Action Française in 1932. He initially supported Franco's coup at the outset of the Spanish Civil War. However, after he observed the conflict in Majorca and saw 'a terrorized people,' he became disgusted with the nacionales and criticized them in the book Diary of My Times (1938). He wrote, "My illusions regarding the enterprise of General Franco did not last long—two or three weeks—but while they lasted I conscientiously endeavoured to overcome the disgust which some of his men and means caused me." With political tensions rising in Europe, Bernanos emigrated to South America with his family in 1938, settling in Brazil. He remained until 1945 in Barbacena, State of Minas Gerais, where he tried his hand at managing a farm. His three sons returned to France to fight after World War II broke out, while he fulminated at his country's 'spiritual exhaustion,' which he saw as the root of its collapse in 1940. From exile he mocked the 'ridiculous' Vichy regime and became a strong supporter of the nationalist Free French Forces led by the conservative Charles De Gaulle. After France's Liberation, De Gaulle invited Bernanos to return to his homeland, offering him a post in the government. Bernanos did return but, disappointed to perceive no signs of spiritual renewal, he declined to play an active role in French political life.
Таңдалған шығармалардың бейімделуі
Ауылдық діни қызметкердің күнделігі: бұл Бернаностың "Ауылдық діни қызметкердің күнделігі" (1951) деп аталған фильмге бейімделген алғашқы романы; оны Роберт Брессон режиссерлік етті және Клод Лейду дебюттік рөлінде ойнады. "Мушетта" Роберт Брессонның 1967 жылы шыққан осы аттас фильміне бейімделді. "Шайтанның күн астында": оның романы 1987 жылы Францияда осы атпен фильмге бейімделді. Фильм 1987 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" жүлдесін жеңіп алды. "Кармелиттер диалогтары": 1947 жылы Бернанос Раймонд Леопольд Брукбергер және сценарийші Филипп Агостини арқылы фильм сценарийі үшін диалог жазуға шақырылды, ол неміс романисі Гертруд фон Ле Форттың "Die Letzte am Schafott" повесіне негізделген, 1794 жылы Компиеньдегі кармелиттер монахтарының өлім жазасына қатысты. Ол кезде сценарий қанағаттандырмайтын деп танылды. Бернанос қайтыс болғаннан кейін оның әдеби мұрагері Альберт Бегюин қолжазбаны тапты. Бернанос мұрагерлеріне көмектесу үшін Бегюин осы туындыны жариялауға тырысты, баронша фон Ле Форттан жариялауға рұқсат сұрады. 1949 жылдың қаңтарында ол келісімін берді және роялтилердің өзінің үлесін Бернанос әйелі мен балаларына сыйлады. Алайда, баронша Бернанос пьесасына өзінің повесінен өзгеше атау беруді сұрады. Бегюин "Кармелиттер диалогтарын" таңдады, ал туынды 1949 жылы жарық көрді. Ол неміс тіліне аударылып, 1951 жылы "Die begnadete Angst" ("Бақытты қорқыныш") деген атпен жарияланды және сол жылы Цюрих пен Мюнхенде алғаш рет сахналанды. Француз тіліндегі тұңғыш қойылым 1952 жылдың мамырында Hébertot театрында өтті. Композитор Франсис Пуленк Бернанос туындысын осы аттас операға бейімдеді, ол алғаш рет 1957 жылы Миланның Ла Скала театрында орындалды. Бернанос пьесасына негізделген және Жанна Мороның қатысуымен 1960 жылы фильм шықты.
The Diary of a Country Priest: this was the first novel by Bernanos to be adapted as a film, called Diary of a Country Priest (1951); it was directed by Robert Bresson, and starred Claude Laydu in his debut role. Mouchette was adapted into a film of the same name by Robert Bresson, released in 1967. Under the Sun of Satan: his novel was adapted as a film of the same name, produced in 1987 in France. The film won the Palme d'Or prize at the 1987 Cannes Film Festival. Dialogues des Carmélites: in 1947, Bernanos had been hired to write the dialogue for a film screenplay, through Raymond Léopold Bruckberger and the scenario writer Philippe Agostini, based on the novella Die Letzte am Schafott by German novelist Gertrud von Le Fort, about the 1794 execution of the Carmelite Nuns of Compiègne. The screenplay was judged unsatisfactory at the time. Following Bernanos' death his literary executor, Albert Béguin, discovered the manuscript. To assist Bernanos' heirs, Béguin sought to have the work published, requesting permission from Baroness von Le Fort for publication. In January 1949 she agreed, gifting her portion of the royalties over to Bernanos' widow and children. However, the Baroness requested that Bernanos' play be given a different title from her novella. Béguin chose Dialogues des Carmélites, and the work was published in 1949. It was translated into German, published there in 1951 as Die begnadete Angst (The Blessed Fear) and first staged in Zürich and Munich that year. The French stage première took place in May 1952 at the Théâtre Hébertot. The composer Francis Poulenc adapted Bernanos' work into an opera of the same name, which was first performed at La Scala Milan in 1957. A film based on Bernanos' play and starring Jeanne Moreau was released in 1960.