Кіріспе

Американдық карикатурист (туған жылы 1956)

Линда Джин Барри (2 қаңтар 1956 жылы туған), кәсіби аты Линда Барри – американдық карикатурист. Барри ең көп танылғаны – оның апталық «Эрни Пукстің Комекі» комикстері. Ол 1988 жылы екі жас қыздың арасындағы нәсілдер аралық достық туралы «Жақсы күндер мені өлтіреді» атты суреттелген романымен назар аударды, ол пьесаға бейімделді. Оның екінші суреттелген романы «Крэдди» 1999 жылы алғаш рет жарық көрді. Үш жылдан кейін ол «Бір! Жүз! Демондар!» графикалық романын жариялады, оны өзі «автобиографиялық-шығармашылық» деп атайды. «What It Is» (2008) – бұл Бэрри оқырмандарына өздерінің шығармашылық қабілеттерін ашуға көмектесетін әдістерді үйрететін, жартылай естелік, жартылай коллаж және жартылай оқулық болып табылатын графикалық роман; ол 2009 жылы комикс индустриясының «Ең үздік шындыққа негізделген жұмыс» номинациясы бойынша «Айснер» сыйлығын жеңіп алды. Комикс өнеріне қосқан үлесі үшін ComicsAlliance Барриді өмір бойы жетістікке жеткені үшін танылуға лайық он екі әйел карикатуристтің бірі деп атады, ал ол 2013 жылы Висконсин көркем өнерінің өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығын алды. 2016 жылдың шілдесінде ол «Айснер» Даңқ залына енгізілді. Барри 2019 жылғы MacArthur стипендиясын алды. Қазіргі уақытта Висконсин университетінде (Мэдисон) пәнаралық шығармашылық профессоры болып жұмыс істейді. 2020 жылы оның туындылары Нью-Йорктегі Иллюстраторлар қоғамында өткен «Коммикстегі әйелдер: өткенге көз тастап, болашаққа үміт артамыз» көрмесіне қосылды.

Комикстер

Барри бастауыш мектебінде сыныптың карикатурисі ретінде танымал болды. Эвергрин мемлекеттік колледжінде көркем өнерді оқып жүргенде, жігіті басқа қызға кеткен соң ол комикстерді үзбей салуға кірісті: «Содан кейін мен ұйықтай алмадым, ерлер мен әйелдер туралы комикстер жасауға есімді бердім. Ерлер – кактустар, ал әйелдер – әйелдер, кактустар әйелдерді өздерімен бірге жатуға көндіруге тырысты, ал әйелдер үнемі ойланып, соңында бұл жақсы идея емес деген шешімге келді». Оның алғашқы комиксі 1977 жылы Evergreen State College газетінде жарияланды. Осы комикстер Грёнинг пен Кейстердің «Эрни Пуктың комегі» деп жариялаған туындылары болды. Барри комикстердегі бастауыш қадамдарын Эвергрин штатының профессоры Мэрилин Фраскаға еңсерді, былай деді: «Мен 19 және 20 жасымда одан алған сабақтарды әлі күнге дейін күнделікті қолданамын және оларды тоздыра алмадым». Эвергриннен бітірген соң Барри Сиэтлге көшіп келді. 23 жасында «Чикаго Ридер» журналы оның комиксін жариялап, ол тек комикстерінен ғана күнкөріс табуға мүмкіндік алды. Кейін ол Чикагоға (Иллинойс штаты) көшіп барды. 1989 жылы Барридің комикстері апта сайын 50-ден астам басылымда, көбінесе ірі қалалардағы баламалы газеттерде пайда болды. Барри былай деді:

Үлкен де, кішкентай да жаңалықтар болды. Ең үлкені – «Крадди» романын жазғандағыдай еді. Адам санасының артында естелік оқиғалардың ретін құруға болатынын түсіну. Бұл менің тырысып істеуім немесе тым көп ойлануым керек нәрсе емес. Егер мен күнделікті белгілі бір жобамен жұмыс істесем, мен қолымды қозғалта беріп, белгілі бір күйде сақтасам, ол өзінен-өзі қалыптаса бастайды. Апталық газет клиенттерін жоғалтқаннан кейін Барри 2007 жылға қарай комикстерін негізінен онлайнға көшірді.

Басқа медиа

Барри өзінің суреттелген "Жақсы күндер мені өлтіреді" (1988) романын Бродвейден тыс қойылым ретінде бейімдеді, ол 1991 жылдың 26 наурызынан 23 маусымына дейін 2162 Бродвейдегі МакГинн Казале театрында 106 қойылым, ал 1991 жылдың 30 шілдесінен 24 қарашасына дейін Минета-Лейн театрында 136 қойылым көрсетілді. Оны Марк Брокау қойды, ал Second Stage Theatre өндірді, Minetta Lane бөлігін Concert Productions International өндірді. Анджела Гоеталс 1990–91 жылдары Эдна Аркинс рөлі үшін Оби сыйлығын жеңіп алды. Чандра Уилсон Бона Уиллис рөлінде 1991 жылғы Театр әлемінің сыйлығына ие болды. Барри 1992 жылғы Сыртқы сыншылар шеңберінің Джон Гасснер сыйлығына үміткер болды. 1991 жылдың наурыз-сәуір айларында "Матерь Джонс" журналы Барридің "Соғыс" атты эссесін жариялады, онда ол бірінші шығанақ соғысына қарсылық білдірді: "Соғыс біздің ДНК-мыздың бір бөлігіне айналады. Басқа нұсқалар бар болғанда, оны қасақана өмірімізге енгізуге кімнің құқығы бар?" Барри бұрын бұл эссесін Chicago Public Radio арнасының The Wild Room бағдарламасында оқыған, оны Айра Гласс және Гэри Ковиномен бірге жүргізген.

Семинарлар мен оқыту

Барри Нью-Йорктің Райнбек қаласындағы Омега институты және Техастың Остин қаласындағы Кроссингс арқылы «Ойға келмейтін жазу» атты семинар ұсынады, онда ол өзінің барлық туындыларын жасау үшін қолданатын процесті үйретеді. Барри жыл сайын ел бойынша шамамен 15 жазу семинарын өткізеді. Ол өзінің ұстазы Мэрилин Фраскаға Evergreen State College-де осы шығармашылық пен жазу техникаларын үйреткені үшін алғыс айтады. Осы техникалардың көптегені оның «Бұл не?» кітабында келтірілген. New York Times газетінде оның жазу семинарлары туралы жарияланған мақала оның әдісін былай сипаттады: «Барри жазушының шеберлігіне ерекше қызығушылық танытпайды. Ол идеялардың қайдан туындайтынымен көбірек айналысады және оның мақсаты – адамдарға оның ішкі туа біткен шығармашылығын ашуға көмектесу». Ол «Бұл не: бейнені қолмен өзгерту» сабағын өткізді. 2013 жылы Барри Висконсин университетінің Мэдисон қаласындағы факультетіне өнер кафедрасы және Висконсин ашу институты арқылы ассистент-профессор ретінде қабылданды. 2012 жылдың 24-28 қыркүйегінде Барри Британдық Колумбияның Солтүстік Ванкувердегі Капилано университетінде тұрақты суретші болып жұмыс істеді.

Басқа серіктестер

2013 жылы әнші және досы Келли Хоган Барриге көмекші болып жұмыс істеді, оның оқыту кестесін ұйымдастыруға көмектесті. Барридің "Эрни Пук комедиясы" сериалының бір эпизодында балалар Чикагодағы "Hideout" түнгі клубының терезесінен Хоганның "The Wooden Leg" тобының музыкасын тыңдап тұр.